mardi 1 septembre 2009

Standpunt

Yves Desmet

Vandaag stappen een klein anderhalf miljoen leerlingen en ruim 150.000 leraars weer de school binnen. In een schoolomgeving en een samenleving die er elk jaar wat complexer op worden. Met assertievere en soms agressievere leerlingen en hun ouders, met steeds meer vragen voor een lerarenkorps dat eigenlijk niets liever zou willen dan gewoon lesgeven, maar merkt dat dit alleen niet meer volstaat.

Het onderwijs is niet de oorzaak van nieuwe maatschappelijke evoluties, maar wordt er wel als eerste mee geconfronteerd. Zo blijkt uit cijfers van Kind & Gezin dat van alle driejarigen die vandaag naar de eerste kleuterklas gaan, 21,1 procent thuis geen Nederlands spreekt. In de grote en centrumsteden mag je dat aantal zelfs verdubbelen.

Dat is een probleem. Niet eens omdat het zou betekenen dat de ouders van die kleuters onvoldoende ingeburgerd zouden zijn. Dat zal in een aantal gevallen wel zo zijn, vooral als gevolg van de niet aflatende huwelijksmigratie, waardoor iedere generatie opnieuw van een nulkennis van het Nederlands moet beginnen. Maar ook ouders die hier geboren zijn, blijven vaak de taal van hun familiale achtergrond gebruiken in de eigen woonkamer.

Daar is ook niets op tegen, maar het heeft gevolgen. Want zowat iedere studie wijst uit dat een taalachterstand bijna altijd leidt tot een schoolachterstand, en dat wie die oploopt in het begin van zijn schoolloopbaan, ook in de kleuterklas, daar ook nadien de gevolgen van ondervindt.

Dat betekent concreet dat in het watervalsysteem dat het Belgische onderwijsveld nog altijd kenmerkt veel van die leerlingen in het beroeps- of technisch onderwijs zullen terechtkomen, of zelfs hun middelbare school helemaal niet zullen afmaken, en dat dus velen hun potentieel niet zullen kunnen waarmaken. Dat is niet alleen jammer voor de betrokkenen zelf maar ook voor de samenleving in haar geheel.

Het betekent ook dat Vlaanderen een samenleving wordt waar de klassieke, puur-Vlaamse achtergrond vermindert. En of je dat nu leuk vindt of niet, het is in de kleuterklassen van vandaag dat de samenleving van morgen wordt voorbereid en gevormd. Willen we ervoor zorgen dat al die kleuters en peuters deze samenleving binnen een generatie vormgeven, dan moeten we daar ook blijvend in investeren. De illusie dat dit een randfenomeen is en dat je kunt blijven kiezen voor puur witte scholen, is stilaan onhoudbaar.

Aucun commentaire: