mardi 15 février 2011

Gemakkelijke vooroordelen

RTBF-CLICHÉS OVER MARIE-ROSE MOREL
LUCKAS VANDER TAELEN bekeek het RTBF-verslag over de uitvaart van Marie-Rose Morel en zag tot zijn grote ergernis hoe clichés versterkt werden en echte analyses vermeden.

Een sensationeel bericht maakt meer indruk dan een doordacht verhaal. Het verslag over de uitvaart van Marie-Rose Morel in het RTBF-journaal was daar een zoveelste triest bewijs van. Het was alsof de journalist alle vooroordelen over Vlaanderen wou bevestigen: Vlamingen zijn nationalisten en extreemrechtse ideeën zijn er gebanaliseerd. Nauwelijks aandacht voor wat wel een interessant debat waard is over de evolutie van de Vlaamse media. Morel was in haar zeer publieke gevecht tegen kanker daar al jaren het symbool van: zij was minder een politica dan een media-fenomeen geworden.

Maar bij de RTBF ging het enkel over de 'racistische' en 'xenofobe' opvattingen van Morel, waarvan overigens niet één voorbeeld werd gegeven. En dat de aandacht die zij gekregen had eens te meer bewees dat het Vlaams Belang in Vlaanderen 'een partij is als de andere' en 'dat het cordon sanitair niet meer bestaat'. Dat het Vlaams Belang op geen enkel niveau in Vlaanderen een politieke rol speelt en electoraal steeds minder voorstelt, werd niet vermeld. Vooral de slotzin toont het niveau van de reportage: het eerbetoon van de media aan Morel doet vergeten dat 'haar kanker gediend heeft om haar extreemrechtse ideeën te versterken in de media'.

De media houden steeds meer van clichés dan van verhelderende analyses. Net zoals politici die afhangen van de stemmen in hun eigen kieskring, doen ze nauwelijks inspanningen om vastliggende beelden over de andere gemeenschap te ondergraven. Daarvoor is immers enige kennis van de overkant en investigatieve journalistiek voor nodig. Dat vergt allebei investeringen die tijd en geld kosten en die het nooit halen van de goedkopere gemakkelijkheidsoplossingen. En dat gebrek aan diepgang levert dan steeds weer oppervlakkige journalistiek op die dan op haar beurt de bestaande clichés bevestigt en als in een vicieuze cirkel het bewijs levert van het eigen gelijk.

Bepaalde Franstalige media cultiveren op die manier het in stand houden van vooroordelen over Vlaanderen.Vlamingen willen wel eens denken dat vooral Le Soir uitblinkt op dat vlak, maar het zijn eerder de weekbladen die quasi militant zijn in hun vertekende beeldvorming. Dat is een duidelijk verschil met Vlaanderen: Le Vif en Télé-Moustique, zusterbladen van respectievelijk Knack en Humo, blinken uit door een soort geëngageerde journalistiek die ondenkbaar is in Vlaamse kwaliteitsbladen. Het is vooral de in Brussel veel gelezen Belgische editie van Paris-Match die hierbij het verst gaat: geen week gaat voorbij of een droevige Koning Albert kijkt de lezer aan boven een artikel over de perfide Vlaamse pogingen een einde te maken aan zijn koninkrijk. Deze week besteedt het blad veel aandacht aan een bekend komiek die als 'Wafelman' een karikatuur brengt van Bart De Wever.

Twee democratieën

Dat soort journalistiek komt nauwelijks voor in Vlaanderen. We zien onszelf graag in een Angelsaksische traditie waarbij de pers zich terughoudend opstelt en geen feiten en editorialen mengt. Maar betekent dit dat Vlaanderen er een objectiever beeld op nahoudt van zijn buren dan omgekeerd? Terwijl de kwaliteitskranten nog pogingen doen om de wederzijdse kennis te stimuleren, laten weekbladen en audiovisuele media zich vooral kennen door een grote onverschilligheid. En de Vlaamse journalistiek mag dan minder schreeuwerig zijn de Franstalige, dat betekent allerminst dat geen politiek geïnspireerde clichés als feiten voorgesteld worden.

Zo wordt er in de Vlaamse media nauwelijks nog een poging gedaan om in te gaan tegen het beeld van België als een land van 'twee democratieën', een Vlaams-nationalistische mantra die een politiek streven naar separatisme vermomd in een zogenaamd objectieve vaststelling. Hoeveel Vlaamse journalisten kennen het zuiden van dit land voldoende om die stelling deskundig te weerleggen? Ze zouden dan weten dat Wallonië allesbehalve een homogeen gewest is en er een levensgroot verschil is tussen de oude industriële gebieden van bijvoorbeeld de Borinage en de as Waals-Brabant-Namen. Walen kunnen zich terecht storen aan dit soort gebrekkig Vlaams inzicht in de realiteit van hun gewest, net zoals wij ons kunnen ergeren als een Franstalig journalist weer eens blijk geeft van weinig kennis van het Vlaanderen van 2011.

Sinds de vrolijke broertjes Deborsu niet meer opdraven in De zevende dag, komt het zelden voor dat er in de uitzendingen van de VRT-nieuwsdienst nog iets te zien valt over de Franstalig-Belgische actualiteit. Net zo min als er vaak over Vlaanderen gesproken wordt op de RTBF. Het zal wellicht één van de collaterale gevolgen zijn van de staatshervorming, dat we niet meer geïnteresseerd zijn in wat er bij de buren gebeurt. Een pijnlijke illustratie van dit verschijnsel is het feit dat de Vlaamse Gemeenschap en de Communauté Française er nog steeds niet in geslaagd zijn met elkaar een cultureel verdrag af te slagen. Misschien moeten de bevoegde ministers daar eindelijk eens werk beginnen van te maken. Want wat ook de toekomst van België zal zijn, Walen en Vlamingen zullen naast elkaar blijven wonen. En het kan nooit kwaad met elkaar te praten en te vertellen hoe het er echt aan toegaat bij ons.

LUCKAS VANDER TAELENWie? Vlaams parlementslid voor Groen! Wat? Vlamingen en Walen moeten elkaar dringend beter leren kennen. Waarom? Wat ook de toekomst van België zal zijn, Walen en Vlamingen zullen naast elkaar blijven wonen.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LUCKAS VANDER TAELEN VIRE SA CUTI
Hallucinant comme on peut regarder le même reportage avec des lunettes différentes!
Suite au tumulte médiatique organisé par la colère feinte de De Wever dans de Standaard et ce papier incendiaire du plus réactionnaire des Groenen, nous avons visionné à nouveau le reportage de la RTBF.
Pas de quoi fouetter un lion flamand, fût-il susceptible et doté d’un égo chatouilleux.
En revoyant les images de divers reportages, plusieurs choses frappent l’observateur attentif et au demeurant néerlandophile que nous sommes:
Le drapeau nationaliste sur la bière de la Marine Le Pen des Flandres. Les larmes de Bart, sa femme lui tendant un immense mouchoir pour les éponger. L’accolade de l’icône de la NVA avec l’icône du Vlaams Belang; enfin et surtout la complicité du prélat local qui orchestre la cérémonie comme une sanctification du nationalisme flamingant. Je kon er echt niet naast kjken.
Que celui qui a des yeux voie, que celui qui a des oreilles entende.
MG

Aucun commentaire: