jeudi 10 janvier 2013

Tussen droom en daad staan N-VA en mediawetten in de weg

De Morgen

De nieuwjaarswensen van de hoofdredacteur verdienen applaus, en roepen bedenkingen op, vindt Luc Huyse, socioloog en emeritus hoogleraar van de Katholieke Universiteit Leuven.

(..N-VA zal er alles aan doen om de inzet zo communautair mogelijk te maken. De strategie is nu al zichtbaar. Een continue stroom van stekelige opmerkingen gaat richting media: over de onmacht van de Vlaamse partijen in de regering-Di Rupo, over het 'blanco-chequefederalisme', over de verspilzucht van de PS.

Het lijkt wel een afgesproken beurtrol. Eergisteren Bart De Wever, gisteren Jan Jambon, vandaag Ben Weyts, morgen weer De Wever, overmorgen Liesbet Homans of Mark Demesmaeker. En op de reservebank zitten de mannen van de Vlaamse Volksbeweging klaar: politiek secretaris Peter De Roover en voormalig ondervoorzitter Erik Defoort. Blijkbaar beschikt de partij over iemand die heel veel media-ervaring heeft opgedaan, misschien wel in de openbare omroep.

Vooralsnog oogt het weerwerk van CD&V, Open Vld en sp.a net iets te defensief en te bangelijk om echt effect te hebben.

De tactiek van N-VA kan slechts slagen als de berichten door de pers opgepikt en, eventueel, zelfs uitvergroot worden. Momenteel lukt dat vaak, zo te zien. De leveranciers van communautaire boodschappen mogen het geregeld nog eens uitleggen in de krant, in De ochtend op Radio 1 of, beter nog, in een debat in Terzake.

BEREIDWILLIGE REDACTIES
Voor die bereidwilligheid van sommige redacties zijn meerdere verklaringen te bedenken. Dat enkele journalisten uitgesproken N-VA-gezind zijn en dat in hun werk overduidelijk tonen, hoort daar volgens mij niet bij. Als zoiets al zou gebeuren, dan kan dat nog geen sluitende uitleg bieden voor de omvang van die bereidwilligheid. Er moeten andere drijfveren zijn.

Ze zijn, denk ik, hoofdzakelijk van mediatechnische aard. Commerciële overwegingen hebben de strijd om het strafste interview, de sterkste scoop, het meest exclusieve bericht, het spectaculairste lek fel aangewakkerd. Dat gevecht speelt zich zowel tussen als binnen redacties af. Het komt er voor de journalist op aan om met een partij, met haar woordvoerder, met een toppoliticus een lucratieve ruil aan te gaan: u levert mij en mij alleen het materiaal waarmee ik, mijn krant, mijn omroep kunnen scoren en ik zorg ervoor dat wat u te zeggen hebt ook te lezen en te beluisteren is.

N-VA, de onbetwiste 'winner of the day', is vandaag verreweg de interessantste partner voor een dergelijke ruilrelatie. CD&V, Open Vld en sp.a zijn al een tijdje de 'perennial losers' en die hebben veel minder te bieden.

COMMUNAUTAIRE REFLEX
Er speelt nog iets anders. Journalisten die na 1980 geboren zijn, en dat zijn er heel veel, groeiden op in een tijd waarin de politieke agenda bij ons totaal gedomineerd was door communautair gekissebis. Inzoomen op dat soort thema's is bijgevolg voor de meesten onder hen volkomen vanzelfsprekend. Tegelijkertijd hebben zij als jongere en als beginnende professional altijd te maken gehad met een journalistieke cultuur waarin conflict, drama, vuurwerk, oneliners fel gegeerde ingrediënten voor een bericht waren en zijn. N-VA en zeker zijn leider leveren gegarandeerd wat je daarvoor nodig hebt. Waarom zou je die kansen laten liggen?

Die reflex is, zo lijkt me, bij de openbare omroep iets sterker aanwezig dan bij de kranten. Wellicht heeft dat te maken met de stijlvoorkeur van de man die bij de VRT vanaf halfweg 2007 tot in de zomer van 2009 als hoofd van de programma's nieuwsduiding de jongste generatie heeft opgeleid en gedrild. Alhoewel, ook in deze krant is De Wever tijdens de voorbije verkiezingscampagne en tijdens het jaareinde ruim met tekst en foto's bedeeld geweest. Trouwens, de andere kwaliteitskranten zijn al evenmin immuun gebleken voor wat zijn partij aan mediatiek appeal in de aanbieding heeft.

COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LA MAIN INVISIBLE DE LA N-VA
Luc Huyse, sociolgue réputé et professeur "emeritus" de la Katholieke Universiteit Leuven détricote ici brillament la stratégie médiatique de la N-VA
Il nous explique dans sa carte blanche subtile parue dans De Morgen que la N-VA va jouer la surenchère pour mettre les dossiers communautaires en évidence (..N-VA zal er alles aan doen om de inzet zo communautair mogelijk te maken.) Ce à quoi on assiste ne serait que la première salve, elle serait suivie selon lui, d'un tapis de bombes qui n'épargnerait personne (de onmacht van de Vlaamse partijen in de regering-Di Rupo, over het 'blanco-chequefederalisme', over de verspilzucht van de PS). Cela ressemble à une manoeuvre militaire avec des attaques surprises qui partent de partout (Het lijkt wel een afgesproken beurtrol. Eergisteren Bart De Wever, gisteren Jan Jambon, vandaag Ben Weyts, morgen weer De Wever, overmorgen Liesbet Homans of Mark Demesmaeker. En op de reservebank zitten de mannen van de Vlaamse Volksbeweging klaar: politiek secretaris Peter De Roover en voormalig ondervoorzitter Erik Defoort.)
Mais qui est le chef d'Etat major qui dicte le déroulement de la manœuvre? (Blijkbaar beschikt de partij over iemand met heel veel media-ervaring) Sans le nommer, Luc Hulse tend un doigt accusateur en direction de Siegfried Braecke, l'ex journaliste politique vedette de la VRT passé à la N-VA avec armes, bagages et surtout sa formidable expérience des médias. Face à ce feu roulant de projectiles, les partis traditionnels flamands (CD&V, Open Vld et sp.a) jouent la défense et tentent de geler le ballon, en vain.
Pourtant, pour brillante et efficace qu'elle puisse paraître, cette stratégie a un point faible. Lequel?
Elle ne peut réussir sans la complicité des médias qui lui servent de formidable caisse de résonnance et ce tant chez les Flamands que chez les francophones. (Momenteel lukt dat vaak, zo te zien.)
Pourquoi se demande Huysse?
Parce que les journalistes flamands sont inféodés à la N-VA, comme les francophones semblent l'être au Ps?
Non répond Huysse, ce n'est pas cela.
Commercialement, les medias sont attirés par les scoops, les déclarations fracassantes, les interviews exclusives: c'est du donnant donnant. Je te passe l'excusivité et toi tu me publies. Ca marche. (Commerciële overwegingen hebben de strijd om het strafste interview, de sterkste scoop, het meest exclusieve bericht, het spectaculairste lek fel aangewakkerd.) De plus une majorité de journalistes jeunes qui a débuté dans feu roulant des problèmes communautaires s'y sent comme un poisson dans l'eau.
La N-VA passe ici pour le 'winner of the day'; CD&V, Open Vld en sp.a pour les 'perennial losers'. Ca n'est pas une fatalité.
Ce que Huysse ne dit pas, c'est comment résister à ce rouleau compresseur qui instrumentalise si habilement les médias manipulés par la main de plus en plus visible de Siegfried Braeke?
Plutôt que de braquer en permanence les projecteurs sur De Wever et sa N-VA, pourquoi ne pas l'ignorer complètement?
Cela exigerait un cordon sanitaire médiatique, une discipline de fer et une solidarité sans faille au sein de la profession. Un beau challenge pour nos édotorialistes.
On aimerait savoir ce qu'ils en pensent?
Pour le reste nous laissons à un internaute lucide le soin de conclure: "De media zou er beter aan doen zich meet te focussen op de echte problemen die de politiek moet aanpakken in de eerst volgende 3 à 5 jaren, nl. de economie, werkgelegenheid en de daaruitvolgende armoede. De verantwoordelijkheid voor de publieke opinie ligt voor zeker de helft op de schouders van wat de media schrijven."
On est vraiment d'accord avec cela et on s'excuse auprès de nos lecteurs d'être tombés aussi dans le piège. Comme tout le monde.
Merci donc à ce grand old man qu'est Luc Huysse de nous avoir ouvert les yeux. Décidément, les anciens et leur belle sagesse nous sont plus nécessaires que jamais.
MG

Aucun commentaire: