mardi 25 janvier 2011

'Niet in onze naam': de integrale speech van KVS-baas Jan Goossens

Dit is de tekst die KVS-directeur en gastheer Jan Goossens las tijdens het evenement 'Niet in onze naam', afgelopen vrijdag.
Beste Belgische bastaardjes, chers Zinnekes Belges:

Bienvenus au Théâtre Royal Flamand, Welkom in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg.

Het is mij niet alleen een genoegen, maar ik vind het belangrijk dat de KVS vanavond uw gastheer kan zijn, voor een breedgedragen initiatief vanuit de Vlaamse artistieke wereld en civiele samenleving, dat toont dat de dieptreurige politieke impasse waarin ons land zich bevindt geen van ons onverschillig laat. Deze avond zal er dus één zijn waaruit bezorgdheid en betrokkenheid spreken, geen makkelijke kritiek of cynische afkeuring.

Het zal ook een avond zijn die in het teken staat van de solidariteit, tussen de vele artiesten en sociale activisten achter deze actie, tussen diverse maatschappelijke sectoren, en ja, natuurlijk ook tussen de taal -en cultuurgemeenschappen in ons land. Wij willen vooruit en staan niet weigerachtig tegenover verstandige hervormingen.

Maar wij zijn van mening dat we daarbij ook aandacht moeten hebben voor wat ons verbindt en gemeenschappelijk hebben, eerder dan enkel voor de vaak opgeklopte verschillen. Dat is geen romantisch standpunt, maar een pragmatische en resultaatgerichte overtuiging. Zowel een al te eng ingevuld Vlaams nationalisme als een oubollig Franstalig monoculturalisme zijn daarbij obstakels.

Daarom biedt de KVS aan de artiesten van vanavond een podium. Als stedelijk platform in het meertalige Brussel en het multiculturele België, zijn wij ons er van bewust dat een open en solidair Vlaanderen onze 'lifeline' is. Als Vlaams stadstheater dat vandaag eenderde anderstalig publiek heeft, dat al jaren structureel samenwerkt met onder andere het Théâtre National de la communauté Française en de krant Le Soir, en dat even goed thuis is in Brussel als in Oostende, Luik, Kinshasa of Ramallah, hopen wij iedere dag dat al onze politici doen waarvoor we ze met enthousiasme hebben verkozen - hun overtuigingen verdedigen, vandaar tot wijze en gezamelijk gedragen akkoorden komen, en er zo voor zorgen dat ons land een laboratorium voor Europa en de wereld blijft. Dat 'Niet in onze naam' in de KVS zou landen, is dus geen toeval, het stond in de sterren geschreven.

Sommige collega's hebben daar vragen bij, wat legitiem en nuttig kan zijn. Maar in tijden waarin niet alleen het samenleven in ons land lastiger wordt, maar ook de publieke investeringen in ons artistiek werk onder druk staan, kan je als cultuurhuis in onze Vlaamse en Belgische hoofdstad moeilijk blijven doen alsof je neus bloedt. Ook al is theater maken uiteraard je hoofdtaak, je staat als stadstheater niet buiten of boven een samenleving, maar er middenin.

In ieder geval wilden wij de artiesten die deze avond op poten zetten een duidelijk antwoord geven toen ze op onze deur kwamen kloppen. En dat betekent dus iets anders dan tegenover hun vraag duizend tegenvragen plaatsen, of een variatie op de reactie van een Vlaams toppoliticus op 0110 in 2006: 'Ik ben niet voor 0110, maar ik ben ook niet tegen, wel integendeel.'

Natuurlijk valt er tegen een initiatief als 'Niet in onze naam' en tegen de KVS-steun heel wat in te brengen. Dat we preken voor eigen kerk. Voor een stuk is dat zo. Het spreekt voor zich dat dit een jonge actie is waarvan het draagvlak in de samenleving de volgende maanden breder en rijker moet worden. Maar het is vandaag verre van zinloos om nog eens voor alle bondgenoten en medestanders te herhalen wat voor ons in het Vlaanderen en België van morgen de moeite van onze inzet waard is.

Last but zeker not least, deze avond van cultuurwerkers en sociale activisten maakt deel uit van en schrijft zich in in wat ondertussen een veel bredere golf is van maatschappelijke bezorgdheid en ongenoegen uit diverse hoek. Of het nu gaat om burgerinitiatieven zoals 'Camping 16' waarop al meer dan 130 000 mensen intekenden, om ludieke acties zoals 'Laat uw baard staan', om academische en partijpolitieke proteststemmen zoals die van Bea Cantillon, Paul De Grauwe, Karel De Gucht, Mark Eyskens, Jos Geysels en Louis Tobback, om de Franstalige oproepen van acteur Benoit Poelvoorde of 'Culture et democratie' ondertekend door meer dan 1000 mensen, of om de betoging op initiatief van Vlaamse studenten: we vinden dat het hoopvolle signalen zijn van Belgen die niet deze of gene politicus of partij met de vinger wijzen, maar wel vooruit willen.

Samen vooruit willen, met alle andere Belgen, zo goed en zo kwaad als het kan. Partijpoliticus of niet, Vlaming, Waal of Brusselaar, academicus of cultuurwerker, alle bovengaanden zullen het vaak met elkaar oneens zijn, maar gaan wel in tegen wat ondertussen inderdaad een eenheidsdiscours geworden was.

Anderen zullen vinden dat 'Niet in onze naam' een anti-Vlaams evenement is en dat de KVS zich met zijn steun alweer bekent tot het kamp van de slechte Vlamingen. Om te beginnen bestaan er volgens ons geen slechte Vlamingen. En anti-Vlaams is deze avond van geen kanten. Zulke uitspraken getuigen van weinig respect voor alle Vlaamse topartiesten die hier aan het woord komen. Zij dragen de Vlaamse cultuur iedere dag weer uit, vaak tot aan de andere kant van de wereld.

Maar ze zijn ervan overtuigd dat Vlaming zijn ons er vandaag niet van hoeft te weerhouden op productieve wijze samen te leven en te werken met onze Brusselse en Waalse medeburgers. Dat is in ieder geval de bescheiden visie waarin het hele project van deze Koninklijke Vlaamse Schouwburg is geworteld: Vlaming zijn om Belg en Europeaan te worden. Met dat multiculturele Vlaamse project in een meertalig Brussel zien wij onszelf als een wezenlijk onderdeel van een open, zelfbewuste en solidaire Vlaamse samenleving.

'Il faut revitaliser la democratie' zei ex-directeur van de Munt Bernard Foccroulle vorige woensdag in Le Soir. Hij heeft gelijk. Deze avond is een oefening in democratie. In basisdemocratie dan wel, met artiesten die aan de kar trekken. Wij hebben niet de pretentie dat we vanavond de wereld veranderen, of ons land uit de communautaire impasse halen. Maar één ding bleek de afgelopen maanden: zonder impulsen vanuit de civiele samenleving en de artistieke wereld gaan we het ook niet redden.

Steeds vaker vragen politici resultaatverbintenissen aan cultuurwerkers. Wel, misschien moeten we dat ook eens omkeren. Verkiezingen winnen is een deel van de opdracht van een politicus en verdient respect. Maar dat geldt even goed voor het maken van akkoorden en het maken van verantwoordelijk beleid voor alle inwoners van ons land.

Dank u, merci, en laat ons hopen dat er een dag komt waarop dit soort acties ook weer overbodig zullen zijn.


COMMENTAIRE DE DIVERCITY
UN KVS PLUS INTERCULTUREL QUE FLAMAND?

« Bienvenus au Théâtre Royal Flamand, Welkom in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg. »
Welcome to Cabaret! Bienvenus en effet au premier cabaret interculturel bruxellois animé par le très audacieux Jan Goossens qui a compris depuis très longtemps qu’il ne remplirait plus son KVS avec une programmation flamando-batave susceptible d’attirer les seuls Flamands de Bruxelles.
Aussi a-t-il hardiment changé son fusil d’épaule en proposant des programmes résolument interculturels généralement surtitrés. C’est que les Bruxellois flamands du quartier Dansaert, ses voisins, sont friands de culture métissée…
C’est donc ce KVS, ou plutôt ce KIS, (Koninklijke Interculturele Schouwburg) qui accueillit vendredi dernier une vaste initiative citadine émanant largement des sphères artistiques et culturelles désireuses de mettre fin à l‘impasse politique actuelle ( een breedgedragen initiatief vanuit de Vlaamse artistieke wereld en civiele samenleving, dat toont dat de dieptreurige politieke impasse waarin ons land zich bevindt geen van ons onverschillig laat.)
Là où il y a une impasse, il ya toujours des artistes pour trouver l’issue ou essayer d‘en sortir!
NIEUWE VLAAMSE ELITE
Les artistes, que ne l’avons-nous répété ici sur DiverCity sont, dans tous les régimes les empêcheurs de tourner en rond. Actuellement, les derviches tourneurs, ce sont les politiques. Non il n’y a pas d’artistes dignes de ce nom chez les islamistes musulmans, ni à la N-VA (autoproclamée: de nieuwe Vlaamse elite) ni autrefois en Allemagne nazie, ou en Russie Soviétique (à l’exception de quelques génies qui finiront par être persécutés: Eisenstein, Chostakovitch, Zinoviev…) .
« Pas en notre nom » ont hurlé sur la scène du KVS 40 artistes flamands, wallons et bruxellois au cours d’une soirée-spectacle placée sous le signe d’abord du talent, ensuite de la main tendue aux francophones (solidariteit, tussen de vele artiesten en sociale activisten achter deze actie, tussen diverse maatschappelijke sectoren, en ja, natuurlijk ook tussen de taal -en cultuurgemeenschappen in ons land).
L’accent fut mis délibérément sur ce qui nous unit et sur les idées, les rêves, les modes de vie partagés; pas du tout sur nos différences (ook aandacht moeten we hebben voor wat ons verbindt en gemeenschappelijk hebben, eerder dan enkel voor de vaak opgeklopte verschillen. )
Certes, les projecteurs du KVS furent, ce soir-là résolument braqués contre le nationalisme flamand et le monoculturalisme si cher aux francophones. (Vlaams nationalisme als een oubollig Franstalig monoculturalisme zijn daarbij obstakels.)
A ces quarante artistes en colère le KVS a voulu offrir un podium en convoquant son fidèle public accouru en masse à son appel. Il fallut refuser du monde, beaucoup de monde.
C’est que le KVS (peu de Bruxellois le savent) entend être une plateforme urbaine cosmopolite au cœur d’un Bruxelles multilingue et pluriculturel: un théâtre flamand citoyen qui compte plus d’un tiers d’ « anderstalige »abonnés; qui travaille main dans la main avec le Théâtre National francophone et avec Le Soir. « Niet in onze naam » ne pouvait être monté que dans ce lieu dont les animateurs sont persuadés « dat ons land een laboratorium voor Europa en de wereld blijft. » « Ook al is theater maken uiteraard je hoofdtaak, je staat als stadstheater niet buiten of boven een samenleving, maar er middenin. »
« Nous sommes avant tout des gens de théâtre qui n’opèrent pas en dehors de Bruxelles mais au cœur même de la capitale.
C’est pourquoi, nous avons voulu, « wilden wij de artiesten die deze avond op poten zetten een duidelijk antwoord geven toen ze op onze deur kwamen kloppen. »


Ils savent qu’ils seront taxés de mauvais flamands, coupables d’organiser « een anti-Vlaams evenement » au KVS, temple et bastion de la « flamanditude » romantique si chère au grand Bart des Flandres. « Om te beginnen bestaan er volgens ons geen slechte Vlamingen. En anti-Vlaams is deze avond van geen kanten. »
Être flamand, nous en sommes persuadés, ne saurait exclure « op productieve wijze samen te leven en te werken met onze Brusselse en Waalse medeburgers. Dat is in ieder geval de bescheiden visie waarin het hele project van deze Koninklijke Vlaamse Schouwburg is geworteld: Vlaming zijn om Belg en Europeaan te worden. Met dat multiculturele Vlaamse project in een meertalig Brussel zien wij onszelf als een wezenlijk onderdeel van een open, zelfbewuste en solidaire Vlaamse samenleving. »

REVITALISER LA DEMOCRATIE
'Il faut revitaliser la democratie' lança Bernard Foccroulle, ancien patron de la Monnaie dans Le Soir. « Hij heeft gelijk. Deze avond is een oefening in democratie. In basisdemocratie dan wel, met artiesten die aan de kar trekken. »
Maar één ding bleek de afgelopen maanden: zonder impulsen vanuit de civiele samenleving en de artistieke wereld gaan we het ook niet redden.
Les politiques qui nous subventionnent demandent sans cesse des résultats aux travailleurs culturels que nous sommes « Wel, misschien moeten we dat ook eens omkeren. Verkiezingen winnen is een deel van de opdracht van een politicus en verdient respect. Maar dat geldt even goed voor het maken van akkoorden en het maken van verantwoordelijk beleid voor alle inwoners van ons land. »

On ne peut qu’applaudir des deux mains. Et regretter, malgré tout, que cette belle initiative arrive un peu tard car la radicalisation de la Flandre est en marche depuis longtemps.
Il se pourrait bien en effet que les jours ou les semaines où Jan Goossens se maintiendra à la tête de son croiseur interculturel soient comptés.
Il faut savoir que cet habile pilote monta à bord de ce cuirassé Potemkine au moment des grands travaux de rénovation, de transformation radicale qui exilèrent pendant plus de trois ans la troupe dans des hangars obscurs de Molenbeek. C’est là que Goossens monta sur la passerelle qu’aucun capitaine ne voulut investir.
Il tint bon et réussit brillamment contre vents et marées.
Habile polémiste, il tient une tribune dans De Morgen et dans Le Soir. Il est ainsi devenu indéboulonnable ou presque. Seul un ministre de la culture N-VA saurait exiler vers la Flandre profonde ce Bruxellois flamand et zinneke converti.
AVE BARTUS, MORITURI TE SALUTANT
MG

Aucun commentaire: