mercredi 13 juin 2012

De Europese elite voert een economisch beleid à la Darth Vader




 Bron: De Morgen
"Europa dient de banken, niet de mensen", zegt Paul Krugman, New York Times-columnist en Nobelprijswinnaar economie van 2008.

   

Oei, alweer een redding van een bank door de overheid, en deze keer in Spanje. Wie had dat kunnen voorspellen?

Iedereen natuurlijk: alweer boert de economie achteruit, stijgt de werkloosheid, komen de banken in de problemen, schieten overheden te hulp - maar op de een of andere manier worden alleen de banken gered, en niet de werklozen.

Voor alle duidelijkheid: de Spaanse banken moesten geholpen worden. Spanje stond duidelijk aan de rand van een 'doom loop', een proces waarbij bezorgdheid over de solvabiliteit van de banken de banken dwingt om effecten te verkopen, wat de prijs van effecten de hoogte in jaagt, waardoor de mensen zich nog meer zorgen maken over de solvabiliteit. Overheden kunnen die spiraal stoppen door geld te injecteren. Maar in dit geval is de solvabiliteit van Spanje zelf in het geding, en moet het geld van een ruimer Europees fonds komen.

Eigenlijk is er dus niet noodzakelijk iets mis met de jongste reddingsoperatie. Maar terwijl de Europese leiders de reddingsoperatie in gang zetten, blijven ze onderstrepen niet de intentie te hebben hun beleid te wijzigen. Een beleid dat nu bijna een kwart van de Spaanse beroepsbevolking - en bijna de helft van de jongeren - werkloos heeft gemaakt.

Vooral opvallend was dat de Europese Centrale Bank vorige week weigerde de interest te verlagen. Die beslissing werd alom verwacht, maar dat mag ons niet blind maken voor het feit dat dat hoogst bizar was. De werkloosheid in de eurozone is sterk gestegen, en alles wijst erop dat het continent een nieuwe recessie ingaat. Ondertussen vertraagt de inflatie, en de marktverwachtingen omtrent toekomstige inflatie zijn sterk afgenomen. Alle gebruikelijke regels van het monetaire beleid sturen in zo'n geval aan op agressieve renteverlagingen. Maar de centrale bank geeft geen krimp.

En dat alles houdt zelfs geen rekening met een ineenstorting van de euro. Al jaren krijgen Spanje en andere noodlijdende Europese staten te horen dat ze alleen kunnen herstellen door een combinatie van budgettaire gestrengheid en 'interne devaluatie', wat eigenlijk neerkomt op loonsverlagingen. Het is nu zonneklaar dat die strategie niet werkt tenzij er sterke groei is, en ja, een bescheiden inflatie in de Europese 'kern', vooral in Duitsland - wat een andere reden is om de interest laag te houden en veel geld te drukken. Maar de centrale bank geeft geen krimp.

SADOMONETARISME
Ondertussen voeren hooggeplaatste functionarissen aan dat besparingen en interne devaluatie wel degelijk zouden werken als men maar zou begrijpen dat ze noodzakelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan wat Jörg Asmussen, de Duitse vertegenwoordiger in het uitvoerend bestuur van de Europese Centrale Bank, vertelde in Letland, het zogenaamde toonbeeld van succesvolle besparingen. "Het grootste verschil tussen Letland en Griekenland", zei hij, "ligt besloten in de mate van nationaal eigenaarschap van het besparingsprogramma, niet alleen door nationale beleidsmakers maar ook door de bevolking". Noem het gerust de Darth Vader-benadering van de economische politiek. Asmussen zegt eigenlijk tegen de Grieken: "Uw gebrek aan vertrouwen stoort me".

Dat Letse succes bestaat uit een jaar redelijk stevige groei na een economische terugval van depressieniveau in de drie jaar daarvoor. Klopt: 5,5 procent groei is beter dan niets. Maar het is het vermelden waard dat de Amerikaanse economie in 1934 bijna dubbel zo snel groeide (10,9 procent) toen het land zich door het ergste van de Grote Depressie wist te spartelen. Maar de depressie was allesbehalve voorbij. Neem dat samen, en je krijgt het beeld van een Europese politieke elite die bereid is om in actie te schieten om de banken te helpen, maar die weigert toe te geven dat het beleid dat ze ontwikkelt de mensen niet bereikt die de economie zou moeten dienen.

Is Amerika er dan zo veel beter aan toe? De vooruitzichten op korte termijn zijn niet zo somber als die van Europa, maar de verwachtingen van de Federal Reserve voorspellen lage inflatie en hoge werkloosheid - precies de omstandigheden die de Fed zouden moeten aanzetten tot actie om de economie aan te zwengelen. Maar de Fed geeft geen krimp.

Wat verklaart die verlamming ten aanzien van deze menselijke en economische ramp? De politiek is er zeker onderdeel van. Maar ook een mentaliteit die economisch leed beschouwt als 'verlossend', een mentaliteit die een Britse economist ooit 'sadomonetarisme' noemde. Wat ook de oorzaak is, het wordt almaar duidelijker dat er een totale catastrofe moet plaatsvinden om te komen tot politieke actie die verder gaat dan de redding van banken. Maar wanhoop niet: vooral in Europa loert een totale catastrofe om het hoekje.


COMMENTAIRE DE DIVERCITY

LA DETTE MORALE DE L'ALLEMAGNE

"Het wordt almaar duidelijker dat er een totale catastrofe moet plaatsvinden om te komen tot politieke actie die verder gaat dan de redding van banken"

Il est temps d'agir, on aurait déja du le faire mais on attend d'être au bord du goufre pour se ressaisir. Et peut être ne nous ressaisirons-nous pas. "Maar wanhoop niet: vooral in Europa loert een totale catastrofe om het hoekje."
Il n'est pas tout à fait impossible que l'Allemagne ne revoie sa position selon une  analyse proposées par le Courrier International. Elle est signée  Georg Hoffmann-Ostenhof un éminent éditorialiste autrichien qui éclaire  lucidement la position ambigüe de l'Allemagne vis à vis de l'Europe. En voici quelques extraits:


"Bien sûr que les discussions sur l'avenir de l'euro ont quelque chose à voir avec l'Holocauste." C'est Helmut Schmidt lui-même (il avait un grand père juif) qui l'affirme.

"Si le monde entier ne nourrissait pas une profonde méfiance envers l'Allemagne, précise Helmut Schmidt, ex-chancelier et grand maître de la politique allemande, l'union européenne n'aurait jamais été mise sur les rails."
Et de préciser de façon cinglante:
"L'introduction hâtive de l'euro s'explique par la volonté de rattacher à la Communauté européenne cette Allemagne renforcée par la réunification. Pour obtenir la bénédiction de la communauté internationale, l'Allemagne réunifiée a dû renoncer au deutschemark. La monnaie unique fut toutefois bâtie sur son modèle, c'était une condition de l'Allemagne." Voilà qui alourdit encore sa responsabilité dans le marasme actuel. François Mitterrand avait exigé de Helmut Kohl l'adoption de l'euro; Kohl il mit une condition: que l'euro soit une sorte de DM élargi à toute la zone euro. Il en fut ainsi; on en subit désormais les conséquences.
Mais attention dit l'ex chancelier aujourd'hui nonagénaire : "on oublie souvent que l'Allemagne est tenue à un devoir de solidarité supplémentaire en raison de son rôle tragique dans l'histoire du continent." Voilà qui ne doit pas plaire à la chancelière de fer et à ses partisans!

Par conséquence et toujours selon le même: il est dans "l'intérêt stratégique à long terme de l'Allemagne de ne pas se retrouver isolée".  En affirmant cela, Schmidt le social-démocrate décoche une flèche en direction de Angela, la chrétienne-démocrate dont les excès rigoristes menacent précisément d'isoler le gouvernement allemand en Europe.
Clairement,  "le sentiment anti-allemand contre "le diktat de la rigueur imposé par Berlin" n'a cessé de grandir dans les Etats périphériques de l'Union." " Si la chancelière rejette toujours l'idée d'un endettement commun, elle a néanmoins montré au cours des derniers mois qu'elle comprenait l'importance de l'intégration européenne et était prête à négocier. L'introduction d'euro-obligations pour soulager les pays dans le besoin ne devrait être qu'une question de temps. L'Allemagne ne doit pas oublier sa dette envers l'Europe." (article complet dans Courrier international)
Il est bien certain que l'arrivée à l'Elysée du socialiste Hollande et les appels du pied du président Obama visant à secouer les dirigeants européens pour qu'ils adoptent un plan de relance hardi mettent une pression forte sur Berlin.
Répétons-le, le sommet européen de la fin du mois sera décisif pour l'avenir de l'Europe.
DiverCity attend avec impatience les réactions de Cohn-Bendit et de Guy Verhofstadt mais surtout bien sûr, celle de la Chancelière.



Aucun commentaire: