vendredi 1 mai 2009

Xavier Mabille, vader van de Franstalige politicologie in België

Sint-Joost-ten-Node - Xavier Mabille is de voorzitter van het gezaghebbende Franstalige onderzoeksinstituut CRISP, dat eerder dit jaar zijn vijftigste verjaardag vierde. Een gesprek met de éminence grise van de Franstalige politicologie, over de komende verkiezingen. "Het Brusselse politieke landschap is, in tegenstelling tot het Vlaamse en Waalse, nooit stabiel geweest."

Wat is de betekenis van de komende verkiezingen voor het Brussels Gewest, dat twintig jaar bestaat? De context is anders dan twee decennia geleden: België wankelt.
Xavier Mabille:
"Laten we eerst en vooral niet uit het oog verliezen dat de inzet van de verkiezingen dezelfde is als voorheen: we kiezen een parlement, waarbinnen een meerderheid wordt gezocht en waaruit nadien een regering wordt afgeleid. Bijzonder aan Brussel is dat er een meerderheid gevormd moet worden langs Franstalige én langs Nederlandstalige kant. Dat klinkt misschien banaal, maar dat is het allerminst. Nadat VU-staatssecretaris Vic Anciaux in 1997 ontslag had genomen (uit onvrede met het tekort aan Nederlandstalige brandweerlui, red.), was er tot aan de volgende verkiezingen geen meerderheid meer langs Vlaamse kant. Dat heeft de regering er weliswaar niet van weerhouden te regeren, maar gewoon kun je de situatie bezwaarlijk noemen."

Maar de Belgische context is wel anders dan in 1997?
Mabille:
"Op 7 juni vinden er niet alleen Brusselse, maar ook Vlaamse en Waalse verkiezingen plaats en wordt ook het parlement van de Franse Gemeenschap samengesteld. Jammer genoeg raken de Europese verkiezingen hiermee op de achtergrond, al is dat in wel meer landen het geval. Anderzijds is het ook zo dat in staten waar alleen Europese verkiezingen worden gehouden, nationale thema's de campagne beheersen."

Zou het niet verstandig zijn als Brussel als hoofdstad, langs Franstalige kant, zou kiezen voor een klassieke tripartite van liberalen, socialisten en christendemocraten?
Mabille:
"De vraag is in hoeverre bij de samenstelling van de Brusselse regering rekening gehouden moet worden met de samenstelling binnen Waals Gewest en Franse Gemeenschap. Dat heeft te maken met partijstrategie. Een klassieke tripartite ligt niet zo voor de hand als je ziet hoe bits de strijd tussen MR en PS is. Maar dat is een strijd die Brussel overstijgt. Sinds het uitbreken van de financiële crisis, in september vorig jaar, verwijten de Franstalige socialisten de liberalen van MR dat de crisis het gevolg is van een ultraliberaal beleid. MR verwijt PS dan weer begripsverwarring door liberalisme en kapitalisme gelijk te stellen. Er woedt een felle strijd om het leiderschap in het Waals Gewest en de Franse Gemeenschap. De liberalen zijn lang de dominante politieke familie geweest in de hoofdstad."

Verwacht u een politieke aard verschuiving?
Mabille:
"In tegenstelling tot Vlaanderen en Wallonië is Brussel altijd onstabiel geweest. Ik heb in vorige decennia Vanden Boeynants en PSC zien triomferen, maar ook PRL en FDF. In 2004 werd de PS totaal onverwachts de grootste partij; in 1999 was ze kleiner dan MR en kleiner dan Ecolo. In 2004 werden de Franstalige groenen dan weer gehalveerd. Vandaag voorspelt de barometer weer veel goeds voor Ecolo."

Acht u het denkbaar dat een Ecolo'er minister-president wordt?
Mabille:
"Een groene minister-president zou een flinke opdoffer betekenen voor de PS en de carrière van Charles Picqué. De strijd om het minister-presidentschap gaat overigens tussen huidig minister-president Charles Picqué (PS) en senaatsvoorzitter en burgemeester van Ukkel Armand De Decker (MR)."

Brussel is traditioneel niet alleen een liberale stad, ook de vrijzinnigheid heette decennialang de politiek te beïnvloeden. Welke rol speelt la laïcité vandaag nog?
Mabille:
"Het is duidelijk dat de vrijzinnigheid minder belangrijk is dan vroeger, het katholicisme is ook niet meer wat het veertig jaar geleden was. Het zijn voornamelijk Italianen en Polen die ervoor zorgen dat de kerken nog mensen trekken. Ondertussen is er een godsdienst heel nadrukkelijk aanwezig (de islam, DV/CD) die er veertig jaar geleden niet was: een grote gemeenschap waar PS en CDH voet aan wal proberen te krijgen."

Het valt op dat de vrijzinnigen de islam minder hard aanpakken dan het katholicisme destijds.
Mabille:
"Misschien heeft de vrijzinnigheid minder zicht op de islam, wellicht zijn ze bang van racisme beschuldigd te worden, al is godsdienstkritiek uiteraard geen racisme."

Iets anders. Pessimisten vrezen dat het aantal Vlaamse stemmen onder de vijftigduizend zou kunnen zakken.
Mabille:
"Dat zou een falen zijn. Maar ik doe geen voorspellingen."

De Brusselse regering is in theorie paritair samengesteld, maar de indruk leeft dat de Nederlandstalige ministers harder moeten knokken voor hun dossiers dan de Franstalige.
Mabille:
"Het zou me verwonderen mochten de krachtsverhoudingen binnen de Brusselse regering afwijken van de algemene regel dat ook hier de electorale sterkte doorweegt."

Ondertussen staan er nieuwe partijen op. Is Pro Bruxsel te vergelijken met de opkomst van het FDF, dat andere typisch Brusselse fenomeen
Mabille: "Ik kijk met belangstelling uit naar de resultaten van Pro Bruxsel. Maar een vergelijking met het FDF, dat in 1964 opgericht werd, ligt niet voor de hand. De context is totaal anders. Het FDF is ontstaan als verzet tegen de taalwetten van 1962-'63 die door een Franstalige intellectuele elite van de Brusselse en Leuvense universiteiten als bedreigend werden ervaren. Dat was vóór de staatshervormingen."

"Pro Bruxsel zou het liefst opkomen met tweetalige lijsten, omdat ze vinden dat Nederlands- en Franstaligen moeten samenwerken voor een aantal gemeenschappelijke uitdagingen die losstaan van taalkundige verschillen. Mijn nieuwsgierigheid bestaat erin te weten of het een intellectue le elite is met of zonder achterban. Het FDF begon ook als een intellectueel verzet, maar bleek een grote schare onderwijzers en ambtenaren aan te spreken om tot een grote partij uit te groeien."

Het Brussels Gewest is een sleutel element in de Belgische constructie. Binnen België pleiten de Franstalige partijen voor een volwaardig Brussels Gewest. Maar binnen Brussel trekken ze vaak de kaart van de gemeenten en beschouwen ze het Gewest vooral als geldschieter.
Mabille: "Ik ben geen financieel specialist, maar het is duidelijk dat er een veel betere coördinatie tussen het Gewest en de gemeenten moet komen. Antwerpen en Charleroi hebben aangetoond dat een fusie geen wondermiddel is. Een betere coördinatie zou niet alleen het imago van het Gewest ten goede komen, maar ook het dagelijkse leven van de Brusselaars verlichten. Een van de drama's van het Brussels Gewest is de eindeloze reeks openbare werkzaamheden, waarvan niet altijd duidelijk is wie de opdrachtgever is, of waartoe ze dienen. Er is werk aan de winkel."

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LE POINT DE VUE D’UN VIEUX SAGE
Xavier Mabille est de tous les analystes et commentateurs politiques celui qui possède le plus grand recul. Il souligne la grande instabilité du corps électoral bruxellois où les libéraux ont eu leur heure de gloire ensuite les chrétiens démocrates à l’ère Vanden Boeynants, puis le FDF enfin et de façon inattendue les socialistes avec l’arrivée de Charles Picqué. Désormais les verts ont le vent en poupe. Le nouveau (la nouvelle) Ministre Président(e) sortira-t-elle de ses rangs ? Il met en avant le rôle prépondérant joué par la Laïcité autrefois à Bruxelles. Elle aujourd’hui est, selon lui, beaucoup moins virulente par rapport à l’islam qu’elle ne le fut à l’égard des cathos sans doute, selon Mabillepar, par crainte de passer pour racistes. Le PS et le CDh tentent actuellement d’exercer une influence au sein de la communauté musulmane. Autre thème de discussion : le nombre des voix flamandes. Il se dit qu’il pourrait tomber sous le seuil des cinquante mille au scrutin de juin.
Enfin dernière réflexion que penser de la présence du nouveau parti « Pro Bruxsel » dans le paysage bruxellois. Il s’agit selon Xavier Mabille d’un groupe d’intellectuel dont on saura en juin s’il disposent d’une base solide leur permettant de progresser, comme ce fut le cas du FDF à partir des années soixante. Au départ, le FDF fut tenu sur les fonds baptismaux par un groupe d’universitaires autour des universités de Bruxelles et surtout de Louvain. Mabille ajoute que les Flamands et les Wallons ont peu de respect pour la région Bruxelloise qui pourtant contribue largement à leur bien être sans en avoir tous les avantages pour les Bruxellois. Il termine en disant qu’il faut souhaiter pour Bruxelles une meilleure coordination entre les 19 communes et la Région , une constatation faite unanimement par les Etats Généraux de Bruxelles. Ce serait un moyen de mettre fin au cauchemar quotidien des innombrables chantiers qui déparent notre capitale en permanence. Il y a du pain sur la planche.



PRO BRUXSEL :
De l'ambition pour les Bruxellois !
Pro Bruxsel, seul et unique parti politique bilingue, a de l'ambition pour Bruxelles !

Capitale multiple, Bruxelles mérite un rayonnement national et international
sur le plan commercial, social et culturel. C'est pourquoi Pro Bruxsel...

·veut supprimer les discriminations entre Bruxellois sur base de la langue qu’ils parlent.
·réclame un enseignement multilingue pour tous qui garantisse un emploi à nos enfants.
·revendique le prélèvement du précompte professionnel sur le lieu de travail.
·veut lutter efficacement contre un taux de chômage intolérable pour l’une des régions les plus riches d’Europe.
·veut promouvoir le développement audacieux de secteurs économiques non polluants.
·veut réduire la congestion automobile et favoriser les moyens de transport doux.
·exige pour tous les Bruxellois des logements adaptés et financièrement abordables.
·revendique la reconnaissance de Bruxelles au même titre que les deux autres régions.
·souhaite que le charme et l’ambiance uniques de Bruxelles puisse permettre à chacun de s’y épanouir pleinement.

Bruxelles est en danger
Bruxelles, objet de tous les désirs et de tous les fantasmes, est convoitée par tout le monde. La Flandre rêve d’annexer Bruxelles pour profiter au maximum de la richesse produite par cette petite région centrale. La Flandre a besoin de l’excellente image de Bruxelles pour exister en Europe et dans le monde.
La Wallonie veut s’allier Bruxelles - qu’elle perçoit essentiellement comme un “allié francophone” - non seulement pour profiter de ses richesses, mais aussi pour peser davantage face aux six millions de Flamands.
Les deux régions, Flandre et Wallonie, veulent se servir de Bruxelles, mais se moquent du million de Bruxellois qui y vit.
Pour les Bruxellois, les conséquences de ce fédéralisme communautaire sont déjà catastrophiques; si la communautarisation s’accentue, cela deviendra intolérable.

Quelques faits
Bruxelles, avec 10% de la population, produit 20% de la richesse du pays. La population de Bruxelles compte à la fois les contribuables les plus riches et les plus pauvres du pays et ne reçoit que 8% des moyens financiers disponibles.
Bruxelles crée 680.000 emplois dont 380.000 sont occupés par des navetteurs venus de Flandre et de Wallonie alors que 90.000 Bruxellois sont au chômage.
Ces navetteurs qui viennent à Bruxelles gagner leur vie paient leurs impôts là où ils habitent alors que les Bruxellois financent seuls, par leurs impôts, les infrastructures nécessaires pour les accueillir tels que les transports en commun, les hôpitaux publics, les routes, etc.

Ça suffit !
Il est grand temps que la voix des Bruxellois se fasse entendre. Il ne suffit plus, aujourd’hui, que la société civile clame les douleurs des Bruxellois et implore les politiques en place d’intégrer les revendications des Bruxellois dans leurs programmes.
Il est en effet illusoire de croire que les partis communautaires choisiront prioritairement de défendre les intérêts des Bruxellois au détriment de la majorité de leurs électeurs, les Wallons, d’une part et les Flamands, d’autre part.
Les Bruxellois veulent donc se prendre en main et porter le combat dans l’arène politique, là où les choses peuvent effectivement évoluer.
Pro Bruxsel veut porter la voix des Bruxellois sur le terrain politique et solliciter les suffrages des électeurs bruxellois lors des prochaines élections régionales de juin 2009.
Pro Bruxsel revendique
Bruxelles doit être une région à part entière, sur un pied d’égalité avec les autres Régions.
Bruxelles doit être gérée par les Bruxellois sans aucune interférence d’autres régions ou Communautés.
Bruxelles doit être financée à la juste mesure de ses besoins.
Bruxelles doit pouvoir gérer de manière responsable et autonome un enseignement au minimum bilingue pour pouvoir réduire de façon sérieuse le chômage de ses jeunes.
Bruxelles, région réellement bilingue, doit s’intégrer dans un Etat fédéral moderne qui s’articule autour de régions responsables et solidaires.
Quelles que soient leurs différences : la langue qu’ils parlent, leurs origines, leurs croyances, leurs cultures, etc., les Bruxellois doivent être respectés par tous.

Aucun commentaire: