vendredi 9 janvier 2009

Hervé Hasquin: 'De Brusselse regering heeft geen macht'

Hervé Hasquin: "Het wordt een héél grote staatshervorming. België ziet er over een jaar totaal anders uit, maar dat stoort me niet." © hasquin.be

Brussel - Minister-president van het Brussels Gewest is hij nooit geworden. Hij moest Charles Picqué laten voorgaan, een man met wie hij tot vandaag niet hoog oploopt. Maar als minister van Ruimtelijke Ordening heeft hij wel zijn stempel op het Brussels Gewest weten te drukken. Hervé Hasquin (MR) is de uitvinder van het begrip Wallonie-Bruxelles. Hij praat over een verkavelde hoofdstad, het voortbestaan van België en Silly, waar Vlamingen thuis zijn.

De carrière van Hervé Hasquin is vooral die van een academicus. De ULB-hoogleraar, en notoir logebroeder, is historicus en kreeg naam en faam met boeken over de Waalse Beweging en de geschiedenis van Wallonië. Hij publiceerde ook een boek over de collaboratie in Wallonië, over hoe Walen een scenario voor ogen hadden waarbij ze zouden kunnen aansluiten bij het Franse Vichy-regime. Die publicatie namen sommige Franstaligen hem niet in dank af.

Dankzij zijn academisch aanzien werd hij onlangs secrétaire perpétuel van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Als politicus staat Hasquin geboekstaafd als een echte liberaal, een francofone hardliner ook, die de term Wallonie-Bruxelles bedacht – wat niet hetzelfde is als het Brussels Gewest. "Ik heb de oprichting van het Brussels Gewest van dichtbij meegemaakt als senator," zegt Hasquin. "De noodzaak was er zeker. De Brusselaars moesten eindelijk zelf kunnen beslissen over hun stad, bijvoorbeeld over ruimtelijke ordening. Ik lig als minister mee aan de basis van het gewestplan."

"Er is wel een maar. Het Gewest heeft ook als een rem gewerkt. Vandaag zijn de geesten geëvolueerd – zelfs Pascal Smet is nu voor nieuwe metrolijnen gewonnen –, maar de Brusselaars hebben zich lang verzet. Ik heb zelf hemel en aarde moeten bewegen, ik heb wekenlang de Brusselse regering moeten blokkeren omdat men niet wou weten van een metrolijn naar Erasmus. Vandaag is die een succes. Ik herinner u er ook aan dat ik in maart 1999 een overeenkomst heb getekend met de federale overheid en het Vlaams Gewest voor een voorstadsnet, het GEN. Pas nu is dat dossier vlot getrokken. Het graven van de tunnel Schuman-Josaphat, het koninginnenstuk van het GEN, was onmogelijk door het lokaal verzet in Schaarbeek van bijvoorbeeld Denis Grimberghs (CDH) en Isabelle Durant (Ecolo). Toen Brussel door de nationale regering werd bestuurd, ging het allemaal veel makkelijker."

"Er is nóg een reden waarom ik de Brusselse politiek de rug heb toegekeerd. Ik was al snel tot de conclusie gekomen dat er gemeentelijke bevoegdheden naar het Gewest moesten gaan, of Brussel zou onbestuurbaar zou. Het parkeerbeleid alleen al! Ik heb twee keer de Conferentie van Burgemeesters samengeroepen, zonder resultaat. De regering kan alleen vriendelijk vragen aan de gemeenten om een beleid toe te passen, maar er zijn telkens wel enkele burgemeesters die schermen met de gemeentelijke autonomie."

Veel gemengde gevoelens dus...
Hervé Hasquin: "Precies. Het verkavelde landschap verzwakt het Gewest. De Brusselse regering heeft niet de macht die haar toekomt, een reorganisatie is dringend nodig. Dat is een persoonlijk standpunt van iemand die in Wallonië woont. Maar die wel nog vaak in Brussel vertoeft. Mijn vrouw is Brussels parlementslid."

U bent een Waal die van Brussel houdt. Hoe kijkt u naar de communautaire dialoog?
Hasquin: "Ik ben blij dat ik er niet bij ben. De parlementsleden alleen al hebben zich een jaar onledig moeten houden. En wat er aan de gang is, verwondert me geenszins. Ik ken de geschiedenis van België goed. Het is alleen jammer dat er niet snel een akkoord is bereikt, een jaar geleden."

Gelooft u dat dat mogelijk is?
Hasquin: "Voor de verkiezingen niet. Maar het is nodig. Het land kan niet functioneren zonder staatshervorming. Maar wat de Vlamingen moeten begrijpen, is dat een akkoord alleen mogelijk is als geen van beide partijen zich benadeeld voelt. Dus ben ik ervan overtuigd dat het zal gaan om héél grote hervormingen. Hoe meer spijzen op tafel, hoe makkelijker een evenwichtige verdeling. België ziet er over een jaar totaal anders uit. Dat stoort me niet, alle landen evolueren."

Het rattachisme, het idee van aanhechting bij Frankrijk, leek even aan een steile opgang bezig in Wallonië.
Hasquin: "Ik woon in Henegouwen, een provincie in inwonertal zo groot als Waals-Brabant, Namen en Luxemburg samen. Een kleine veertig procent van de Walen woont in Henegouwen, weinig mensen beseffen dat. De helft daarvan woont op 25 kilometer van de Franse grens. Wie daar woont, is heel francofiel en gaat Valenciennes bezoeken, maar is niet gewonnen voor een aansluiting met Frankrijk. Walen die er wonen, wantrouwen de Fransen, om hun superioriteitsgevoel, hun vermeende arrogantie. Ik zeg zelf ook: 'We willen toch niet de Corsicanen zijn van het Noorden.' Wat men in Vlaanderen wél niet genoeg beseft, is dat Walen het hartsgrondig beu zijn dat ze de hele tijd door Vlaanderen geschoffeerd worden."

De meeste Vlaamse partijen zijn gewonnen voor een confederalisme met twee deelstaten. Wat denkt u daarvan, als architect van Wallonie-Bruxelles?
Hasquin: "Dat komt er nooit. De Walen zullen dat nooit aanvaarden. Het is een idee uit het verleden. Er is vandaag een Vlaamse sociologie, een Waalse en een Brusselse. Wat niet wil zeggen dat de twee gemeenschappen geen belangrijke rol kunnen blijven spelen in een sterk autonoom Brussel, bijvoorbeeld voor het onderwijs."

Zal Brussel over een jaar uit meer dan negentien gemeenten bestaan?
Hasquin: "Ik heb in 1995 door enkele universiteiten een studie laten maken over de socio-economische definitie van Brussel. Die studie heeft het over een Brusselse metropool die loopt tot in Edingen en Silly, het dorp waar ik nu woon, maar dat wist ik toen nog niet. Onlangs is de studie geüpdatet. Ik heb ze opgestuurd gekregen. En weet u wat grappig is? Silly hoort in die studie voortaan bij Brussel. (Begint onbedaarlijk te lachen.) Ben ik opnieuw Brusselaar."

"Maar het klopt wel. Er wonen veel Brusselaars in Silly. Er is een belangrijk station, dat uit zijn voegen barst. Er wonen ook veel Vlamingen, zes tot zeven procent – Silly ligt aan de taalgrens. In de lagere school organiseren we taalbaden. En we hebben vorige maand nog een Vlaamse welkomdag georganiseerd, die is afgesloten met een groot debat tussen Rudy Demotte en Herman De Croo."

Brussel is ook op een ander vlak fel veranderd. De immigratie heeft van Brussel, in oorsprong vrijzinnig, een stad gemaakt waar veel moslims wonen. Een partij als de PS laat zich dat welgevallen, zelfs met partijbonzen die gepokt en gemazeld zijn in de loge.
Hasquin: "U heeft het ongetwijfeld over Philippe Moureaux, die ik goed ken. Zijn academische carrière is gelijk met de mijne opgegaan. We hebben hetzelfde specialisme en hebben aan de ULB nog een bureau gedeeld. Ik ben sinds enige tijd voorzitter van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en we hebben regelmatig een discussie, over de hoofddoek bijvoorbeeld. Ik ben hier nogal tolerant in. Op voorwaarde dat de principes van het samenleven en de neutraliteit in het openbaar ambt gerespecteerd worden. Maar met de hoofddoek hou ik me niet echt bezig, dat is een detail. Het respect voor de waarden van een democratische rechtsstaat vind ik veel belangrijker: de gelijkheid tussen man en vrouw bijvoorbeeld. En we moeten de bekeringsdrift niet aanmoedigen. We leven met het Belgisch recht en niet met de sharia. De westerse waarden hebben zich bewezen. Wie haat predikt of de democratische waarden aanvalt, moet aangepakt worden. En daarnaast vind ik dat de islam zich moet europeaniseren."

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
Hasquin comme Moureaux sont deux magnifique crocodiles de la politique belge qui ont commencé leur belle carrière en surfant à l’ULB sur la vague de mai 68. Intellectuels brillants, ils ont marqué de leur passage tant le niveau fédéral que communal. Hasquin devrait être à l’heure qu’il est bourgmestre de Woluwée comme Moureaux est maire de Molenbeek. Le destin en a voulu autrement. Dommage pour Bruxelles qui aurait eu un allié de poids. Hasquin a préféré rejoindre ma Wallonie comme Laurette a choisi de la quitter. On aurait souhaité que Hasquin développe sa magnifique idée de créer un réseau d’enseignement libre non confessionnel mais les astres lui furent défavorables. De la même manière on aurait souhaité qu’il impose sa conception audacieuse d’un cours non pas de religions et philosophies mais sur les religions et les philosophies en lieu et place des cours de religion et morale à option tels qu’ils sont encore organisés actuellement avec un contrôle zéro sur les cours de religion islamique.
On souhaiterait que ce grand format qui a du charisme à revendre fasse plus souvent entendre sa voix puissante singulièrement pour réclamer un islam européanisé.
MG

Aucun commentaire: