mardi 5 mai 2009

Visionair of utopist

WAAROM VERHOFSTADTS IDEALE EUROPA NIET VOOR MORGEN IS Verhofstadt schrijft Europees manifest > Zijn analyses zijn scherp > Maar niet al zijn oplossingen zijn realistisch.

De crisis van vandaag is ook de crisis van het nationale denken, dat volledig achterhaald is door de economische werkelijkheid. De markten zijn geglobaliseerd, de politiek is dat geenszins. Zolang de natiestaten het kader blijven van ons politiek denken zal dit haaks staan op de economische werkelijkheid. We moeten dit nationale kader achter ons laten en economie en democratie opnieuw dezelfde taal laten spreken of binnen dezelfde ruimte laten opereren. Daarom hebben we nood aan een veel sterker en performanter Europa. Deze uitzonderlijke crisis heeft behoefte aan uitzonderlijke oplossingen, niet aan klassieke recepten die niet blijken te werken. We moeten de huidige koers radicaal omgooien.

Dat is de kern van de boodschap die Guy Verhofstadt brengt in zijn jongste boek, De weg uit de crisis. Hoe Europa de wereld kan redden.

De gewezen premier en het toekomstig lid van het Europees Parlement levert met dit mooi uitgegeven boekwerkje opnieuw een zeer Verhofstadtiaans manifest af. Ongetwijfeld bevlogen, visionair en voluntaristisch. Maar ook naïef, irrealistisch en utopisch. Het Europese manifest van Verhofstadt heeft de absolute verdienste om de zaken fundamenteel in twijfel te trekken en om te komen met ambitieuze antwoorden. Het heeft het even absolute gebrek van de realiteitszin. En daarom is het boek Guy Verhofstadt ten voeten uit.

Of beter gezegd, het is vele Verhofstadts. Om te beginnen is er de professor Verhofstadt. Didactisch als geen ander analyseert en verklaart hij de huidige crisis. Helder en duidelijk toont hij aan hoe de goedkope Amerikaanse leningen voor onvermogende huiseigenaren leidden tot een wereldwijde crisis. Hoe gebrekkige regulering en controle van het financiële systeem een economische pandemie veroorzaakten. Welke perverse rol Alan Greenspan, de gewezen voorzitter van de Amerikaanse Centrale Bank speelde ('Een hoogbejaarde Icarus').

Er is de historicus Verhofstadt die vlot parallellen trekt met de tulpenbollencrisis van de 17de eeuw en met de Grote Depressie; die de lezer brengt naar Yalta en Bretton Woods; die het heeft over de oprichting van de Navo en het uiteenvallen van Joegoslavië; die de lessen leest die moeten worden getrokken uit de crisis in Japan en uit de protectionistische politiek van sommige landen.

Dan steekt de economist Verhofstadt de kop op. Niet de markt als dusdanig is in de verdrukking geraakt, wel de klassieke deugden van de markt (langetermijndenken, risicobeheersing, gezonde concurrentie), zo luidt zijn analyse. Want een vrije economie behoeft wel degelijk dwingende regels.

Langzaam vervelt de wat afstandelijke prof, historicus en economist in de politicus Verhofstadt. Er komt harde kritiek op Amerika, dat weigerde regulerend op te treden en Lehman Brothers failliet liet gaan. Maar ook op Europa. 'De Europese instellingen en de Europese Commissie in het bijzonder zijn tot op heden niet in staat gebleken een gestructureerde en geloofwaardige strategie tegenover de crisis in de steigers te zetten', schrijft hij. Hij neemt de woorden 'goedbedoelde maar in wezen weinig ter zake doende pogingen' in de mond. Hij ziet een inflatie van plannen, maar geen resultaten.

De politicus beperkt zich niet tot kritiek. De visionair Verhofstadt ontwaakt. Hoe moet je de crisis dan wel aanpakken? Geconfronteerd met de keuze tussen protectionisme en 'koortsachtig werken aan de politieke globalisering', kiest Verhofstadt zonder voorbehoud voor de tweede weg. De grote woorden komen boven. 'De nieuwe wereld met de nieuwe kansen', doemt aan de horizon. Een wereld waarin massaal geïnvesteerd wordt in niet-fossiele brandstoffen, in de vergrijzing, in nieuwe IT- en ICT-netwerken,. Een wereld die het mobiliteitsinfarct aanpakt en solidair is met de ontwikkelingslanden.

Hier kantelt de visionair naar de voluntarist en zelfs de utopist Verhofstadt. De Veiligheidsraad moet hervormd worden. De G7, de G8 en de G20 ook. Terwijl we bezig zijn organiseren we een 'democratische staatsgreep' op het IMF. Er moet een Bretton Woods II komen. Belastingparadijzen moeten worden uitgeroeid en pensioenstelsels hervormd. Het pond moet in de euro. Er komen nieuwe standaarden en regels voor banken, financiële instellingen, ratingbureaus... Met een adembenemende snelheid en ambitie tekent, neen, hakt Verhofstadt een nieuwe wereldorde uit.

Het boek bereikt zijn hoogtepunt bij de Europeaan Verhofstadt. Europa en de eurozone hebben 'geen andere keuze dan het voortouw nemen in het ontwerpen van een andere wereld'. Dat vraagt om één Europese communautaire strategie, niet een optelling van nationale crisisplannen die protectionistische trekjes vertonen. Dat betekent een Europese financiële waakhond, een gezond Europees bankwezen, een ambitieus Europees actie- en investeringsplan dat de Europese economie aan de praat moet krijgen, een EU-begroting die met eigen middelen wordt gefinancierd, een gezamenlijke sociaal-economische strategie, de afschaffing van de verlammende unanimiteitsregel,...

Verhofstadt droomt zijn Europa. Met alle verdiensten en met alle nadelen van een droom. Want gelukkig maar dat Europa dromers had als Monnet en Schuman en zelfs als Kohl en Mitterrand. Maar zij slaagden erin om hun droom ook gestalte te geven. Verhofstadt heeft alvast de verdienste van de droom. Maar zal hij op zijn weg naar de daad in Europa niet vastlopen op de wetten en de praktische bezwaren?

De weg zal immers lang en moeizaam zijn. Verhofstadt: 'Want nu wordt bepaald of in de multipolaire wereld van morgen Europa nog een rol van betekenis speelt. Die zal niemand het zo maar goedschiks gunnen. Die rol zal het zelf met beide handen moeten grijpen en zich toe moeten eigenen.'
(Peter Vandermeersch is algemeen hoofdredacteur van De Standaard en Het Nieuwsblad)

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LE VOLONTARISME A LA VERHOfSTADT: BLEU JE VEUX
Soyons francs, nous n’avons pas lu le dernier Verhosfstadt. Mais une chose au moins est certaine c’est que Guy le Volontaire l’a écrit lui-même et ce n’est pas rien. Honte à tous ces politiques qui se présentent à l’électeur aux européenne les mains vides, sans feuille de route, sans horizon européen bien défini. On critique le Vaillant Guy en raillant son côté utopiste!. Obama aussi fut critiqué pour cela or depuis les cent jours qu’il est là il faiot ce qu’il a annoncé qu’il ferait. Les deux hommes sont taillés dans le même bois, celui de intellos réalistes.

Son manifeste européen fourmille d’idées même si certaines solutions paraissent un tantinet irréalistes au journaliste de service. On est dans une crise de la pensée nationale et surtout nationaliste.

1. Les politiques pensent local quand l’économie est globalisée.
2. Il est temps de troquer le cadre national pour un cadre européen
3. Il nous faut une europe plus forte, plus performante et plus volontariste
4. A situation excepetionelle, mesures d’exception
5. Un chagement de cap radical s’impose.
6. L’Europe doit montrer au monde comment sortir de la crise.
7. Renoncer au protectionnisme
8. Investir massivement dans lénergie non fossile, dans le troisième âge, la haute technologie (les réseaux IT et ICT.)
9. Nous sauver de l’infartus nommé mobilité
10. Se montrer solidaire avac les pays en voie de développement
11. Négocier un second Bretton Woods
12. Faire entre la livre dans la zone Euro
13. Régulariser le système bancaire
14. La zone euro se doit de montrer la voie vers la création d’un monde radicalement nouveau.
15. Elaborer une stratégie communautaire européenne (le contraire des 27 plans nationaux qui se contredisent)
16. Renoncer à la règle de l’unanimité qui paralyse l’Europe
17. Rêver l’Europe comme l’on fait Monnet, Schuman et même Kohl et Mitterrand.

Mais comment ce diable d’homme ne pense-t-il pas à plaider la création à Bruxelles d’une grande université européenne financée an partie par l’union européenne quipourrait être la plateforme commune où se retrouvent ULB et UCL, KUL et VUB plus Saint Louis et Sint Aloïsius. Certe cela demande de l’audace mais les Etats Généraux ont montré la voie. Comment se fait-il qu’aucun de nos politiques belges tête de liste européenne ne mettent cela en tête de leurs revendications? C’est en matière d’enseignement que les USA nous devancent de plusieurs années lumières. Cette Université devrait dispenser ses cours en anglais et attirer les professeurs européen les plus distinués et les meilleurs étudiants du monde. Pourquoi personne ne plaide-t-il pour une telle évidence, pas même Guy Verhofstadt. Et ne parlons pas de la nécessité impérative de créer un enseignement européen pour tous nos ados.
MG

Aucun commentaire: