samedi 8 juin 2013

Onderwijshervorming. Of toch iets anders

door Rik Torfs


Prachtig hoe, wanneer het over onderwijs gaat, de gemoederen verhitten. Daarbij denken we aan de toekomst. Maar ook aan het verleden. We denken vooral aan het onderwijs dat we zelf genoten. ‘Genoten’, wat een werkwoord.



Foto Belga

Ok het moeizaam gesloten onderwijsakkoord laat weinigen koud. Het kan worden gelezen op drie niveaus.

Een eerste, ietwat naïeve, lectuur richt zich op de inhoud. Hoe diep gaat de hervorming? Welke keuzes houden de scholen over? Blijft het aso bestaan of niet? Iedereen heeft natuurlijk het recht om van de teksten en hun fraaie jargontaal te genieten, maar ze zeggen minder over de toekomst van ons onderwijs dan over het onderhandelingstalent van de partijen.

Politiek is het belangrijk om na te gaan wie het meeste binnenhaalde en het minste toegaf. Zegevierde de SP.A? Won de N-VA? Bleef Kris Peeters overeind als onverstoorbare bestuurder? Dat is de echte inzet van het akkoord. Misschien zijn er inhoudelijk winnaars en verliezers. Maar dan toch alleen op papier.

Want natuurlijk – en meteen bevinden we ons op het tweede niveau – bindt het recente akkoord de volgende regering op geen enkele manier. Zij kan moeiteloos alles herzien wat de huidige ploeg afsprak. Ze zal dat ook doen. Bart De Wever verwees heel open naar de rol van de kiezer. Terecht. De kans dat de Vlaamse socialisten van de volgende regering deel zullen uitmaken, is niet heel groot. Dus dreigen de huidige plannen te sneuvelen. Het akkoord is louter symbolisch. Het laat de politieke machtsverhoudingen van vandaag zien, dat wel, maar het zegt niets over het onderwijslandschap van morgen. Zoals je in sommige havensteden via een referendum kunt kiezen tussen een brug en een tunnel, waarna stilte. Kortom, de politieke discussie gaat doorgaans niet over het onderwerp van discussie, maar over wie discussieert.

Er is er ook een derde niveau: we beleven het einde van het morele gezag der experts. In mijn kindertijd rees veel protest tegen de invoering van het toenmalige Vernieuwd Secundair Onderwijs. Het zou alles kapotmaken, zo heette het. Alles is vaak niets, maar dit terzijde.

Wel herinner ik me dat ook bij wie toen protesteerde een zeker ontzag bestond tegenover de onderwijskundigen die de plannen hadden uitgetekend. Die mensen hadden lang gestudeerd, misschien was wat ze schreven niet helemaal onnozel. Die eerbied is vandaag verdwenen. Misschien omdat Vlamingen verleerden om eerbiedig te zijn. Maar misschien ook omdat onderwijskundigen hun gezag hebben verkwanseld. Door hun drang om grote, sterk ideologisch gekleurde theorieën uit te werken. En door hun gebrek aan respect voor wieonderwijs verstrekt en geniet.

Vaak vergaten onderwijskundigen dat leraren en ouders ook zelf kunnen denken. Daar betalen ze nu de prijs voor.

 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

ENFIN LIBRE DE TOUT DIRE

Que Rik Torfs soit bon ou mauvais recteur de la KUL, peut nous chaut.

En revanche qu'il clame haut ses idées notamment sur la réforme de l'enseignement en Flandre est de la plus haute importance.

Et voilà qu'il est une fois en désaccord avec Bart De Wever. Le CD&V se frotte les mains!

Que nous dit Torfs:

Quand on parle enseignement, les esprits s'échauffent et chacun de renvoyer à l'enseignement dont il a autrefois bénéficié, joui (genoten)Genoten’, wat een werkwoord!

En effet!

Torfs distingue trois niveaux de lecture:

Le premier touche les contenus (de inhoud). Hoe diep gaat de hervorming?Quels sont les choix qui demeurent ceux de l'école? Le secondaiore général (aso) va-t-il disparaître ou pas? Les textes sont sibyllins et reflètent les humeursdes partis. (ze zeggen minder over de toekomst van ons onderwijs dan over het onderhandelingstalent van de partijen.)

Qui des partis a engrangé un bénéfice, qui a dû baisser pavillon? La N-VA a-telle remporté le morceau, le Ministre président Kris Peeters y laisse-t-il des plumes? Le SPa a-il-triomphé? Il est là l'enjeu du compris gouvernemental.

Deuxième niveau d'interprétation: tout ceci n'engage absolument pas le prochain gouvernement! Et il y a de bonne chance que le SPa auteur de la réforme n'en fera plus partie. Tout sera donc à revoir après 2014. On sait que De Wever veut le maintien de l'enseignement secondaire général.

Le présent accord est donc purement symbolique et ne dit rien du paysage scolaire flamand de demain! Kortom, de politieke discussie gaat doorgaans niet over het onderwerp van discussie, maar over wie discussieert.

Troisième niveau d'interprétation: nous assistons à la fin du règne des experts de terrain. Le respect pour les spécialistes de la pédagogie, les techniciens et gens de terrain est bel et bien anéanti. "Misschien omdat Vlamingen verleerden om eerbiedig te zijn." Sans doute est ce parce que les techniciens et pédagogues en chambre ont perdu tout crédit dans les salles de profs et parmi les parents. Vaak vergaten onderwijskundigen dat leraren en ouders ook zelf kunnen denken. Daar betalen ze nu de prijs voor.

Autrement dit, l'avenir de l'enseignement flamand est entre les mains du prochain gouvernement flamand où la N-VA risque bien d'être majoritaire et de détenir le portefeuille de l'éducation.

Sa formation sera l'événement de 2014.

MG

 

Aucun commentaire: