mardi 3 mars 2009

Theater: Het laatste vuur

Het laatste vuur © Sjouke Dijkstra

Brussel-Stad - De KVS en het Rotterdamse RO Theater haalden in 2007 de selectie van het Theaterfestival met de straffe enscenering van de nog straffere tekst Onschuld van de hedendaagse Duitse schrijfster Dea Loher. Het was dus uitkijken naar Het laatste vuur, dat nagenoeg door dezelfde mensen werd gemaakt.

Dat wil zeggen dat regisseur Alize Zandwijk ook voor deze nieuwe tekst van Loher een beroep doet op een gemengde cast van KVS en RO, waarvan ook Willy Thomas deel uitmaakt. Hij probeert voor ons te vatten waar het Loher dit keer om te doen is. Thomas: "We hebben Loher even ontmoet toen ze naar Onschuld kwam kijken. Op het eerste gezicht is het een klein teruggetrokken vrouwtje dat niet zo moet hebben van theaterfoyers. Maar ze schrijft a rato van één theaterstuk per jaar, dus in het theater heeft ze wel een manier gevonden om iets over de mens en zijn wereld te kunnen zeggen. De wil om dat te doen – om het onbespreekbare bespreekbaar te maken – lijkt me bij haar ook zeer groot. Je voelt haar diepmenselijke mededogen voor de mens, en vooral ook voor het lijden in de wereld. Maar hoewel ze vanuit een zeer herkenbare werkelijkheid schrijft, is het werken met haar teksten toch een onderzoek, een soort reconstructie bijna. Maar ook dat zoeken maakt ze interessant."

Het laatste vuur schijnt voor het publiek wel iets ‘makkelijker’ en opener te zijn dan Onschuld, dat verschillende kanten opschoot. "Dit keer houdt één gebeurtenis alles bij elkaar, en wordt het lot heel erg aan de orde gesteld als thema. De groep spelers vormt een gemeenschap die in dezelfde buurt wonen in een niet nader genoemde stad. Ergens in het verleden hebben zij een ingrijpend voorval meegemaakt en nu komen ze weer samen om te kijken of ze met de scherven van ieders beleving nadien misschien tot een groter begrip of een grotere kennis van elkaar komen. Dat voorval was de dood van een kind dat op straat werd aangereden. Iedereen die daar rechtstreeks of onrechtstreeks bij betrokken was heeft nadien een volgende stap in zijn of haar leven moeten zetten, die toch een stap in het duister was. Loher toont hoe verschillende mensen naar verschillende uitwegen zoeken en hoe de ene er al beter uitkomt dan de andere. Maar ze velt geen oordeel. Haar stukken zijn niet opgebouwd rond een hoofdpersonage dat een centrale gedachte zou kunnen uitdrukken. Maar je herkent wel alles. Literatuur en theater zijn trouwens nooit eindigende pogingen om om te gaan met grote thema’s als het lot. Maar de manier waarop Loher het behandelt geeft tegelijk een beeld van de wereld waarin wij nu wonen, een ander beeld dan dat van de Odyssee of de Bijbel."

Diep
"Het was natuurlijk moeilijk om bij deze tekst niet te denken aan de noodlottige gebeurtenissen van de laatste jaren in België waar kinderen bij betrokken waren," gaat Thomas verder. "Maar al zijn de sentimentele reacties bij zulke voorvallen legitiem, Loher is vooral geïnteresseerd in de manier waarop mensen daarop reageren, en hoe ze daar uit raken of niet uit raken. Dat kun je als toeschouwer verder brengen. Loher vergelijkt de mens ook ergens met een blad dat al voor driekwart is ingevuld door omgeving, familie, religie of politieke overtuiging – allemaal zaken die iemands herkenbare ‘identiteit’ uitmaken. Maar er is op dat blad ook een stuk wit gebleven dat door niemand anders kan worden ingevuld dan door jezelf. Het lijkt alsof Loher zegt dat mensen een stuk verder zouden kunnen raken als ze de moed zouden hebben om dat te doen. En dat ze zich zo misschien beter zouden kunnen wapenen ten opzichte van alles waar ze zich nu in verliezen. Maar weinigen betreden dat gebied omdat het ook een gevaarlijk gebied is aan de rand van het niets. De titel Het laatste vuur verwijst naar dat gevaar. Loher gaat gewoon heel diep, en de beelden die wij daarbij tonen, zullen aankomen. Maar ik denk wel dat we tot een mooie vertelling kunnen komen."

Het laatste vuur - KVS & RO Theater - 5 > 7 & 11 > 14.3.2009 20.00 - KVS_Bol Lakensestraat 146, 1000 Brussel - 02-210.11.12, tickets@kvs.be - in het NL, sur-titré en FR/subtitled in EN
Tickets: 10/16 euro

Aucun commentaire: