mardi 2 novembre 2010

De eerste gewonde

Wie van u vertrouwt me nog?
Welke Vlaming gelooft nog in de goede bedoelingen van een Waal?
Recent voorbeeld: Waalse politici schreeuwden uit dat de nota van ex-bemiddelaar Bart De Wever verkeerde cijfers bevat.
Deze opmerkingen werden op algemene scepsis onthaald in Vlaanderen.
Verdacht, gekleurd, verkleurd, verkeerd.
Tot een Vlaamse politicus (Frank Vandenbroucke) en een Vlaamse academicus (André Decoster) de Franstaligen bijtraden.
Pas dan verdiende de kritiek krediet.

Geloofwaardigheid aan beide kanten van de taalgrens beperkt zich tot het eigen taalgebied.
Maar het ergste komt nog. In Wallonië ontspoort het wantrouwen in loutere agressie tegen de Vlamingen. Ik ben nu vaste correspondent in Luik voor het RTBF-Nieuws. Ik ontdek er een enorme evolutie van de geesten. Ten eerste, onder collega's. Het simpele feit dat ik een paar woorden Nederlands spreek volstaat opdat sommige Luikse confraters me 'de speciale gezant van Bart De Wever in het prinsbisdom' noemen. Luikse humor, uiteraard. Tevens een kwalitatieve sprong vanjewelste. Een paar jaar geleden, hadden ze me wellicht 'de dienaar van Filip Dewinter' genoemd. Blijft dat de Nederlandse taal steeds meer met separatisme wordt vereenzelvigd. Terloops dit over Dewinter. Na een interview zei ik hem dat Brusselse collega's vonden dat ik fysiek op hem leek. 'Het helpt u zeker in uw carrière', grijnsde hij terug. Een mens met humor is nooit compleet verloren, aldus Jacques Brel. Einde van de uitweiding.

Verhitte sfeer, dus. Onlangs ging ik op reportage in Vivegnis, een dorpje bij Luik. Heel wat Italianen in de buurt. Niet bepaald het type mens dat sinds generaties met de Vlamingen wil afrekenen. Toch staat Vivegnis op stelten. Oorzaak: een Limburgse aannemer won de openbare aanbesteding om wegenwerken uit te voeren. Maar de verkeerssignalisatie rond de werf oogde eentalig Nederlands. 'Uitzonderlijk plaatselijk verkeer', 'Wegomlegging'. Ca veut dire quoi, ce truc? De inwoners van Vivegnis verkeren bijna in shock. 'Borden in het Nederlands voor mijn deur, het gaat om een Vlaamse provocatie', vertelt een omwonende. Hij voegt er doodserieus aan toe: 'De Vlaamse politieke partijen zijn allemaal separatisten. Ze zitten daar voor iets tussen.' Andere reactie, die ik in de montage bewust niet heb opgenomen: 'Als ik een geweer had, zou ik op die borden geschoten hebben. Bijna alles hebben ze ons al afgepakt. Onze taal hebben ze niet.'

Een wielertoerist: 'Zo'n bord in het Frans in Vlaanderen zou een Waalse aannemer binnen de kortste keren hebben moeten intrekken. Hier heeft het meer dan 24 uur geduurd. We zijn veel te lief met die Vlamingen. Vanaf nu oog om oog, tand om tand!'

Mensen bleven toestromen om hun beklag voor de camera te doen: 'Waarom kreeg een Vlaamse firma de aanbesteding toegewezen. Hier in Wallonië, werken we toch behoorlijk!' Een bejaarde vrouw: 'Toen ik de arbeiders een vraag stelde, konden ze alleen “ja, ja, antwoorden. Ik stond er versteld van.' Nog even en ze riepen allemaal: 'Vlamingen buiten'. 'Een paar jaar geleden, zouden we niet zo fel gereageerd hebben', besluit een voorbijganger. De burgemeester, PS-er Mauro Lenzini, bedaart de heethoofden: 'Ik heb de aannemer opgebeld. Hij aanvaardde meteen om Franstalige borden te plaatsen. De Belgische oorlog gaat niet van start in Vivegnis.'

Die communautaire spanningen 'in het echte leven' maakte ik zelf mee, in Tongeren, op het einde van het parachuteproces. Ik stond op een parkeerplaats. Aan mijn voeten een camera, een zak met accessoires en een statief. De cameraman was onze wagen gaan halen om hem daar te plaatsen. Een andere parkeerplaats op exact 3 meter (ik heb het gemeten) was vrij. Een Vlaamse automobilist komt toe. Ik vraag hem beleefd en in het Nederlands die andere plaats in te nemen. Hij maakt zich boos, wil absoluut de plaats waar ik sta, parkeert zich uiteindelijk drie meter verder. Maar hij komt terug: 'Die Walen hebben geen manieren.' Daarop toont hij zijn middelvinger. De eerste keer dat ik uitgescholden word omdat ik een Waal ben. De eerste communautaire gewonde zal ik uiteindelijk niet worden. Die eer laat ik graag aan iemand anders. Maar als het zo doorgaat, gebeurt het vroeg of laat.

Sommige verhalen eindigen soms met een moraal. Zeker in Vivegnis. Vóór het voorval wist niemand daar wat 'uitzonderlijk plaatselijk verkeer' betekende. Nu kennen ze hun eerste Nederlandse woorden. Op de verkeerde borden werd Rue de la Paix aangebracht. De Belgische oorlog begint niet in Vivegnis.

Christophe Deborsu is RTBF- journalist. Elke dinsdag komt in de Chronique Francophone een gezaghebbende Franstalige stem aan bod.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LA TENSION MONTE
Christophe Deborsu journaliste de la RTBF et parfait bilingue est la coqueluche de la célèbre émission de le VRT de « zevende dag » où il anime avec son frère une chronique wallonne irrésistible pleine d’auto dérision « Dag Vlaanderen » qui donne en Flandre de la Wallonie une image sympathique et conviviale. Dans sa chronique facétieuse du Standaard, il mesure combien les mentalités ont évolué en direction de la tension entre Flamands et Francophones.
MG

Aucun commentaire: