samedi 21 avril 2012

HOE GENT OMGAAT MET DE VEELHEID AAN TALEN



Thuistaal geen taboe

Multicultureel samenspel in de Gentse wijk Brugse Poort: de voetbaltaal is universeel.



Raphal Demaret/photo news

GENT - Gisteren gaven we al mee dat bijna vier op tien Gentse leerlingen thuis geen Nederlands spreekt. Onze redacteur trok naar basisschool De Mozaïek om de theorie aan de praktijk te toetsen.

Een smeltkroes is het. De vrije basisschool De Mozaïek telt 91 procent kinderen die thuis een andere taal dan Nederlands spreken. 'We zijn nu eenmaal een spiegel van de buurt', zegt coördinator gelijke onderwijskansen An Vermeire.

In heel Gent spreken al vier op de tien kinderen in het basisonderwijs thuis een andere taal dan het Nederlands. Enkele decennia geleden waren het vooral kinderen van Turkse afkomst die de stadsscholen bevolkten. De jongste jaren zijn daar veel Oost-Europeanen bijgekomen. Bulgaren, Slovaken, veel Roma. En zo hoor je vele talen in volkse buurten zoals Brugse Poort, Muide, Rabot, Dampoort...

Hoe gaat een school als De Mozaïek met die anderstalige populatie om? Om te beginnen krijgen nieuwkomers er een taalbad. Voor de anderen is De Mozaïek in een proefproject gestapt dat thuistaal integreert in de school. In het eerste leerjaar kunnen de kinderen eerst in hun thuistaal (in dit geval het Turks) leren lezen en schrijven. Daarna pas schakelen ze over naar Nederlands. Dat blijft de voertaal. 'En ondertussen sleutel je ook aan hun welbevinden en attitude', zegt Vermeire.

De thuistaal ernstig nemen, opent ook deuren naar de ouders. Die hebben hun lokaal op school waar ze welkom zijn. De moeders worden in de klas uitgenodigd om voor te lezen, ook in hun taal. Via het stadsbestuur werd een personeelslid aangenomen dat Turks kent en de ouders kan uitleggen hoe de school werkt. Als ze zelf Nederlands willen leren, worden ze doorverwezen.

En wat na het eerste leerjaar? An Vermeire: 'We brengen zoveel mogelijk interactie in de klas. Als er samengewerkt wordt dan moet dat in het Nederlands.'

Het Gentse project thuistaal bestaat in twee versies. In de eerste gingen vijf scholen met alle thuistalen aan de slag. Die worden er 'positief' benaderd, in de hele school.

De tweede variant liep in twee scholen en was specifiek op Turks en het eerste leerjaar gericht.

Een evaluatie van het project volgt na dit schooljaar. Schepen van Onderwijs Rudy Coddens (SP.A) noemt de tussentijdse evaluaties positief. 'De kinderen komen uit hun schulp en het lukt ook beter om de ouders bij de school te betrekken.'

Bij versie twee heeft Coddens wel wat twijfels. 'Het vergt veel middelen. Het was ook op Turks gericht en met de toenemende diversiteit weet ik niet of dit de weg is die we moeten inslaan.'

Nederlandstaligen lokken

Zowel Coddens als Vlaams volksvertegenwoordiger Fatma Pehlivan (ook SP.A) noemen thuistaal een middel, geen doel. 'Het doel blijft dat de kinderen op het einde van hun schoolrit het Nederlands beheersen'.

En thuistaalproject of niet, er worden pogingen gedaan om meer autochtone, Nederlandssprekende kinderen naar deze concentratiescholen te lokken. Met schuchter succes. De nieuwe inschrijvingsregels die weldra ingaan zouden dat proces in de hand moeten werken.



COMMENTAIRE DE DIVERCITY

NE PAS EXCLURE LA LANGUE MATERNELLE


A Gand, 4 élèves sur dix ne parlent pas flamand à la maison;

A l'école primaire De Mozaïek: 91 % des élèves  parlent autre chose chez eux que le néerlandais. "On est le miroir de ce quartiet" An Vermeire. ( Egalité des chances)

Il y a à peine quelques années les Turcs étaient majoritaires dans les écoles communales.

Ensuite,  on a vu arriver les Européens de l'Est: "Bulgaren, Slovaken, veel Roma". On entend toutes les langues dans les quartiers populaires de " Brugse Poort, Muide, Rabot, Dampoort..."

Comment à l'école De Mozaïek aborde-t-on ces enfants venus de partout?

Ca commence par un "taalbad", un bain de langue!

Mais surtout, De Mozaïek est impliquée dans un projet pilote qui intègre la langue du foyer dans l'enseignement dispensé par lécole.

 Au cours de la première année de leur scolarité, les enfants apprennent à lire et à écrire dans leur langue maternelle en l'occurence le turc. Ensuite ils passent au néerlandais, langue verniculaire.

Au cours de ce processus on travaille l'attitude et on veille à leur bien être au sein de l'école, précise Vermeire.

Prendre en compte la langue du foyer ouvre une porte vers les parents. Ceux-ci ont accès à un local dans l'école où ils se savent les bienvenus. Les mamans sont invitées en classe. On leur demande de lire des textes dans leur langue.

On dispose aussi d'une liste de personnes ressources capables d'expliquer le fonctionnement de l'école aux parents, dans leur langue. On les guide également vers des cours de néerlandais, s'ils le souhaitent.

Et après la première année? "On introduit en classe une dynamique d'interaction. Et  ça se passe en néerlandais."

Le projet gantois comprend deux groupes.

Un groupe de cinq écoles qui abordent l'ensemble des langues des enfants. Dans l'autre groupe on se concentre uniquement sur le turc.

Ensuite évaluation. Positive aux yeux de l'échevin de l'IP Rudy Coddens (SP.A) "Les enfants sortent de leur coquille et les parents sont impliqués"

La groupe spécifiquement turc le laisse sceptique: "Avec l'accroissement de la diversité, c'est pas vraiment la bonne approche"

Aucun commentaire: