vendredi 27 août 2010

Er zijn nog meer crisissen nodig

'De Franstaligen verklaren dat ze onmogelijk verder konden gaan in de toegevingen zonder het bestaande federale samenlevingsmodel te wijzigen. Terwijl het net dat is wat de Vlamingen willen.' Volgens Bart Maddens is de kloof tussen noord en zuid dieper dan we willen geloven. Bart Maddens is politicoloog aan de KU Leuven.
Als de Vlaamse partijen rechtstreeks kunnen meebeslissen over het beleid in Brussel, dan zullen ze allicht ook minder huiverachtig staan tegenover een verdere overfinanciering ervan Mochten we vandaag 24 augustus 2007 zijn, dan was de regeringsvorming wellicht al beklonken. Want wat nu al is overeengekomen inzake de staatshervorming zou in 2007 op gejuich zijn onthaald door het kartel CD&V-N-VA. Anders gezegd: de toegevingen die de Franstaligen vandaag bereid zijn te doen komen in niet onbelangrijke mate tegemoet aan de Vlaamse aspiraties van drie jaar geleden. Maar drie jaar is een eeuwigheid in de politiek, en mede als gevolg van de Franstalige onverzettelijkheid van 2007 zijn de geesten in Vlaanderen in sneltreinvaart geëvolueerd. Hopelijk duurt het niet opnieuw drie jaar vooraleer dit besef goed en wel doordringt bij de Franstaligen.
Het Vlaams-nationalisme is vandaag, met bijna de helft van de stemmen, veruit de sterkste politieke stroming in Vlaanderen. De partij die op een spectaculaire manier de verkiezingen won, heeft er nooit een geheim van gemaakt dat ze de entiteit 'België' op lange termijn van de landkaart wil zien verdwijnen. Voor de korte termijn heeft de N-VA aan de Vlaamse kiezer de steun gevraagd én gekregen voor een zeer grondige omvorming van België tot een confederatie. En de partij heeft tijdens de campagne allesbehalve onder stoelen of banken gestoken wat dit in de praktijk betekent: de splitsing van de volledige sociale zekerheid, de afschaffing van de federale verkiezingen en een gezamenlijk beheer van Brussel door Vlamingen en Franstaligen.
VLAAMSE RESOLUTIES
Als de Franstaligen nu beweren dat de N-VA tijdens de onderhandelingen geen afstand wil doen van het eigen programma, dan hebben ze dat programma blijkbaar niet goed gelezen. Van de gevraagde volledige splitsing van de sociale zekerheid is enkel een splitsing van de kinderbijslagen overgebleven. De N-VA heeft zich kennelijk vrij snel neergelegd bij het Franstalige veto tegen de splitsing van de werkloosheidsuitkeringen en de pensioenen. En alhoewel een aantal brokstukken van het gezondheidsbeleid wordt overgeheveld, blijft de ziekte- en invaliditeitsverzekering grotendeels buiten schot. Dat de N-VA hiermee heeft ingestemd kan moeilijk anders worden geïnterpreteerd dan als een blijk van een uiterst compromisbereide en constructieve ingesteldheid.
Ook inzake Brussel lijkt de N-VA zich vrij snel te hebben geschikt naar de wetten van de Belgische Realpolitik. Bart De Wever heeft tijdens de campagne voorgesteld om Brussel als volwaardig derde gewest af te schaffen. Verre van een extremistische eis was dit gewoonweg een herhaling van wat ook in de vijf Vlaamse resoluties van 1999 wordt voorgesteld, en waarmee (op Agalev en het Vlaams Blok na) alle Vlaamse partijen toen hebben ingestemd. Maar ook rond deze nochtans breed gesteunde Vlaamse eis heeft de N-VA blijkbaar geen forcing willen voeren. Het behoud van het institutionele status quo in Brussel zou op zich al een niet onbelangrijke Vlaamse toegeving zijn. Een substantiële versterking van het Brussels Gewest zou echter meer dan één brug te ver zijn voor een partij die juist de afschaffing ervan heeft geëist. Daarom is het de evidentie zelve dat de N-VA moeilijk kan instemmen met de overheveling van een bij uitstek persoonsgebonden bevoegdheid als de kinderbijslagen naar het Brussels Gewest (of naar de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie, wat in wezen op hetzelfde neerkomt). En uiteraard is ook het toekennen van bijkomende belastingsbevoegdheden aan Brussel onmogelijk te verteren voor de Vlaamsgezinden.

KWADRATUUR VAN DE CIRKEL
De kwestie Brussel is symptomatisch voor een meer fundamenteel probleem: de Franstalige onderhandelaars hebben kennelijk een panische angst om de bij eerdere staatshervormingen gebaande paden te verlaten. Ze willen krampachtig vasthouden aan de bestaande institutionele sjablonen, hoe inefficiënt die ook blijken te zijn. De financieringswet wordt tot een taboe verheven, en aan het intussen al veertig jaar oude basismodel van drie gemeenschappen en drie gewesten durft men al helemaal niet te raken. En zo maken de Franstaligen van de staatshervorming een haast onmogelijke kwadratuur van de cirkel: je kunt binnen de bestaande structuren moeilijk meer (fiscale) autonomie geven aan de deelstaten zonder tegelijkertijd Brussel te versterken. Hoe meer er wordt overgeheveld naar de drie gewesten, hoe verder we ons verwijderen van het door Vlaanderen gewenste co-beheer van Brussel, en hoe meer Brussel dreigt te verworden tot een vreemde mogendheid op Vlaams grondgebied.
Nochtans zou een meer asymmetrische benadering, met een meer ondergeschikt statuut voor Brussel, de zaken heel wat vergemakkelijken. Dat zou betekenen dat men bepaalde (fiscale) bevoegdheden overdraagt aan het Vlaams en het Waals Gewest, maar federaal houdt voor wat Brussel betreft. Inzake Brussel zou men kunnen kiezen voor een doorgedreven hiërarchisch federalisme, waarbij de federale overheid (dus Vlamingen en Franstaligen samen, inbegrepen de Brusselaars onder hen) bevoegd is voor de basisreglementering en het Brussels Gewest voor de invulling daarvan. Als de Vlaamse partijen op die manier rechtstreeks kunnen meebeslissen over het beleid in de hoofdstad, dan zullen ze allicht ook minder huiverachtig staan tegenover een verdere overfinanciering ervan, of tegenover een nauwere economische samenwerking tussen Brussel en de rand.
Maar aan dit soort van 'revolutionaire' hervormingen zijn we duidelijk nog lang niet toe. Vorige week verklaarden de Franstaligen unisono dat ze onmogelijk verder konden gaan in de toegevingen zonder het bestaande federale samenlevingsmodel te wijzigen. Terwijl het net dat is wat de Vlamingen willen. Er is dus nog een lange weg te gaan. Ongetwijfeld zullen er nog een aantal dramatische crisismomenten nodig zijn, misschien zelfs een gedurfd initiatief van het Vlaams Parlement, vooraleer het zover komt. In afwachting zouden de Vlaamse onderhandelaars zich best niet te veel laten opjagen door al dan niet gekroonde

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
MAIS QUE VEUT VRAIMENT BART DE WEVER?
Personne ne le sait, et lui, le sait-il ?
Que veut la N-VA ? Une chose est certaine, c’est que Bart De Wever et son parti adhèrent sans réserve à la doctrine Maddens et le “hasard” veut que le professeur Bart Maddens, célèbre politologue de la KUL , coqueluche des intellos nationalistes et idéologue officieux de la NVA , vient de publier dans De Standaard de ce mardi une nouvelle carte blanche incendiaire que nous venons de reproduire et dans laquelle il fait le point en titrant, en parfait provocateur qu’ ”il faudra encore quelques bonnes crises avant d’arriver au but”.
Quel but? Le but avoué de Maddens l’incendiaire, c’est d’obtenir, coûte que coûte, un maximum d’autonomie pour la Flandre ainsi qu’il l’a fait savoir très clairement dans de précédents articles.
Mais, quelle est donc cette fameuse doctrine Maddens qui semble tétaniser le monde politique flamand ?

Il s’agit, si nous avons bien compris, d’une stratégie politique flamingante, cynique et paradoxale visant à rendre les francophones de Belgique demandeurs d’une réforme profonde quand ceux-ci n’ont cessé de répéter depuis trois ans qu’ils ne sont « demandeurs de rien ».
Cette stratégie perverse fut rendue publique dans une carte blanche signée Bart Maddens publiée par le Standaard en mars 2009, ]trois jours après les élections régionales belges du 7 juin 2009.
Elle s’articule autour de trois axes forts
utiliser toutes les ficelles juridiques possibles pour créer une structure politique flamande autonome,
assécher les ressources de l’Etat fédéral dans le dessein de tarir les ressources financières wallonnes et bruxelloises, autrement dit, mettre l’adversaire francophone à genoux.
extorquer de nouvelles compétences pour la Flandre contre un refinancement des niveaux fédéral, régional wallon et bruxellois.
La NV-A (et aussi le ministre SP.a Frank Vandenbroucke) se sont ralliés sans réserve aux idées du professeur Maddens. Le CD&V, plus hypocrite, ne les renie point.
Depuis lors, le temps semble travailler dans le sens voulu par Bart Maddens : la crise économique actuelle menace l'Etat fédéral belge d’une faillite équivalente à celle qui vient de frapper la Grèce et la situation budgétaire des entités fédérées s'annonce dramatique ( un déficit de 600 millions à la Région wallonne et de 400 millions à la Communauté française. A Bruxelles, on s'attend à un déficit autour des 400 millions. La Flandre prévoit elle aussi cette année, à un déficit d'un milliard d'euros. )
Paradoxalement, l'austérité budgétaire que nous subirons immanquablement n'est pas perçue comme dramatique, parce que, du côté flamand on s’accommoderait, selon certains commentateurs, d’un pourrissement de la situation induisant la nécessité d’une réforme institutionnelle en profondeur qui redessinerait l’architecture de la maison Belgique. « Le Nord exigera une réforme radicale de l’Etat belge quand le Sud y sera acculé. »
Mais que dit exactement Bart Maddens dans sa récente carte blanche en 27 points publiée dans le Standaard de ce mardi? Tentons une traduction-interprétation de celle-ci pour bien le comprendre et partant décoder et mettre à nu la stratégie de la

N-VA .
QUADRATURE DU CERCLE
1. Si d’aventure, les partis flamands étaient amenés à cogérer Bruxelles, ils accepteraient de meilleure grâce un refinancement de la capitale.
2. Si on était le 24 août 2007, et non pas le 24 août 2010, le gouvernement fédéral serait déjà formé. En effet le cartel CD&V-N-VA aurait considéré que les concessions francophones qui sont aujourd’hui sur la table rencontraient leurs aspirations flamandes d’alors.
3. Trois années se sont écoulées depuis. Cela équivaut à un siècle en politique. Le manque de flexibilité des francophones en 2007 a dopé les revendications flamandes.
4. Il ne faudrait pas que s’écoulent encore trois années pour que les francophones prennent enfin conscience qu’avec près de cinquante % des voix le courant nationaliste flamand est de loin la tendance politique dominante en Flandre..
5. La NVA , sortie grand vainqueur des élections, n’a jamais caché son souhait de voir disparaître à terme l’entité Belgique des cartes géographiques.
6. La N-VA estime avoir reçu mandat de ses électeurs pour transformer la Belgique en confédération.( “een zeer grondige omvorming van België tot een confederatie”).
7. Ceci implique en pratique, selon le programme électoral de la NVA , la scission complète de la sécurité sociale, la suppression des élections fédérales et surtout, une cogestion de Bruxelles par les Flamands et les Francophones.
8. Les Francophones qui s’indignent que la N-VA répugnerait à se distancier de son programme, montrent qu’ils n’ont pas bien lu ce programme.
9. La N-VA a accepté sans tarder le veto francophone contre une scission du chômage et des pensions.
10. Certes, des pans entiers du secteur santé, l’assurance maladie sont en voie de dé fédéralisation, mais les assurances santé et invalidité restent une compétence fédérale.
11. Ne pas y voir une volonté de compromis de la N-VA c’est de la mauvaise foi.
12. Pour Bruxelles, la N-VA s’est conformée au diktat de la Realpolitik belge.
13. Bart De Wever avait annoncé pendant la campagne sa volonté de supprimer la Région Bruxelles Capitale, comme le demandent les fameuses cinq résolutions du Parlement flamand de 1999.
14. Sa non remise en question de la Région Bruxelles capitale est une vraie concession.
15. Accepter un renforcement substantiel de la Région Bruxelles Capitale serait se renier pour un parti qui a plaidé sa disparition.
16. Comment imaginer que la N-VA accepte que les allocations familiales, matière personnelle par excellence, soit transférées à la Région B.C . ?
17. Octroyer des compétences fiscales supplémentaires à Bruxelles est imbuvable pour des sympathisants flamands (Vlaamsgezinden).
18. Le dossier bruxellois montre que les négociateurs francophones se raccrochent aux schémas classiques par peur de quitter les sentiers balisés par les précédentes réformes de l’Etat.
19. La loi de financement reste tabou pour les francophones. Pas question pour eux de toucher à l’architecture institutionnelle qui depuis près de 40 ans divise la Belgique en trois régions et trois communautés.
20. Dans ces conditions, réformer l’Etat belge relève de la quadrature du cercle. Sans sortir du cadre institutionnel existante, impossible d’accorder plus d’autonomie fiscale aux entités fédérées sans renforcer ipso facto Bruxelles, ce que refuse la N-VA .
21. Avec plus de transferts vers les trois régions, on s’éloignera du rêve de cogestion de Bruxelles souhaité par la Flandre et Bruxelles deviendra plus que jamais pour nous une entité étrangère en territoire flamand.
22. Une DOUBLE TUTELLE SUR BRUXELLES faciliterait singulièrement les choses. A supposer que des compétences (fiscales) soient dévolues aux régions wallonne et flamande, Bruxelles pourrait continuer à bénéficier de subsides fédéraux.
23. Pour Bruxelles, il faut donc prévoir un fédéralisme imposé d’en haut (doorgedreven hiërarchisch federalisme). Cette autorité fédérale (dus Vlamingen en Franstaligen samen, inbegrepen de Brusselaars onder hen) serait habilitée à promulguer des réglementations exécutables par la région bruxelloise.
24. En participant directement à la gestion de la capitale, les partis flamands se montreront moins réticents à contribuer à son refinancement et plus enclins à faciliter une meilleure coopération économique entre Bruxelles et le rand (la communauté urbaine au delà des 19 communes).
25. Il y a une huitaine de jours, les Francophones ont fait savoir à l’unisson qu’il leur était impossible de faire plus de concessions sans enfreindre le modèle de coexistence fédéral, mais c’est là précisément cela que veulent les Flamands.
26. Il est donc encore long, très long le chemin. Il nous réserve d’autres crises dramatiques et, qui sait, une nouvelle initiative du Parlement flamand pour aboutir.
27. En attendant, les négociateurs flamands n’ont nullement intérêt à se laisser mettre la pression par des défenseurs couronnés ou non de l’Etat belge.
COMBATTRE LE NATIONALISME BRUXELLOIS EN METTANT BRUXELLES SOUS TUTELLE
Pour DiverCity, les choses sont claires. Ce que veulent Maddens, De Wever, N-VA, VD&V et compagnie c’est « BRUSSEL FEDERAAL BESTUREN » pour combattre ce qu’ils appellent sans rire “HET BRUSSELS NATIONALISME”
La priorité pour Maddens, N-VA etc c’est d’affaiblir l’exécutif bruxellois (“Maddens wil de Brusselse regering minder machtig maken. Volgens de professor voelen ook Vlaams-Brusselse politici zich vooral Brusselaar en keren ze zich steeds meer af van Vlaanderen. Dat zal leiden tot vervreemding tussen Vlaanderen en Brussel, vreest Maddens. En dus moeten Vlaamse partijen via het federale niveau meer inspraak krijgen in het bestuur van Brussel.)

Maddens, De Wever et compagnie ont peur que les Flamands de Bruxelles, se sentant plus Bruxellois que Flamands, ne s’éloignent de plus en plus de Mère Flandre. « Là est le nœud du problème » commente Brussel Deze Week. (“Ik denk dat dat vandaag de kern van het probleem is. Het is de eerste keer dat zo’n belangrijke factor is bij de onderhandelingen bij de staatshervorming.)

Maddens, le nationaliste par excellence, ne manque pas d’air lorsqu’il reproche aux Bruxellois leurs velléités « nationalistes ». « Dat Brussels identiteitsgevoel bij de Franstaligen en soms ook bij de Vlamingen dat soms een beetje neigt naar Brussels nationalisme.”

Cela fait onze ans que les francophones savent ce que les Flamands veulent tout en faisant mine de l’ignorer.
Continuer à leur dire 'Pas question" serait contre productif et dangereux..
L'attitude machiavellique de Eloi Di Rupo (« dites ce que vous voulez et on verra si ça nous arrange ») a montré ses limites.
Le temps des concessions, des compromis, du donnant-donnant et de la plomberie est définitivement révolu.

Il faudra négocier à présent l’architecture d’une nouvelle maison et oser dire "non" à Bart De Wever quand il va trop loin dans son bras de fer avec les Francophones et notamment quand il propose aux Bruxellois un statut imbuvable de vassaux des communautés.
MG

PUT YOUR MONEY WHERE YOUR MOUTH IS
Carl Devos vindt dat de financieringswet grondig hervormd moet worden om het Belgisch stelsel financieel houdbaar te houden. Met het einde van de preformatiegesprekken in zicht is de tijd van moedig optreden aangebroken. Carl Devos is politicoloog aan de Universiteit Gent.

1.De preformatiegesprekken naderen het moment van de waarheid.
2.De financieringswet moet grondig hervormd worden, anders is België niet langer financieel houdbaar.
(In Nederland liggen de onderhandelaars overhoop omdat ze het niet eens raken over 18 miljard bezuinigingen. In België struikelt de regeringsvorming ook over centen, maar nog niet over de minstens 25 miljard besparingen die ons wachten..
4.Ook over Brussel moet nog heel deftig gesproken worden. De communautaire angel zal nog een tijd bijven prikken. Niet erg, op voorwaarde dat er vooruitgang wordt geboekt.

6.Nu wordt het profiel van de zesde staatshervorming gemaakt. Zal ze het Belgisch federalisme op een wezenlijk ander, nieuw spoor zetten? Een kwalitatieve sprong maken? Of blijft het bij getimmer in de marge?
12.Fiscale autonomie vragen om er vervolgens niets mee te doen is ook maar show. En show komt er nog genoeg.
13.Het compromiswerk van de voorbije weken heeft voordelen. In de onderhandeling is een grens getrokken rond de kern van België.
21. ”Niemand wil een andere regio bewust verarmen, maar dat zou wel eens het gevolg kúnnen zijn van responsabilisering.” Anders werkt die niet corrigerend en disciplinerend.
22.Niemand stelt solidariteit in vraag, ook de interpersoonlijke niet, maar moet die ten alle prijze vermijden dat een regio geld verliest, welk beleid die regio ook voert?

Er ligt momenteel teveel op tafel om het er zomaar af te vegen, maar te weinig om akkoord te kunnen gaan. De financieringswet moet besproken en grondig hervormd worden, anders is België niet langer financieel houdbaar. Het federale niveau kampt nu al met geldtekort. Veel studies pleiten voor de verhuis van sociaal-economische hefbomen, maar nog meer roepen uit dat de financiële regeling drastisch anders moet. Wie nu niet ingrijpt zegt dat komende generaties hun sociale zekerheid nog meer moeten uithollen. Maar deze doos van Pandora nu openen kan evenwel betekenen dat al het gedane werk van de voorbije tijd verloren gaat, en er is nog zoveel te doen. Dus is de verleiding om wat te rommelen in de financieringsmarge groot. Dat zou niet enkel een gemiste kans zijn, het zou het Belgisch federalisme opnieuw veroordelen tot veel jaren van miserie en discussie. Als er ooit moed nodig was, dan is het nu wel. (Carl Devos, politologue flamand de l’université de Gand)

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
TROP IS TEVEEL
Un lecteur optimiste commente : « Heureusement, ceux qui ne sont demandeurs de rien (Reynders et surtout Maingain) ne se trouvent pas autour de la table de négociations.
Ils feraient tout pour bloquer la situation et il est préférable de se passer d'eux. A ce stade il serait illusoire, voire irresponsable, d'ignorer la demande flamande pour une grande réforme institutionnelle. Les sept partis qui participent aux négociations l'ont compris. La Flandre obtiendra beaucoup plus d'autonomie. En échange, les francophones obtiendront la même autonomie. Ce sera la réforme institutionnelle la plus équitable qu'il y a jamais eu. »
Certes oui mais il faut oser dire "non" à Bart De Wever quand il va trop loin dans son bras de fer avec les Francophones et notamment quand il propose aux Bruxellois un statut imbuvable de vassaux des communautés.

MG

Aucun commentaire: