lundi 22 novembre 2010

'België is niet langer de zieke man van Europa'

Interview Jean-Luc Dehaene (CD&V) na zijn trombose, strijdlustig als vanouds

Jean-Luc Dehaene houdt niet van overdreven dramatisering. Toch maakt hij zich zorgen over België en Europa: 'We mogen nooit vergeten dat de democratie zichzelf democratisch kan opheffen.'

(…) Europa verkeert al een tijd in crisis. Naar aanleiding van het recente probleem met Ierland had Europees president Herman Van Rompuy het zelfs over een 'survivalcrisis', een gevecht om te overleven. Is het zo erg?

'Ik vond dat geen gelukkige uitspraak en ze getuigt vooral van het temperament van Van Rompuy. Hij heeft dat intussen blijkbaar zelf ook ingezien. Maar goed, het is duidelijk dat Europa een moeilijk moment doormaakt en zoals gewoonlijk zullen we die crisis nodig hebben om maatregelen te nemen die voordien onbespreekbaar waren. De voorbije maanden heeft de Unie trouwens wel duidelijk het signaal gegeven dat ze doet wat nodig is om de euro overeind te houden.'

Had u voorzien dat de euro onder druk zou kunnen komen te staan zoals dat met de Griekse en nu de Ierse crisis gebeurd is?

'Op dat vlak ben ik het wel eens met Van Rompuy: de euro heeft ons in slaap gewiegd. We hebben te weinig rekening gehouden met de verschillen tussen de eurolanden en die verschillen zijn door de crisis alleen maar scherper gesteld. Landen die bij de euro willen komen, bekijken we heel streng. Maar met de regels achteraf zijn we soepeler omgesprongen, vooral omdat Frankrijk en Duitsland de eerste twee landen waren die tegen de lamp liepen en we het toen op een politiek akkoordje gegooid hebben. Ik was er dan ook een grote voorstander van dat we nu naar automatische sancties zouden gaan voor landen die de regels overtreden, maar helaas is dat opnieuw afgezwakt.'

'Nu, een crisis creëert ook kansen. In het Chinees wordt crisis voorgesteld door twee tekens: gevaar en kans. En zoals Hillary Clinton zegt: Never miss a good crisis. De crisissen van de jongste jaren tonen trouwens duidelijk aan dat de grote problemen van vandaag wereldproblemen zijn. Ze vragen dus ook een globaal antwoord. De test van deze eeuw is of we de globalisering kunnen organiseren. Kunnen we spelregels afspreken en die ook afdwingen? Dat wordt een zware taak voor de politiek, die al erg onder druk staat. De samenleving atomiseert, de burgers staan vaak open voor simplistische boodschappen van de populisten. Politici worden verplicht tot steekvlamreacties en als er iets gebeurt, moeten ze binnen de seconde een oplossing hebben. Die druk is reëel, vooral op de nationale regeringen. Europa ontsnapt daar meer aan en daarom zal de EU steeds meer de kapstok worden waaraan nationale regeringen hun beleid op langere termijn kunnen ophangen.'

RISKEERT EUROPA ZO NIET DE BOEMAN TE WORDEN?IN NEDERLAND, TOCH EEN VAN DE STICHTENDE LEDEN VAN DE EU, IS DE OMMEKEER TOTAAL. MEN KEERT ER ZICH AF VAN EUROPA.
'Het probleem zit niet op het rationele, maar op het emotionele niveau. Vroeger werd Europa ervaren als een antwoord op de problemen van toen. Nu zijn mensen vooral bang. Je kan hen rationeel uitleggen dat je de globalisering niet kan tegenhouden en dat Europa alleen maar een rol zal kunnen spelen als het met één stem spreekt. Maar als mensen buitenkomen, strookt dat toch niet met hoe ze de dingen aanvoelen.'

EUROPA ZAL DE KOMENDE JAREN STRENG MOETEN TOEKIJKEN OP DE BEGROTINGEN VAN DE LIDSTATEN. HOE STAAT BELGIË ERVOOR?
'We zijn niet langer de zieke man van Europa. We hebben onze begroting beter onder controle dan veel lidstaten. Ik blijf erbij dat de paarse regeringen de gunstige conjunctuur hadden moeten gebruiken om de schuld sneller af te bouwen, maar goed, in de andere landen is de schuld door de bankencrisis ook gegroeid en de kloof is kleiner dan ze vroeger was. Het blijft wel noodzakelijk dat we vrij snel een regering hebben.'

GAAT DEZE BELGISCHE CRISIS NIET DIEPER DAN DE VOORGAANDE?
'Ze wordt nog wat scherper gesteld, want de bruggen tussen de twee gemeenschappen worden steeds smaller. De laatste verkiezingen hebben dat nog versterkt. Ik was me daar trouwens perfect van bewust toen ik in april BHV probeerde te splitsen. Een krakkemikkelig akkoord was beter dan geen akkoord, want geen akkoord moest onvermijdelijk leiden tot de uitslag die we gekend hebben.'

U WERD GERESPECTEERD OMDAT U COMPROMISSEN KON MAKEN. VANDAAG WORDT HET COMPROMIS VERDACHT GEMAAKT.
'Ach, de kritiek op de manier waarop ik de staatshervormingen ineen geknutseld heb... (blaast) Dat ze eerst eens bewijzen dat ze het zelf kunnen. Ik heb er nog niet veel van gezien. Iedereen gedraagt zich alsof het zondag verkiezingen zijn. In een twittersamenleving is het moeilijker om compromissen te maken. Ik vraag me af hoe de parlementaire democratie moet werken in deze maatschappij. Je mag nooit vergeten dat het eigen is aan de democratie dat ze zichzelf op democratische manier kan opheffen. Bepaalde fenomenen vandaag vertonen een gelijkenis met de jaren dertig, al is de context helemaal anders. Het gevolg kan wel zijn dat men tot de conclusie komt dat de huidige democratie niet meer werkt.'

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
NEVER MISS A GOOD CRISIS
Dans une interview qui n’a l’air de rien Jean Luc Dehaene qui vaut son poids de bon sens et d’intelligence va résolument à l’essentiel.
Certes dit-il, la Belgique n’est plus l’homme malade de l’Europe. Si lui le dit…Son budget est en relatif équilibre. Mais, en revanche il constate que les passerelles entre les deux communautés sont de plus en plus étroites (“De bruggen tussen de twee gemeenschappen worden steeds smaller.”). Entre les deux c’est l’abîme béant. « But never miss a good crisis ». C’est plus vrai encore pour le dialogue interculturel qui semble lui aussi en panne.
On aurait aimé qu’on l’interrogeât sur les chances de réussite de Vande Lanotte…
ET Voilà qu’en fin d’interview l’homme à la silhouette massive prend de la hauteur en s’élevant comme un personnage de Follon

“In een twittersamenleving is het moeilijker om compromissen te maken. Ik vraag me af hoe de parlementaire democratie moet werken in deze maatschappij.”
Contre toute attente, le taureau de Vilvorde embouche alors la trompette du donneur d’alarme:
« Je mag nooit vergeten dat het eigen is aan de democratie dat ze zichzelf op democratische manier kan opheffen.”
A ces yeux, c’est carrément notre système démocratique qui est menacé.
Arrêt sur image ! Pourquoi soudain ce ton de Cassandre ? Verrait-il en la N-VA les sucesseurs du VNV?
« Bepaalde fenomenen vandaag vertonen een gelijkenis met de jaren dertig, al is de context helemaal anders.”
Dehaene décèlerait-il dans l’air du temps comme un parfum des années trente ? Pire, aurait-il détecté des dysfonctionnements menaçant notre système démocratique ?

« Het gevolg kan wel zijn dat men tot de conclusie komt dat de huidige democratie niet meer werkt.”
Notre démocratie serait-elle vraiment enrayée comme il le suggère?
Posons-nous chacun la question et méditons longuement avant de proposer notre réponse.
Mais comme dirait Hillary Clinton« Never miss a good crisis. »
MG

Aucun commentaire: