mardi 10 août 2010

Moorddadige identiteiten

Joëlle Milquet legt uit waarom u moet kennismaken met Amin Maalouf.
De Frans-Libanese schrijver Amin Maalouf is een van de meest opmerkelijke figuren van de Franse literatuur van de laatste dertig jaar. Al werd hij in 1949 op Arabische bodem – in het overwegend islamitische Libanon – geboren, Maalouf koestert zijn verschillende identiteiten: zijn moeder is Franstalig en katholiek, zijn vader heeft protestantse roots. Maalouf studeerde sociologie alvorens journalist te worden. Bij het begin van de oorlog in Libanon week hij uit naar Frankrijk.

CHRISTENHONDEN
Hij liet in 1983 voor het eerst van zich horen met een onconventioneel debuut: Les Croisades vues par les Arabes (vertaald als Rovers, christenhonden, vrouwenschenners: de kruistochten in Arabische kronieken). In 1993 betrad hij voorgoed het literaire en mediatieke voorplan door voor zijn roman Le Rocher de Tanios(De rots van Tanios) de Prix Goncourt in de wacht te slepen. Met zijn magische pen koppelt Maalouf grote literatuur aan een humanistisch en universalistisch gedachtegoed; hij probeert bruggen te bouwen tussen Oost en West. Gevoed door zijn eigen ervaringen schrijft hij tolerante en vredelievende overwegingen over de plaats van identiteit en religie in onze samenleving.

In tegenstelling tot het discours dat op zichzelf gerichte en gesloten identiteiten promoot, verdedigt Maalouf met verve en overtuiging de idee van een open, veranderlijke en meervoudige identiteit, waaraan een leven lang wordt voortgebouwd. Volgens hem, zo legt hij in 1998 uit in Les Identités meurtrières (Moorddadige Identiteiten, Arena), bestaat de hele mensheid uit bijzondere gevallen en werkt het leven verschillen in de hand: iedereen vormt zijn identiteit aan de hand van ontmoetingen en persoonlijke ervaringen.

Wat stelt Maalouf vast? Of het nu in ons land is, of in Frankrijk, of in Europa, we staan telkens op kruispunten van diversiteit, open ruimten waar een veelheid aan identiteiten vermengd raakt. En hoewel mondialisering en moderne communicatiemiddelen ons elke dag wat dichter bij elkaar brengen, lijken tolerantie en begrip voor ‘de andere' en voor de verscheidenheid toch almaar af te nemen. Onwetendheid brengt vaak angst met zich mee, ze creëert simplistische voorstellingen en versterkt de stereotypes. En wat aanvankelijk onbegrip is, neemt ergere proporties aan en leidt soms tot discriminatie, beledigingen of vernederingen, als we niet opletten zelfs tot geweld.

In zijn jongste essay, Le Dérèglement du monde, dat hij vorig jaar publiceerde (De vertaling De ontregeling van de wereld verscheen in mei van dit jaar bij Uitgeverij De Geus), vraagt Maalouf zich bovendien af of het ons zal lukken ‘om al die bevolkingen die van elkaar verschillen in religie, huidskleur, taal, geschiedenis en tradities, en die door de evolutie gedwongen worden om permanent met elkaar in aanraking te komen, in vrede en harmonie te laten samenleven'. Deze universele vraag stelt ons voor dé uitdaging van de 21ste eeuw: ‘Of het nu gaat om gebieden waar verschillende gemeenschappen al eeuwenlang naast elkaar leven, of om gebieden die sinds enkele tientallen jaren grote groepen immigranten opvangen, het is duidelijk dat er sprake is van een toenemend wantrouwen en onbegrip waardoor ieder beleid dat integratie of zelfs alleen maar cohabitatie voorstaat, wordt gedwarsboomd.'

Het antwoord op deze prangende kwestie ligt in de ontwikkeling van interculturele samenlevingen, vertrekkend vanuit de verschillende identiteiten die er aanwezig zijn. Voor Maalouf gaat het erom te kiezen voor het toekomstbeeld van ‘een mensheid die zich bewust is van het gezamenlijke lot van alle mensen, en die zich daarom schaart achter dezelfde fundamentele waarden, maar ondertussen meer dan ooit de meest uiteenlopende, de meest verrijkende culturele uitdrukkingsvormen blijft ontwikkelen en al haar talen, kunstzinnige tradities, technieken, opvattingen, geheugen en kennis in stand houdt'.

Dit project van een geslaagde interculturaliteit vraagt naar mijn gevoel om zowel harmonieuze verhoudingen tussen autochtone en nieuwe Belgen als om harmonie in de relaties tussen Nederlandstaligen en Franstaligen.

Het doel is dat iedereen zich kan vinden in het land waarin hij zijn leven uitbouwt en dat iedereen zich aangemoedigd voelt om zich in de samenleving van dat land te integreren en er zich bij betrokken te voelen, veeleer dan er van aan de kant met ongerust gemoed op te staan toekijken.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
‘WE MUST LEARN TO LIVE TOGETHER AS BROTHERS OR PERISH TOGETHER AS FOOLS' (MARTIN LUTHER KING? SAINT-LOUIS, MISSOURI, 22 MAART 1964).
Madame «non» dit oui a l’interculturel sans vraiment réussir à convaincre les Flamands, si on en juge par le courrier des lecteurs du Standaard que nous avons passé au peigne fin.
Joli analyse par madame Non de l’œuvre et la pensée généreuse de Maalouf qui plaide avec verve en faveur d’identités plurielles, changeantes que seule une vie riche de travail et de générosité est capable de forger. Chacun forme en effet son identité en « frottant sa cervelle à d’autres et en la limant sans cesse » comme aimait dire déjà Montaigne. Ne sommes-nous pas le fruit de nos rencontres ?
Oui, nous sommes, nous autres Belges plus qu’aucun peuples au croisement des diversités.

“En hoewel mondialisering en moderne communicatiemiddelen ons elke dag wat dichter bij elkaar brengen, lijken tolerantie en begrip voor ‘de andere' en voor de verscheidenheid toch almaar af te nemen.”(…) “Onwetendheid en simplistische voorstellingen versterken de stereotypes.”
"Zal het ons lukken ‘om al die bevolkingen die van elkaar verschillen in religie, huidskleur, taal, geschiedenis en tradities, en die door de evolutie gedwongen worden om permanent met elkaar in aanraking te komen, in vrede en harmonie te laten samenleven'. Deze universele vraag stelt ons voor dé uitdaging van de 21ste eeuw: ‘Of het nu gaat om gebieden waar verschillende gemeenschappen al eeuwenlang naast elkaar leven, of om gebieden die sinds enkele tientallen jaren grote groepen immigranten opvangen, het is duidelijk dat er sprake is van een toenemend wantrouwen en onbegrip waardoor ieder beleid dat integratie of zelfs alleen maar cohabitatie voorstaat, wordt gedwarsboomd.'
En lisant les commentaires acerbes qui suivent on comprendra mieux quelle abysse sépare Joëlle Milquet des intellectuels Flamands qui donnent le ton actuellement.
Voici donc comment réagissent quelques lecteurs du Standaard à l’excellente prose de Joëlle Milquet.
En lisant ces textes, elle mesurera sûrement à quel point elle est mal perçue en Flandre, contrairement à Elio Di Rupo, qui malgré son mauvais néerlandais est relativement bien accepté désormais dans le plat pays.
” Dit project van een geslaagde interculturaliteit vraagt naar mijn gevoel om zowel harmonieuze verhoudingen tussen autochtone en nieuwe Belgen als om harmonie in de relaties tussen Nederlandstaligen en Franstaligen.”

”Ten langen leste komt het erop aan de mensen opnieuw te leren ‘samen leven': ‘Verzoenen, verenigen, overnemen, bedwingen en vrede stichten zijn bewuste handelingen, beschaafde handelingen, die scherpzinnigheid en doorzettingsvermogen vergen. […] Mensen leren om met elkaar samen te leven is een lange strijd die nooit helemaal wordt gewonnen. Dat vereist een weloverwogen aanpak, pedagogische vaardigheden, maar ook een passende wetgeving en adequate instellingen.'

“Ik heb geen lessen verdraagzaamheid te ontvangen van Madame NON, die zelf het toonbeeld is van onverdraagzaamheid tegenover de Vlamingen. “
“'luister naar mijn woorden, maar zie niet naar mijn daden'. “
“Kent deze voorstandster van een multiculurele samenleving en die in Brussel woont Nederlands? “
“Wil deze hypocriete tout court een corridor tussen Brussel en Wallonië om de interculturele verschillen te overstijgen? “
“Jammer dat de referentie van een waarlijk waardevol schrijver, van iemand moet komen die veel tegenstand oproept. Het blijft nochtans aan te raden om Maalouf te lezen, precies om te ontkrachten wat u beweert: nl dat 'zij' geen moeite zouden moeten doen om te integreren. Niemand wordt trouwens gevraagd te assimileren. Of u de multiculturaliteit nu een waanidee noemt of niet, de toekomst zal multicultureel zijn of niet zijn. Vlaanderen heeft nood aan migratie al was het maar om de vergrijzing op te vangen. De migranten zullen gewoontes meebrengen die u/we niet zullen lusten. Dat is een kans of een potentieel conflict. Ik blijf het jammer vinden dat Vlaanderen zo krampachtig reageert op wat onvermijdelijk komen zal. “
“De les is duidelijk: Vlamingen geef uw identiteit op en pas u in in het multiculturele België. Dat hebben al talloze Vlamingen gedaan: in Brussel en Wallonië. En wat is er van gekomen? Assimilatie in la francité en verlies van de eigen identiteit. Milquet nodigt herbij om uit dit verhaal verder te zetten door de taalgrens te annuleren en (weeral) een aantal gemeenten over te hevelen naar La Capitale.” “ Het imperialisme zit de franstaligen nu eenmaal in de genen. Wat is de geloofwaarigheid van J. Milquet? Hélemaal niets natuurlijk.”
“En wie zet zich af tegenover de Vlamingen in een vlaag van racisme? Juist, ja. Van haar heb ik geen lessen te ontvangen in verdraagzaamheid. “
“O ja, wel dat ze het dan toepast. Maar ja, tussen woord en daad staat een hele wereld vol goede voornemens.”
“Het is inderdaad nogal grotesk om Maalouf te gebruiken voor onze binnenlandse tegenstellingen. Zijn literatuur overstijgt dat inderdaad. Hoewel moet worden gezegd dat als we er al niet in slagen om harmonieus samen te leven met een westerse cultuur in eigen land, we het zeer moeilijk zullen hebben met de onvermijdelijke migratie die op ons afkomt. “
“En daarom heeft de francofonie meer grondgebied nodig om er eentalig franstalig te zijn, om er dan na massale immigratie het te annexeren. Multicultureel eentalig franstalige kolonisatie. Wanneer maakt deze dame een corridor naar gezond verstand? “
“Milquet misbruikt hier iemands visie om zich te profileren als midden tussen twee uitersten. Niet is echter minder waar. Ze blijkt met gespleten tong te praten. Zij gaat uit van haar eigen identiteit en profileert daaraan de rest. Wie niet voor mij is is tegen, ja zelfs moorddadig. “
“Ik heb al boeken van Maalouf gelezen en ik wardeer hem wel, maar Milquet is voor mij één van de minst geschikte personen om zijn boeken te promoten. Ik denk dat zij nu juist dat verpersoonlijkt waarvoor de auteur ons in de toekomst waarschuwt. Openheid van geest en verdraagzaamheid zijn echt niet haar sterkste kanten ; zij slaagt er niet in om zich boven de 'grootsheid' van de francofonie te verheffen, zodat er voor haar in België geen plaatst is voor een andere evenwaardige taal. “

“Het is opmerkelijk dat Milquet zegt een (zeker)federaal project te verdedigen, dat door mensen van twee verschillende culturen en taalgemeenschappen gemeenschappelijk kan gedragen worden, en anderzijds tegelijk de belichaming is van 3 jaar (en meer) van blokkering door de minderheid, als de meerderheid hervormingen wenst, die onontbeerlijk worden geacht om juist dat samenleven mogelijk te maken. Moet ik besluiten dat haar 'frank' nog altijd niet gevallen is?
“Haar gedrag is in ieder geval vreemd en ongerijmd. Links en toch extreem nationalistisch, inclusief gebiedseisen en etnische afbakening. Wie kan daar aan uit? “
“De les is duidelijk: Vlamingen geef uw identiteit op en pas u in in het multiculturele België. Dat hebben al talloze Vlamingen gedaan: in Brussel en Wallonië. En wat is er van gekomen? Assimilatie in la francité en verlies van de eigen identiteit. Milquet nodigt herbij on uit dit verhaal verder te zetten door de taalgrens te annuleren en (weeral) een aantal gemeenten over te hevelen naar La Capitale. Sprekend vanuit een culturele meerderheid - Frankrijk telt toch zo'n 70 miljoen inwoners - bevindt zij zich in een comforabele positie. Zij schroomt zich niet om territoriale eisen te stellen aan Vlaanderen om homogene franstalige gebieden te vormen. Het imperialisme zit de franstaligen nu eenmaal in de genen. Wat is de geloofwaarigheid van J. Milquet? Hélemaal niets natuurlijk.”

‘WE MUST LEARN TO LIVE TOGETHER AS BROTHERS OR PERISH TOGETHER AS FOOLS'

Aucun commentaire: