mercredi 17 novembre 2010

De kruisweg van Daarkom

Daarkom, het Vlaams-Marokkaans Culturenhuis, krijgt volgens Bert Anciaux niet de middelen die het verdient. Anciaux was Vlaams cultuurminister van 1999 tot 2003 en van 2004 tot 2009. Hij is senator voor sp.a.

Net nu de slopende pioniersfase van Daarkom plaatsmaakt voor een hoopvolle toekomst, incasseert dit huis enkele moorddadige aanslagen
Daarkom is een Vlaams-Marokkaans Culturenhuis, een vzw gevestigd in het prachtige Brussels pand 'De Gaité' die sinds enkele jaren bouwt aan een thuisbasis voor iedereen die de culturele relaties tussen Vlaanderen en Marokko wil stimuleren en verdiepen. Daarkom is het Arabisch voor 'Uw Huis', een plek die openstaat voor iedereen.

Het project begon vier jaar geleden eerder verkennend naar een concept om de linken tussen de grote Marokkaanse gemeenschap in Vlaanderen en het moederland Marokko structureel te integreren in het Vlaamse internationaal cultuurbeleid. Marokko behoorde tot de prioritaire landen (met onder andere Nederland en Zuid-Afrika). .

Voor Marokko betekende dit huis een vernieuwende benadering van de grote diaspora die zich in Vlaanderen bevindt, als kans om de relaties met het land van oorsprong via culturele projecten levendig en actueel te houden. Het stijgende enthousiasme bij de Marokkaanse overheid leidde naar een engagement voor cofinanciering. Daarkom als boegbeeld voor een moderne aanpak van de Marokkaanse gemeenschappen in vele Europese landen.

De pioniersfase van Daarkom kostte veel energie, maar ondanks alle problemen vielen de puzzelstukken mooi in elkaar. De relatie met de Marokkaanse overheid bleef hartelijk, de cofinanciering werd realiteit. Wegens het grote ongeduld van heel wat betrokkenen niet het minst van de Marokkaanse gemeenschap in Vlaanderen en Brussel vond al in 2009 een eerste grootschalige lancering plaats. Natuurlijk kon het gebouw niet worden gebruikt volop in de lange mars doorheen de vergunningen maar onder andere Bozar vulde zich tot aan de nok met een razend enthousiast publiek.

Ondertussen startte de tweede fase. De werken zijn begonnen. De toekomst leek weer rooskleurig, met een nieuw team.

Maar het noodlot achtervolgt Daarkom onverbiddelijk. Eerst viel een verdict van minister Schauvliege: geen euro voor 2011. Iets later toch nog een beetje, maar amper voldoende om de deuren open te houden, zonder werkingsmiddelen. De argumenten klinken bizar: er zou geen visie zijn (ondanks de duidelijke missie en afspraken in de beheersovereenkomst) en het initiatief paste niet in de visie van de minister (wat die ook mag zijn, het Vlaamse Regeerakkoord verwijst uitdrukkelijk naar Daarkom). Dit alles gebeurde zonder één overleg tussen de minister en het Daarkombestuur, ondanks herhaaldelijke uitnodigingen. Noch werd de Marokkaanse overheid, toch de structurele partner, gecontacteerd. Dat is niet alleen vreemd, maar diplomatiek gezien ook ronduit beledigend. Pittig detail: de secretaris-generaal van het domein Cultuur, Jeugd, Sport en Media zetelt ambtshalve in het Daarkombestuur. Ze bewaakt ex officio nauwgezet alle ontwikkelingen. Ik vermoed dat zij haar minister even alert brieft.

Daarnaast opende de pers (Rekto Verso, De Standaard) een offensief om Daarkom lekker onder te schoffelen, met kritiek op de kostprijs, de lange genese en prognoses van een hopeloze toekomst. Ik ontken niet dat de ontstaansgeschiedenis moeizaam verliep, waarbij het complexe verbouwingsdossier en het leggen van een vertrouwensbasis tussen Marokko en Vlaanderen heel wat zorgen vroegen. De Gaité, als uitzonderlijk prestigieuze plek, kost geld, maar straalt uitzonderlijk en biedt dito kansen. De hordes zijn uiteindelijk met brio genomen.

De beslissing over Daarkom is dus bizar, ook omdat Kris Peeters, belast met Buitenlandse Zaken, onlangs koos voor Marokko als focusland voor economische samenwerking. Ook hier een eigenaardig en minstens ambivalent signaal vanuit de Vlaamse overheid.

Niemand ontkent het fragiele en complexe van Daarkom. Maar net nu de slopende pioniersfase plaatsmaakt voor een hoopvolle toekomst, incasseert dit huis enkele moorddadige aanslagen. Ik temper mijn groeiende argwaan en sluipend cynisme, die me steeds sterker influisteren dat hier veel meer speelt dan politiek revanchisme of een moment van beleidsverbijstering. Daarkom mag niet verzanden in een politiek spel of mediaspel. Daarvoor is het veel te waardevol, biedt het zoveel mooie en relevante mogelijkheden en behoudt het - ondanks pijnlijke knoken een zo mooie toekomst.

Aucun commentaire: