vendredi 20 mars 2009

Passa Porta Festival: wethouders en werfleiders

Brussels dichterscollectief © Saskia Vanderstichele

Brussel-Stad - Nog niet geheel afgekickt van Batibouw? Nood aan geestelijke renovatie? Houd die broodtrommel, thermoskan met lettertjessoep en leesbare bilspleet alvast in de aanslag. Het Passa Porta Festival trekt op vier dagen tijd van Brussel naar Europa, de wereld en terug, dit jaar onder de noemer 'De wereld is een werf'.
Het Passa Porta Festival besteedt de drie dagen voor Parcours – tot voor kort beter bekend als Het Groot Beschrijf – aan het leggen van een internationaal literair fundament in de stad. In samenwerking met De Munt en Flagey nodigen Passa Porta, Het Beschrijf en Entrez Lire dit jaar een resem grootheden uit die de straten alvast van een wegdek met bijbehorende plattegrond zullen voorzien. Zondag 29 maart kunt u zich dan naar goede gewoonte het schoeisel van de voeten lopen – maar daarover vertelt Michaël Bellon u volgende week meer.

Werfliederen
Op donderdag 26 maart opent chroniqueur der herinneringen Péter Nádas het festival. De Hongaarse schrijver van essays, romans en theater herwerkte als openingsrede een van zijn korte verhalen. 'Arbeidsliederen' vertelt zeer toepasselijk het relaas van een man die zich tijdens de bouw van zijn huis moet verlaten op een bouwvakker die er op zijn zachtst gezegd wat starre ideeën op na houdt. Nádas' lezing getuigt van een subtiele kijk op intermenselijke – en breder: internationale – relaties.
Ouverture – Péter Nádas, 26.3.2009, 20.00, Passa Porta, A. Dansaertstraat 46, Brussel, 02-226.04.54, gratis/


Under construction
Een van de meest in het oog springende evenementen tijdens deze editie van het Passa Porta Festival is 'De Europese grondwet in verzen.' De politieke grondwet bleek de voorbije jaren te moeten optornen tegen een sceptische bevolking die zich onbuigzaam toonde in een aantal referenda, met het failliet van de grondwet tot gevolg. Het idee voor een evenknie in verzen rijpte in de schoot van het Brusselse dichterscollectief, en kende vorig jaar op Gedichtendag al een toonmoment toen de Preambule en een eerste reeks artikelen werden vrijgegeven in het Europese parlement. Een van de leden van het Brusselse dichterscollectief, de Galiciër Xavier Queipo, verwoordde de plannen vorig jaar nog als volgt: "De basisprincipes van de Europese Unie zijn de vrije circulatie van goederen, kapitaal en mensen. Wat wij zouden willen klaarkrijgen, is de vrije circulatie van ideeën. Het zou de eerste stap kunnen zijn naar een tekst over het burgerschap van de wereld."

In dat opzet lijken de dichtende wetmakers te zijn geslaagd. De testronde in het Europese parlement blijkt het startschot te zijn geweest voor een project dat uiteindelijk 52 Europese en niet-Europese dichters heeft samengebracht rond de basisprincipes van de Europese Unie, of wat die vanuit dichterlijk perspectief dan wel mogen zijn. De gedichten, geschreven in ruim twintig verschillende talen, werden door een goede 70 vertalers vertaald naar het Engels, het Frans en het Nederlands – op zich al een mooi voorbeeld van het vrije verkeer van ideeën.

Flagey verwelkomt 22 van de deelnemende dichters, onder wie Jacques Darras, Mircea Dinescu, Gerrit Komrij, Franzobel, Fabio Scotto, Aleš Šteger en Petr Borkovec (zie het bovenstaande kader), en flankeert ze met een nieuwe Europese hymne door het koor PolyFolies. Het resultaat wordt een veelstemmige, meerduidige, en ongetwijfeld enthousiasmerende podiumervaring, die overigens nog een internationaal staartje krijgt wanneer het project de grenzen oversteekt naar Barcelona, Praag en Stavanger.
De Europese grondwet in verzen, 27.3.2009, 20.15, Flagey, Heilig Kruisplein, Elsene, 02-641.10.10, €10/7

De ruïne van het heden
Qua historisch brokstuk kan de Berlijnse Muur wel tellen. De val van de scheidingswand tussen Oost- en West-Berlijn, en bij uitbreiding Europa en de wereld, in 1989 is een mijlpaal in de geschiedenis. Maar ook in de literatuur zijn de effecten van die schokgolf voelbaar. Het Beschrijf breit een vervolg aan zijn succesvolle tiende verjaardag en legt zaterdag met een schare literaire grootheden de wereldkaart open om de hedendaagse internationale verhoudingen te bespreken.

Zo dialogeert Ramsey Nasr met zichzelve, of wensdroomt daar toch van: 'Ik wou dat ik twee burgers was (dan kon ik samenleven)'; Ingo Schulze zoomt in op herenigd Duitsland; Olivier Rolin overschrijdt de grenzen van tijd en ruimte; Elif Shafak kijkt vanuit Turkse ogen naar de wereld; en Juan Gabriel Vásquez speurt naar de toekomst van Latijns-Amerika. Geert Mak doet wat hij het best doet met een Europa in transitie; Péter Nádas gaat autobiografisch en universeel; en Zoé Valdés raakt aan het Cuba van haar geboorte. Nawal El Saadawi herconfigureert de wereldkaart, maakt van het Midden-Oosten een 'midden voor wie?', en ziet voor een gevallen muur een andere opgetrokken worden. Joseph O'Neill, tot slot, brengt het onvermijdelijke 9/11 van onder het nog steeds pulserende oppervlak naar boven.

Al dat schoons gaat gepaard met een projectie van door de auteurs gekozen beelden en muziek van Dick van der Harst.
Remapping the world, 28.3.2009, 20.00, De Munt, Muntplein, Brussel, 02-229.12.00, €12/9
Passa Porta Festival
wanneer: 26 > 29 maart 2009

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
Fidèle à sa réputation d'excellence, Passa Parta poursui sa quête interculturelle avec un nouveau programme très apprécié par les amateurs bruxellois de culture cosmopolite.

Aucun commentaire: