lundi 19 janvier 2009

Brussels onderwijs staat voor immense uitdaging

Immense uitdaging voor het Brussels onderwijs. © Beeld uit reportage tvbrussel

Brussel - Veel leerlingen in het Brussels lager onderwijs zitten niet op leeftijd. Die leerachterstand verhoogt zelfs nog in het middelbaar onderwijs. Bovendien stopt 28 procent van de Brusselse leerlingen met studeren zonder een diploma op zak te hebben. Drie onderzoekers bogen zich in het kader van de Staten-Generaal van Brussel over het Brussels onderwijs. Hun bevindingen werden gepubliceerd in de Brussels Studies.

Het onderwijs in het Brussels Gewest is al lang een punt van discussie. Volgens onderzoekers Rudi Janssens, Donat Carlier en Piet Van de Craen heeft het onderwijs in het Brussels Gewest vooral een probleem op vlak van diversiteit.

Sociale mix ontbreekt
Brussel is een typische grootstad met een enorm verschil tussen arm en rijk. Zo'n 28 procent van de Brusselaars leeft onder de armoedegrens. Aan de andere kant telt Brussel een groot aantal goed verdienende hoogopgeleiden. Die twee uitersten vind je ook in het schoollandschap terug.

De sociale mix is nauwelijks terug te vinden op de Brusselse schoolbanken. Enerzijds zijn er heel wat elitescholen, anderzijds kent Brussel nog meer concentratiescholen. Daar komt nog bij dat het ondrwijs met een tekort aan personeel kampt en dat er een groot verloop aan leerkrachten is. Geschikte leerkrachten kiezen volgens de onderzoekers bovendien niet voor een concentratieschool en dus gaat de kwaliteit in die scholen achteruit.

Taalrijkdom blijft onderbenut
In de jaren zestig was Brussel nog grotendeels tweetalig. Ondertussen is de hoofdstad naar een meertalige en multiculturele stad geëvolueerd. Toch wordt er in het onderwijs vastgehouden aan een tweeledige onderwijsorganisatie die uitgaat van een Franstalige en een Nederlandstalige bevolkingsgroep. Het taalonderwijs in Brussel maakt met andere woorden geen gebruik van de aanwezige rijkdom.

Ook op het vlak van godsdiensten en culturele achtergrond is er heel wat veranderd. Volgens de onderzoekers sluit de school vandaag niet meer aan bij de leefwereld van de leerlingen waardoor er leerproblemen ontstaan. Ze pleiten er daarom voor om de thuistaal en de culturele achtergrond een rol te laten spelen in het onderwijs.

Ze zien ook een oplossing in meertalig onderwijs. Daarbij krijgen leerlingen een basispakket van lessen in één taal en een deel van de vakken in een andere taal. Een aantal Brusselse scholen volgt dat systeem al en volgens de onderzoekers zijn de resultaten veelbelovend.

Immense uitdaging
Volgens de onderzoekers moet er dringend gehandeld worden, wil men goed onderwijs voor alle Brusselaars brengen. Door financiële, pedagogische en organisatorische omstandigheden slaagt het onderwijs er momenteel immers niet in om de ongelijkheid tussen de Brusselse jongeren op te heffen en worden de kwalificaties van de jongeren niet of onvoldoende afgestemd om de noden van de Brusselse arbeidsmarkt.

LIDE WIL DAT BRUSSEL EIGEN KOERS VAART
Brussel - De nieuwe Franstalige partij Lidé wil dat Brussel zelf verantwoordelijk is voor zijn onderwijs en cultuur. Voorzitter Rudy Aernoudt stelde zaterdag de programmapunten van zijn Liberaaldemocraten voor Brussel en Europa voor. De Franstalige partij van Rudy Aernoudt komt ook op in Wallonië, maar niet in Vlaanderen.

Rudy Aernoudt - ooit nog kabinetchef van Vlaams minister Fientje Moerman - stampte na zijn ontslag bij de Vlaamse overheid een nieuwe Franstalige partij uit de grond. Die komt bij de regionale verkiezingen op in Wallonië en Brussel, en ook voor de Europese verkiezingen.

Lidé ziet Brussel als een volwaardige regio die zelf verantwoordelijk is voor gemeenschapsmateries. "Laat Brussel aan de Brusselaars," zegt Aernoudt. "Brussel zou ook zelf kunnen instaan voor zijn onderwijs. Waarom geen tweetalig onderwijs in Brussel? En Brussel kan ook zelf zijn cultuurbeleid bepalen. Er zijn nu 33 politieke verantwoordelijken voor cultuur in Brussel. Dat zijn er 32 te veel."

Lidé wil ook de bevoegdheden van de negentien gemeenten beperken en pleit niet voor een uitbreiding van Brussel. Volgens Lidé beseft België niet hoe waardevol haar hoofdstad is. Brussel moet daarom ook zwaarder doorwegen in communautaire discussies.

"Wij vinden dat Brussel een volwaardige regio is. Maar het is zelfs meer. De vraag is niet of Brussel mag meedoen met de communautaire dialoog, eigenlijk zou Brussel de voorzitter moeten zijn van die dialoog. Want Brussel, met tien procent van de bevolking, is verantwoordelijk voor twintig procent van de economie, en betaalt 34 procent van de vennootschapsbelasting."

Opvallende gast is de Brusselse senator Alain Destexhe van de Franstalige liberalen MR. Destexhe schreef al een boek met Aernoudt en ziet in hem zijn geestesverwant. "Ik blijf bij MR," zegt Destexhe. "Maar ik denk dat de mensen van Lidé geen socialisten zijn, en dicht bij MR aanleunen. Misschien kunnen we samenwerken."

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
POUR UN ENSEIGNEMENT SPECIFIQUEMENT BRUXELLOIS
Les Flamands plus que les francophones sont enclins à promouvoir un enseignement bilingue, voire trilingue à Bruxelles. Et la Communauté française de freiner des quatre fers. Rudy Aernoudt quant à lui prône carrément une régionalisation plus poussée permettant à Bruxelles de gérer son propre enseignement qui échapperait alors et à la communauté française et à la Vlaamse Gemeenschap. Une idée à creuser même si on n’est pas un fan de ce monsieur qui s’agite beaucoup. En effet il ne veut pas entendre parler d’un élargissement de Bruxelles.
Un lecteur du Soir développe le même raisonnement à sa manière et arrive aux mêmes conclusions : «J'ai inscrit les miens directement dans l'enseignement NL pour les préserver de la dégradation de la qualité de l'enseignement FR, et pas un seul instant je ne regrette ma décision. De plus la question de leur bilinguisme est ainsi réglée. Ce qu'il nous faut c'est effectivement un enseignement spécifique à Bxl. Si on ne vit pas à Bxl, qu'on n'y fréquente pas ses habitants, qu'on ne fait pas un état des lieux de l'enseignement bruxellois dans son ensemble, on ne peut pas prendre de bonnes mesures. La mixité sociale, culturelle, politique, religieuse ou autre, ne peut pas être gérée à Bxl au départ de Namur ! Comment voulez-vous prendre les mêmes mesures pour un collège Namurois que pour un athénée à Anderlecht.»
Un enseignement régional bruxellois ? Indéniablement, c’est une idée à creuser sans attendre.
Même son de cloche chez un autre lecteur du même journal :« Il nous faut un enseignement adapté à Bruxelles, c-à-d, bilingue et orienté vers les "allochtones" (cours adaptés dans les premières années pour combler les lacunes liées à la connaissance d'une des deux langues de la région), revaloriser l'enseignement professionnel (nous manquons de main d'oeuvre et ces écoles sont souvent des poubelles)... Heureusement que pour les bruxellois soucieux de l'avenir de leurs enfants il reste l'enseignement néerlandophone, et pour ceux qui en ont les moyens (et la chance), l'europééen »

MAIS NON CE N'EST PAS ETONNANT
«Que voulez-vous », conclut un autre lecteur commentateur, «l'objectif premier des mandataires politiques est d'être élu. J'entendais l'autre jour Charles Picqué qui repoussait énergiquement toute idée de meilleure organisation des 19 communes bruxelloises. Pas question de remettre en cause ces 19 communes avec leurs bourgmestres et leurs multiples échevins. Quand on connaît la difficulté de trouver du personnel politique de qualité motivé par la fonction plutôt que par les avantages matériels qu'elle représente, il n'est pas étonnant de voir que Bruxelles va mal. La logique voudrait que la priorité soit donnée à la rationalisation, aux synergies. Mais non, chacun veut défendre son pré carré. Quant à l'enseignement, il est victime de luttes partisanes avec la volonté de certains de vouloir imposer leur vision sans penser que c'est l'avenir des gosses et le futur du pays qu'ils prennent en otages». Voilà qui est dit rudement mais ne manque pas selon nous de bon sens. Quand comprendra-t-on que l'avenir de Bruxelles est dans son statut de ville internationale multilingue, accueillante pour les nomades qualifiés et créatifs d'où qu'ils viennent, aussi pour les étudiants venus de loin. Il est temps donc que l'enseignement supérieure bruxellois face la part plus belle à l'anglais ce qu'on compris Leyde ou Gand. Bruxelles ne peut se passer en effet de cette "crative class "qui sont attirés par Bruxelles mais qui s'y regroupe dans des ghettos isolés de al population bruxeloise. Il est grand temps d'ouvrir les yeux et de regarder la réalité bruxelloise en face. Les Etat Genéraux y contribuent et c'est une excellente chose.

Aucun commentaire: