mardi 12 juin 2012

Vandenbroucke: 'Zonder sociale unie is Europese Unie niet houdbaar'





Jobat.be

Nu moet Europa inderdaad eerst de financiële brand blussen. Maar op termijn is een Europese muntunie niet houdbaar als Europa niet één sociaal model heeft.
Vorige week aanvaardde Vandenbroucke aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) de ‘Den Uyl leerstoel'. Dat deed hij met een rede over de sociale uitdagingen in Europa. Insteek: een Europese sociale basisconsensus is geen luxe maar een noodzaak.

Op Radio 1 lichtte hij één en ander toe.

Volgens Vandenbroucke is een Europese Unie niet houdbaar als Europa er niet naar streeft om één sociaal model te hebben in alle lidstaten. 'Daar zal men het moeten over hebben.'

Vandenbroucke wil dat alle landen van de EU gemeenschappelijke doelstellingen hebben op het gebied van onderwijs, pensioenen, minimumlonen. Zo gaf hij het voorbeeld van de zeer lage Duitse minimumlonen wat andere landen in een moeilijke concurrentiepositie plaatst. Een ander voorbeeld is Spanje, waar één jongere op drie geen diploma hoger middelbaar onderwijs heeft (in ons land is dat één op zes).

Het is Vandenbrouckes overtuiging dat de EU en de muntunie maar kunnen werken als de sociale systemen ook naar mekaar toegroeien.

Maar daar praat de Europese commissie minder over. Het gaat over begrotingsdiscipline, over de index... 'De EU lijkt soms op een bandje dat steeds opnieuw wordt afgedraaid.' Die selectieve blik van de EU zorgt er volgens Vandenbroucke voor dat Europa geen groter draagvlak heeft.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

CACOPHONIE NATIONALISTE

Ce qui manque à l'Europe, c'est évidemment une politique globale commune. On en est loin!

VDB a raison, l'Europe ne saurait se contenter d'une politique monétaire plus ou moins partagée et acceptée,souvent du bout des lèvres, par les membres de la zone euro.

Il faut que s'y ajoute résolument, non seulement une politique sociale mais aussi fiscale, commerciale, extérieure et même culturelle (sans oublier l'enseignement) qui soient communes au 27. On en est loin, vraiment très loin! Et ne pas oublier de promouvoir aussi une politique de défense unique. Contre quel ennemi? Au départ c'était l'Union Soviétique; désormais, l'islamisme semble vouloir jouer ce rôle.

Il est bon qu'il y ait des Cohn-Bendit, des Verhofstadt et des Vandenbroucke qui clament ces vérités dans un désert où ne résonnent que la cacophonie des prophètes du nationalisme et du populisme le plus vulgaire. L'Europe parlera-t-elle jamais d'une seule voix pour agir au nom d'une volonté commune?

On remarquera que les trois noms cités  portent ensemble les couleurs verte, bleue et rouge. C'est un excellent présage car cela dépasse le clivage gauche droite.

Selon Bart Sturterwagen (lire édito ci-après) en cas d'échec nous irions droit sur l'iceberg. Nouveau prophète de l'apocalypse auto proclamé l'éditorialiste nous prédit le pire:

(...) "De eurozone heeft de roeping om de ultieme overwinning op de geschiedenis van dit continent te zijn. Er bestaat geen groter, geen ambitieuzer project in onze levensdagen. We moeten deze crisis samen overleven. Het alternatief is huiveringwekkend. Het gaat om Europa's toekomst."

Il est grand temps d'agir, il est même presque trop tard, et il existe de fait une boite à outils (financiers) pour nous épargner l'abîme.

Ce qui manque désepérément c'est une volonté politique commune pour faire du niveau européen le niveau de décision au détriment du niveau national. (de politieke wil om de Europese constructie vóór alle andere overwegingen te plaatsen. Er rest weinig tijd om dat onvermogen nog te keren).

Et Sturtewagen d'attirer notre attention sur raisonnement qui suit:

Les USA ont accumulé une dette équivalent à 120% de leur PIB, le Japon de  220%.  Pire, la Californie, dixième économie du monde était en rupture de paiement il ya deux ans; l'Alaska, l'Alabama, Hawaï sont des Etats à part entière, ils sont soit pauvres, soit très éloignés des USA. Tous utilisent la même monnaie le dollar US et ils bénéficient tous de transferts financiers de la part des Etats plus prospères sans que cela donne lieu à la moindre spéculation contre le dollar comme c'est le cas actuellement en Europe.

Imaginons qu'on lance des euro bonds ou euro obligations pour mutualiser les dettes et relancer l'économie en récession. Dans ce cas de figure la dette de la zone euro monterait à 82%. Ajoutons y un plan Marshal ou un New Deal hardi si on préfère, on monterait à 87%.

Cela parait assez raisonnable, du moins à première vue.  Mais tout le monde ne partage pas ce point de vue. Une réaction d'internaute flamand a retenu toute mon attention, la voici:  "Ik wil geen Europa zoals een België, waar we vertrokken zijn voor tientallen jaren transfers van Noord naar Zuid. Elke lidstaat moet orde op zijn eigen zaken stellen. Mijn buurman betaalt ook mijn belastingen niet..."

Il y a fort a parier que les 38% des Flamands qui sont prêts à voter pour la N-VA et les 12% d'inconditionnels du Vlaams Belang partagent cet avis, sans parler d'une proportion non négligeable des 5O% restant.

Là est le noeud du problème car c'est exactement ainsi que réagit l'électeur allemand. C'est dire que l'avenir de l'euro et de l'Europe sont devenus bien incertains.

Les Anglais parlent d'un referendum pour sortir de l'Europe et ,de plus en plus, l'Allemagne semble vouloir se tourner vers la Russie et la Mitteleuropa: der Drang nach Osten!

Cacophonie nationaliste et populiste!

MG

ER REST NOG WEINIG TIJD

Auteur: Bart Sturtewagen (DS)

Afgelopen weekend had een keerpunt moeten vormen in de aanslepende financiële crisis die Europa teistert. Of dat keerpunt is genomen, zal de komende uren en dagen moeten blijken. De 100 miljard euro die ter beschikking is gesteld van Spanje om zijn banksector van de ondergang te redden, vormt een krachtig signaal. Toch blijft het onzeker of het voldoende zal zijn om het tij te keren. De echte keuze om een Europees antwoord te bieden op de problemen die lidstaat na lidstaat in de miserie storten, lijkt niet te zijn gemaakt. De vraag blijft dus open hoeveel respijt de financiële markten zullen bieden. We zullen het snel weten.

Europa zit gevangen in een helse spiraal. Aan de ene kant moet worden vermeden dat een economie als de Spaanse, de vierde economie van de eurozone, failliet gaat. Aan de andere kant mag bij de landen die hun begrotingen hebben laten ontsporen, niet het gevoel ontstaan dat er altijd wel iemand de portemonnee zal opentrekken als het er echt op aankomt. Volgende zondag gaan de Grieken opnieuw naar de stembus. Zij moeten niet de indruk krijgen dat ze zich met hun stem om het even wat kunnen permitteren.

De Europese financiële leiders stonden dus voor een vreselijk dilemma. Spanje laten bungelen was geen optie, omdat een bank rundaar ieder ogenblik oncontroleerbaar dreigt te worden. Maar de geldsluizen onvoorwaardelijk openen zou de druk op armlastige lidstaten om structurele hervormingen door te voeren, kunnen ondermijnen. Ze kozen ervoor om Spanje een reddingsboei toe te werpen, maar gingen niet zo ver om de Spaanse bankencrisis tot een collectieve, Europese verantwoordelijkheid te maken. Er is nu vers geld beschikbaar om de Spaanse financiële sector drijvende te houden. Maar de Spaanse begroting is niet afgeschermd tegen het risico dat er nog meer lijken uit de kast vallen. Niemand weet hoe groot de verliezen zijn die de Spaanse banken nog op hun uitstaande hypothecaire leningen zullen moeten incasseren. Het gevaar voor een apocalyps blijft levensgroot.

We zijn, zelfs in dit uur van hoge nood, nog steeds niet op het punt gekomen dat de Europese leiders bereid zijn de ultieme conclusie te trekken uit de politieke keuzes die samenhangen met de vorming van de muntunie. De eurozone heeft de roeping om de ultieme overwinning op de geschiedenis van dit continent te zijn. Er bestaat geen groter, geen ambitieuzer project in onze levensdagen. We moeten deze crisis samen overleven. Het alternatief is huiveringwekkend. Het gaat om Europa's toekomst.

Er bestaan beleidskeuzes en financiële instrumenten die de ondergang kunnen afwenden. Wat nog steeds ontbreekt, is de politieke wil om de Europese constructie vóór alle andere overwegingen te plaatsen. Er rest weinig tijd om dat onvermogen nog te keren.

"De VS hebben een staatsschuld van 120% en Japan van 220%. Californië, ergens de 10e economie ter wereld, kon 2 jaar geleden haar ambtenaren niet meer betalen. Alaska heeft behalve bosbouw en olie weinig. Alabama heeft een beetje landbouw. Hawaï ligt op duizende kilometers van het continent. Al die landen gebruiken dezelfde munt en de rijkere staten draaien, rechtstreeks of onrechtstreeks, op voor de armere staten van de Verenigde Staten. Geen enkele speculant rekent op het uiteenvallen van de dollar. Alleen over de Eurozone wordt gespeculeerd. Indien euroobligaties zou de schuld van de Eurozone ongeveer 82% bedragen. Laat ons nog een Europees Marshallplan bijrekenen dan komen we misschien op 87%. Et alors, moeten onze leiders leren zeggen en dan zal de speculatie automatisch stoppen. De Grieken, de Ieren, de Portugezen die nu uitgeperst worden zijn niet diezelfde die het meest van het systeem geprofiteerd hebben. Diegenen zitten al lang met hun geld in Duitsland..."

TECHNOCRATEN VOEREN EUROPA NAAR AFGROND




IMF-baas Christine Lagarde.

Sommige ideeën, uitstekend op zichzelf, zijn net als een tijdbom gewikkeld in een aantrekkelijk object. Zij verbergen van begin af aan een gevaarlijk defect. Het ideaal van een verenigd Europa, hoewel zeker niet bedoeld om te ontploffen, zou hier een voorbeeld van kunnen zijn. Om de huidige crisis te begrijpen moeten we terug naar de oorsprong van dit mooie ideaal.

Een van de belangrijkste voortrekkers van de moderne Europese Unie was Jean Monnet, een uitzonderlijke figuur, een Franse diplomaat en econoom die zich bovendien thuis voelde in de Angelsaksische wereld. De Tweede Wereldoorlog bracht hij voornamelijk door in Washington. Na de oorlog was hij, zoals velen, overtuigd dat een volgende, en misschien nog fatalere oorlog alleen kon worden vermeden door een verenigd Europa. Hij schreef in zijn memoires dat er ‘nooit meer vrede komt in Europa als de staten zich weer inrichten op basis van nationale soevereiniteit'.

Het Europese ideaal is natuurlijk veel ouder dan de plannen van Jean Monnet. Sinds het Heilig Romeinse Rijk in de tiende eeuw kwam de Europese droom in verschillende gedaanten steeds weer terug, met twee dominante thema's: eeuwige vrede en een verenigd christendom.

HITLER

Dat Europeanen na de Tweede Wereldoorlog het ideaal van een vreedzaam continent zonder grenzen en politiek conflict, heel aantrekkelijk vonden is niet verwonderlijk. Nationalisme werd door velen gezien als het ultieme kwaad dat tot twee keer toe Europa haast naar de verdoemenis had geholpen. Jean Monnet was een geboren technocraat, die een aversie had tegen politiek conflict en een neiging tot vereniging. (In 1940, toen Hitler op zijn sterkst was, stelde Monnet aan Churchill voor om Frankrijk en Engeland te verenigen, een idee dat in Londen niet geheel serieus werd genomen.)

ARROGANT EN HYPOCRIET

Zoals alle technocraten was Monnet een geboren planner. De maakbare samenleving, het idee dat de economie en de maatschappij zo veel mogelijk moesten worden gepland, was allang voor de oorlog populair. Een meer sinistere vorm van planning was het fascisme, en natuurlijk het communisme.

De Europese vereniging na de oorlog werd gedreven door planners; het was een technocratische utopie. Hier zat niets sinisters aan. De motieven van Monnet en andere voortrekkers van de EU waren goedaardig en zelfs nobel. Maar het probleem met technocraten is een zekere blindheid voor de politieke consequenties van hun daden. Zij gaan voort alsof politiek niet bestaat, of althans niet echt ertoe doet.

Christine Lagarde, de Française aan het hoofd van het IMF, kreeg veel kritiek over zich heen voor haar opmerking dat zij geen enkele sympathie had voor de verpauperende Grieken, die nu maar eindelijk eens hun belasting moesten betalen — en dat terwijl zij, als diplomaat, geen cent belasting hoeft te betalen. Arrogant en hypocriet werd zij genoemd. Misschien. Maar het was ook een typisch voorbeeld van technocratische ongevoeligheid, een gebrek aan politiek besef.

Bezuinigingen waar miljoenen mensen voor moeten boeten, opgelegd door niet verkozen bureaucraten in Brussel en Washington, betekenen niet alleen een sociale catastrofe, maar zijn ook een bedreiging voor de democratie. Als mensen geen vertrouwen meer hebben dat democratische instituties hun bescherming kunnen bieden, dan gaan zij voor meer extreme oplossingen.

Wonderen kunnen nog gebeuren. Maar het lijkt alsof de tijdbom in het nobele Europese ideaal op het punt staat te ontploffen. De grenzen van de technocratische utopie zijn bereikt. Het rationele antwoord op de huidige financiële crisis is nog nauwere budgettaire vereniging, maar ook dit is weer een technocratische oplossing waar Europa niet democratischer van zal worden. Verder extremisme is daarom waarschijnlijk.

Technocratie kan best werken, zolang de meerderheid van de bevolking er materieel op vooruitgaat, zoals bijna vijftig jaar in West-Europa het geval was, en in China tot nu toe nog zo is. Maar zodra daar de klad in komt, zien we de eerste tekenen van een komende explosie. Dit maken we nu in Europa mee. En later misschien in China.








Aucun commentaire: