mercredi 10 juillet 2013

Hoe Filip zijn eigen troon kan doen wankelen


Walter Pauli

In een land als België kan een koning het zichzelf onmogelijk maken om te regeren. Leopold III deed dat, Boudewijn ook even, en Filip lijkt alvast één kunst te beheersen: zichzelf in de voet schieten.


Filip en toenmalig koning Boudewijn.

Dat de Wetstraat niet heeft aandrongen op de troonsafstand van Albert II, komt door het wijdverspreide wantrouwen in de capaciteiten van de nieuwe vorst. In een complex land als België kan een koning het zichzelf onmogelijk maken om te regeren. Leopold III heeft dat gedaan, Boudewijn ook even, en Filip lijkt alvast één kunst te beheersen: zichzelf in de voet schieten. Bijvoorbeeld door communautaire blunders te begaan.

Als Filip op 21 juli plechtig de eed zal afleggen, zweert hij in de eerste plaats trouw aan de grondwet. Artikel één daarvan luidt: ‘België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en de gewesten.’ Of hoe alles in dit land communautair is geworden, tot zelfs de allereerste zin in de grondwet toe. Filip moet zich geen begoochelingen maken: vanaf dag één zal de Vlaamse publieke opinie hem op de vingers kijken, en hem de geringste communautaire fout (of wat zo te interpreteren valt) zwaar aanrekenen. Het is een dilemma voor hem – dat overigens niet uit te leggen valt aan buitenlandse staatshoofden: dat een koning van België vooral niet belgicistisch mag zijn.

TAAL

Wat hij doet, wat hij zegt: elk detail van Filips optreden is communautair geladen. Het begint al bij zichzelf: bij zijn uitspraak en zijn beheersing van de Nederlandse taal. Filips Nederlands is behoorlijk. Zijn accent is een tikje hoorbaarder dan het keurige Nederlands van Albert, maar minder nadrukkelijk dan dat van Boudewijn. In zijn tijd werd Boudewijn daar nooit op aangesproken, al was ‘oewaarde landgenoten’ een instant dijenkletser op alle Bonte Avonden ten noorden van de taalgrens. Een subtieler probleem is Filips taalbeheersing. Het gaat om kleine details met grotere gevolgen. Filip heeft het al meegemaakt. Door in de emotie bij de geboorte van zijn eerste kind, Elisabeth, te zeggen: ‘Het is een vrouwtje’, in plaats van ‘een meisje’ of ‘een dochtertje’. Door naar zijn smaak te kritische journalisten voor te voeten te werpen dat hij ‘een missie’ heeft. Waarbij hij zich niet realiseerde dat de letterlijke vertaling van ‘unemission’ in het Nederlands te verheven en zelfs te dramatisch klinkt, en dat ‘taak’, ‘opdracht’, of misschien zelfs ‘verantwoordelijkheid’ bescheidener klinkt en dus beter was geweest.

MET LAKEN LACHEN, LOONT

En de Vlaamse publieke opinie is bijzonder ongenadig, zelfs nijdig als het om haar taal gaat. Toen Filip in 2006 schriftelijk antwoordde op vragen van lezers van De Standaard, maakte die krant ophef omdat daarin een dt-fout stond. Nu hoort het in elk geschreven medium tot de vaste taken van een eindredactie om taalfouten te corrigeren, en dat gebeurt ook in ingezonden stukken van ‘derden’, zoals lezersbrieven en vrije tribunes. Alleen: in plaats van de tekst van Filip (die bovendien was nagelezen door het kabinet van toenmalig premier Guy Verhofstadt) te verzorgen als elke andere bijdrage, werd de prins ostentatief vernederd. Want ook dit is België, of zeker Vlaanderen: met Laken lachen, loont. Als Filip koning wordt, zal dat niet veranderen.

CLASH MET VLAAMSE BEWEGING

Echt problematisch wordt het als die communautaire gevoeligheden Filip storen in wat hij ongetwijfeld als de gewone, goede uitvoering van zijn mandaat ziet. Bijvoorbeeld: de strijd tegen racisme en xenofobie. Behoort dat niet in elk beschaafd land tot de fundamentele taken van het staatshoofd? In België ligt dat nochtans gevoelig, want het Vlaams Belang en bij onzorgvuldige formulering ook de N-VA voelen zich snel aangesproken. Zelfs een historische verwijzing naar ‘de jaren dertig’ in Alberts laatste nieuwjaarsboodschap werd hem kwalijk genomen. Want ook al hoefde dat niet eens te slaan op de Vlaams-nationalistische collaboratie (die zich natuurlijk pas in de jaren veertig situeert),het kon eventueel wel zo begrepen worden. Dus werd ze zo begrepen. En dus had Albert een fout gemaakt. Kortom: de vraag lijkt niet of de Vlaamse Beweging met Filip zal clashen, maar wanneer.  

Deze week in Knack: de vier grootste valkuilen voor de nieuwe koning.


COMMENTAIRE DE DIVERCITY

CE SERA LE REGNE DE TOUS LES DANGERS

 Bien sûr, cela vient Knack mais le roi Flupke Ier et ses conseillers auraient intérêt à lire ce texte à la loupe car il dit, de la façon la plus claire, quels sont les problèmes qui attendent le roi de la nouvelle confédération, du côté flamand. Rien ne lui sera pardonné, ni son accent, ni ses fautes de langue , ni surtout ses velléités politiciennes à la Léopold III ou Baudouin premier. "Een koning vanBelgië mag vooral niet belgicistisch zijn."

"De vraag is niet of de Vlaamse Beweging met Filip zal clashen, maar wanneer".  Le règne de Philippe le Hardi ("ik ben een taaie") sera sans doute beaucoup moins drôle que les aventures de Quick et Flupke, qui nous ont tant fait rire.

MG

 

Aucun commentaire: