mardi 16 juin 2009

Broedermoord in de straten van Teheran

De agenten bleven straatstenen opbreken, een waanzinnige omgekeerde versie van het Frankrijk van mei '68. Toen gooiden jongeren die een revolutie wilden met stenen. In Teheran was het de politie, beducht voor een groene Mousavirevolutie
Robert Fisk, columnist van de Britse krant The Independent, ziet de situatie uit de hand lopen na de verkiezingen in Iran.

EEN SLAG IN HET GEZICHT, EEN TRAP IN HET KRUIS.
Zo behandelt de politie demonstranten nadat de Iraanse verkiezingen Mahmoud Ahmadinejad aan de macht lieten. Robert Fisk brengt verslag uit vanuit Teheran.

Eerst schold de agent de aanhanger van Mir Hossein Mousavi de huid vol, een jongen met wit hemd, stoppelbaard en ongekamd haar. Waarna hij met zijn wapenstok in het gezicht van de jongen mepte. Vervolgens trapte hij hem gemeen in de ballen. Dezelfde taferelen zag je helemaal tot aan het Vali Asrplein: oproerpolitie in zwartrubberen harnas en zwarte helm met zwarte wapenstok, meestal te voet, maar gevolgd door vliegende colonnes veiligheidsmensen, allemaal gezeten op splinternieuwe, helrode Hondamotoren die gillende jongeren te lijf gingen - honderden, allemaal spurtend voor hun leven. Ze aanvaardden de resultaten van de Iraanse presidentsverkiezingen niet. Ze geloofden niet dat Mahmoud Ahmadinejad 62,6 procent van de stemmen had gehaald. En ze betaalden er de prijs voor.

"Dood aan de dictator", riepen ze in de Dokter Fatimistraat. Met duizenden stonden ze nu te schelden op de politie. Moesten ze nog eens vier jaar die glimlachende, vaderlijke, eeuwig nederige president ondergaan, die zweert bij de democratie maar ondertussen gestaag de vrijheden uitdunt in de islamitische republiek? Ze hadden het fout, uiteraard. Ahmadinejad houdt oprecht van de democratie. Maar hij houdt ook van dictatoriale tucht. Hij is geen dictator. Hij is een Democrator.

Afgelopen weekend was het niet het moment voor de subtiliteiten van de Iraanse politiek. Dat Mir Hossein Mousavi amper 33 procent van de stemmen had gekregen - tegen de middag was dat cijfer teruggebracht tot een vernederende 32,26 procent - leidde tot de onvermijdelijke bewering dat er op massale schaal fraude was gepleegd. Of, zoals de massa rond het Fatimiplein scandeerde: "De zionist Ahmadinejad speelt vals bij de examens". Toen merkte ik dat de politie de betogers altijd op dezelfde manier behandelde. Hoofd en testikels. Het was een duidelijke boodschap. Een mep in het gezicht, een trap in de kloten en lang leve de Democrator.

Talrijke demonstranten probeerden het ministerie van Binnenlandse Zaken te bereiken, waar de verkiezingsraad de stemmen aan het tellen was - of aan het mistellen, afhankelijk van je standpunt - van de verkiezingen van vrijdag. Ik daalde af naar de kelder van het spuuglelijke gebouw, waar de journalisten chocolademelk en aardbeientaart kregen en een kijkje konden nemen naar de laatst binnengelopen verkiezingsresultaten.

Toen was 80 procent van de stemmen geteld, en het resultaat tot dan toe was: Ahmadinejad 64,78 procent, Mousavi 32,26, Mohsen Rezai (een voormalig commandant van de revolutionaire garde) 2,08 en Mehdi Karoubi (ooit voorzitter van het parlement) een schamele 0,89 procent. "Hoe is dat mogelijk", vroeg een man me in een brandende, gevaarlijke straat een uur later. "Karoubi's partij heeft minstens 400.000 leden. Waren die dan allemaal aan het slapen vrijdag?"

Er waren ook een paar demonstranten die de Democrator steunden. Allemaal mannen, uiteraard; velen hadden zich gehuld in een Iraanse vlag, want de Democrator - een vrome moslim, geeft hij steevast te kennen - voerde zijn verkiezingscampagne onder de vlag van het vaderland. De mannen deelden allemaal gratis exemplaren uit van de afschuwelijke, vier pagina's tellende nieuwsbrief 'Iran'.

"Ahmadinejad", kopte die, "24 miljoen stemmen. De mensen stemmen voor succes, oprechtheid en de strijd tegen de corruptie." Niet meteen de meest voor de hand liggende kop. Maar de krant van Mousavi, 'Het groene woord', kreeg naar het schijnt ook een kop gedicteerd door de autoriteiten, voor ze de krant verboden gisteren: "Prachtige overwinning voor het volk." Neutraler dan dat kan je het toch echt niet stellen.

AGENTEN VALLEN AAN
Ondertussen ging het op straat van kwaad naar erger. De agenten kwamen van hun motor en begonnen straatstenen op te breken om naar de betogers te gooien. Velen van hen reden inmiddels op hun eigen motor tussen de politie. Ik zag een reusachtig grote man - op Batmanwijze getooid met zwarte arm- en scheenbeschermers - straatstenen met zijn wapenstok stukslaan en verpulveren met zijn boots en naar de Mousavi-aanhangers gooien. Een vrouw van middelbare leeftijd ging naar hem toe - de vrouwen waren moediger in de confrontatie met de politie dan de mannen - en riep de vanzelfsprekende vraag: "Waarom verniel je de voetpaden van onze stad?" De agent hief zijn stok op om de vrouw te slaan, maar een officier kwam tussenbeide. "Sla nooit een vrouw", zei hij. Hulde wie hulde toekomt, zelfs tijdens een rel.

Maar de agenten bleven straatstenen opbreken, een waanzinnige omgekeerde versie van het Frankrijk van mei '68. Toen gooiden jongeren die een revolutie wilden met stenen. In Teheran was het de politie, beducht voor een groene Mousavirevolutie.

'Verkiezingsresultaten correct'
Even een intermezzo voor een lunch die ik had met een ware en trouwe vriend van de Islamitische Republiek, een man die ik al vele jaren ken, die zijn leven geriskeerd heeft, gevangen heeft gezeten in Iran en die nog nooit tegen me gelogen heeft. Hij heeft het regime al vaak op de korrel genomen. Een onversaagd man.

Maar ik moet herhalen wat hij zei: "De verkiezingsresultaten zijn correct, Robert. Wat je ook gezien hebt in Teheran, in de steden en in duizenden dorpen, ze hebben massaal voor Ahmadinejad gestemd. In Tabriz koos 80 procent voor Ahmadinejad. Hij organiseerde universiteitsopleidingen voor de Azeri's, zodat ze een diploma Azeri konden halen. In Mashad, de tweede stad in Iran, was een grote meerderheid voor Ahmadinejad nadat de imam van de grote moskee Rafsanjani van de Raad van Experts had aangevallen omdat die de kaart van Mousavi had getrokken. Ze wisten wat hij bedoelde: ze móésten op Ahmadinejad stemmen."

"Weet je waarom zoveel arme vrouwen op Ahmadinejad stemmen? Drie miljoen van die vrouwen maken thuis tapijten. Ze waren niet verzekerd. Toen Ahmadinejad dat besefte schreef hij meteen een wet om ze volledig te verzekeren. De aanhangers van Ahmadinejad waren heel geslepen. Ze overtuigden enorm veel mensen om te gaan stemmen. En de meesten stemden op Ahmadinejad."

Maar de straten van Teheran waren maar een paar honderd meter verder. De politie ging ondertussen veel agressiever te keer dan hun opponenten. Mijn eigen Perzische vertaler werd drie keer op de rug gemept. De agenten gebruikten hun eigen fototoestel om beelden van de demonstranten te maken. De Democrator was duidelijk uit zijn hum. Een van de agenten wilde mijn paspoort zien, maar toen ik hem mijn perskaart toonde, klopte hij me op de schouder en gaf me vrije doorgang.

MISHANDELING
En zo kon ik tegenover het ministerie van Binnenlandse Zaken zien hoe de agenten terugkeerden van de frontlinie met hun gevangenen. De eerste was een jongen in groene trui (de kleur van Mousavi) van vijftien à zestien. Hij werd door twee geüniformeerde paramilitairen naar een bestelwagen met een kooi gesleurd. Hij werd op de stalen vloer geworpen, een van de agenten volgde om hem met zijn matrak te bewerken. Achter me zaten twintig politieagenten te zweten na een ochtend hard labeur van vijandelijke botten breken. Ze zaten op de trappen van een winkel hun boterhammendoos leeg te eten. Een van hen glimlachte en bood me een boterham aan. Ik sloeg zijn aanbod beleefd af, dat spreekt.

Ze zagen met mij hoe de volgende pechvogel naar de kooi werd gebracht. Hij kreeg klappen, werd in de ballen getrapt en vervolgens hardhandig op een van de achterzetels geduwd. Een andere agent volgde en begon hem met zijn stok in het gezicht te slaan. De man huilde van de pijn. En dat allemaal voor de ogen van tientallen andere leden van de ordemacht, voor de ogen van mezelf, duidelijk een westerling, en van vele vrouwen in chadors op de stoep aan de andere kant, die het tafereel vol afschuw aanschouwden.

Toen klom er nog een politieman, in legeruniform, in het voertuig. Hij bond de handen van de man met plastic handboeien achter zijn rug, haalde zijn matrak te voorschijn en sloeg hem in het gezicht. De gevangene huilde, maar de slagen bleven komen. Tot er meer jongemannen arriveerden om gemarteld te worden. Toen kwamen er nog meer busjes van de politie, en meer gevangenen om te slaan. Ze werden met de kooien op wielen naar de kelder van het ministerie van Binnenlandse Zaken gevoerd. Ik zag het met eigen ogen.

Zaterdagavond werden alle sms-berichten geblokkeerd. Het Iraanse nieuwsagentschap meldde dat de visums van buitenlandse journalisten niet verlengd zouden worden, aangezien er geen tweede stemronde zou komen. De vele mensen die door de regering geprezen werden voor hun patriottisme omdat ze vrijdag gaan stemmen waren, werden zaterdag door hun eigen overheid gemolesteerd.

MOUSAVI REAGEERT
Even weg nu van die uitspattingen, want dat was ongeveer het moment waarop Mousavi's geschreven verklaring aankwam op het hoofdkwartier van zijn campagne. Ik zeg 'aankwam', ook al had de politie dat bijkantoor van de partij al gesloten.

Het was straffe kost. "De resultaten van deze verkiezingen zijn schokkend", beweerde hij. "De mensen die gingen stemmen kennen de situatie, zij weten op wie ze gestemd hebben. Ze volgen op radio en televisie met verstomming dit magische spel van de autoriteiten. Wat gebeurd is doet de Islamitische Republiek Iran op zijn grondvesten daveren, die nu met leugens en dictatuur geregeerd wordt. Ik roep de autoriteiten op om er onmiddellijk mee te stoppen en het recht te respecteren, en de stem van de bevolking te honoreren. De eerste boodschap van onze revolutie is dat de mensen intelligent zijn en niet zullen gehoorzamen aan zij die aan de macht komen door bedrog. Iran behoort hen toe, niet de bedriegers."

Het hoofdkantoor van Mousavi in de Qeitariyehstraat in Noord-Teheran was een paar uur eerder al belegerd geweest door de loyale 'Basiji'-vrijwilligers van de Democrator. Ze hadden de ramen bestookt met traangasgranaten, die nog smeulden toen ik er aankwam. "Vertrek alstublieft, of ze komen terug", smeekte een van zijn aanhangers me. In de hele stad gebeurde het op die manier. De oppositie vroeg je ofwel te vertrekken, ofwel toe te kijken terwijl ze de strijd aanbonden met de politie. De mannen van de Democrator confronteerden de mannen van Mousavi. Dan stormden door hun rangen de ordetroepen op de oppositie af. Aan wiens zijde stonden ze nu eigenlijk? Regel één: nooit domme vragen stellen in Iran.

Zaterdagavond had de Democrator nog altijd niet gesproken. Maar zijn eeuwig grijnzende hoofd dook wel op op affiches van zijn aanhangers. Er waren nog meer charges met de wapenstok, en de lopende massa's groeiden alsmaar aan. En zo draaiden de moedige Iraanse verkiezingen van vrijdag uit op broedermoord in de straten van Teheran.

"Samenscholingen", meldde het hoofd van de politie in Teheran, generaal Ahmad Reza Radan, "zullen volgens de wet behandeld worden." We weten allemaal wat dat betekent. En dat geldt ook voor de Democrator.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
MAI 68 A L’ENVERS
Téhéran semble vivre un mai 68 à l’envers.
En effet c’est la police qui déterre les pavés pour les lancer contre les étudiants en colère. A la différence de 68 plusieurs morts sont tombés du côté des protestataires partisans du réformateur Mousavi qui contestent les résultats de victoire annoncés par le « Démocrateur ». La situation est extrêmement tendue et le climat semble pré révolutionnaire. A suivre de très près.

Aucun commentaire: