vendredi 11 octobre 2013

"Martens a fait avaler à Baudouin la nécessité du fédéralisme"


LAURENT GÉRARD La Libre

 


 Le politologue Jean Beaufays (ULg) décrit un homme "effacé, habile et puissant, père du tournant fédéraliste".

A UN JEUNE QUI N’A PAS CONNU LES ANNEES 80, COMMENT PRESENTERIEZ-VOUS M. MARTENS ? 

Il est apparu comme un homme puissant, très habile à construire des solutions. Je ne dirais pas que c’était l’homme du Roi, mais c’est l’homme politique qui avait le plus la confiance du roi Baudouin. Dans les années 80, ce n’était plus le Martens de sa jeunesse, qui avait été un militant flamingant très pointu. Comme la plupart des hommes politiques flamands de premier plan (Verhofstadt,…), il était, après un passage de jeunesse très flamingant, devenu un fédéraliste convaincu. Il a cherché à stabiliser le pays. C’était un partisan sincère d’un fédéralisme classique, à la façon dont il peut fonctionner en Allemagne et aux Etats-Unis. 


ET HUMAINEMENT ? 

C’était un homme très sincère. Il n’avait pas un grand charisme, mais sans doute cet apparent effacement était-il nécessaire pour éviter de faire des vagues et arriver à des réformes en douceur. Il négociait beaucoup dans la coulisse. Il n’était pas flamboyant. C’était un homme fort honnête, cela n’a peut-être pas été assez perçu à l’époque. 


COMMENT EXPLIQUEZ-VOUS SA LONGEVITE ? 

Ce qui est frappant, c’est que cela a été d’un seul tenant, avec juste une petite interruption avec Marc Eyskens. A l’époque, le CVP était encore le pivot du système politique belge. On s’imposait dans le parti et puis, je ne dis pas qu’on attendait son tour dans la file, mais à un moment on devenait Premier ministre. Aujourd’hui, le CD&V n’a plus cette position centrale, loin s’en faut. Et cette espèce de consensus au sein du CD&V n’existe plus non plus. Et puis, en coulisse, il y avait Paul Vanden Boeynants (PSC), qui avait un sens manœuvrier incontestable et pouvait être à l’occasion le joker de Martens pour trouver des solutions. En outre, à cette époque, il y avait qu’un seul parti flamand véritablement nationaliste, la Volksunie. Le CVP et les autres n’étaient pas ni séparatistes, ni confédéralistes (ce qui, à moins de se foutre de la tête des gens, veut dire séparatistes). 


QUEL HERITAGE A LAISSE WILFRIED MARTENS AU PAYS ? 


Au point de vue politique, c’est lui qui a fait avaler au roi Baudouin la nécessité du fédéralisme, d’union comme on disait. C’est un des pères du tournant fédéraliste. Sur le plan socio-économique, c’était des années difficiles et il a gouverné à droite, ce qui était surprenant pour un homme issu d’un milieu pauvre et qui se cataloguait plutôt à gauche dans le monde catholique belge. Il a recouru aux pouvoirs spéciaux, c’est-à-dire que le gouvernement avait la possibilité de prendre des décisions qui normalement étaient du ressort du pouvoir législatif. C’était une atteinte grave au système démocratique. Il a donc gouverné à droite, en pleine ère Reagan-Thatcher. 


CE QUI LUI A VALU UNE FORTE CONTESTATION. 

C’était plus le fait des libéraux que de Martens, mais le dialogue avec les syndicats est devenu extrêmement difficile, avec un parti socialiste dansl’opposition, qui s’est radicalisé en Wallonie, avec une montée en puissance des "régionalistes". 


LE JEUNE FLAMINGANT, UNE FOIS AU POUVOIR, A-T-IL FINALEMENT ETE UN DANGER POUR LES FRANCOPHONES ? 

De 1965 à 1980, le francophone moyen est un unitariste convaincu, sauf quelques excités du côté du Mouvement populaire wallon, dont mon maître (à l’ULg) François Perin (il est curieux d’ailleurs qu’ils soient décédés à quelques jours de distance, le militant wallon et le militant flamand). Des gens comme Martens restent dès lors menaçants. Ce n’est que plus tard qu’il atteindra cette image de sage, au-dessus de la mêlée. 


LE POLITOLOGUE DAVE SINARDET ECRIVAIT HIER : "WILFRIED MARTENS ETAIT DEJA FEDERALISTE QUAND C’ETAIT ENCORE UNE INJURE ET EST RESTE FEDERALISTE QUAND C’EST REDEVENU UNE INJURE." 

C’est bien dit. Contrairement à son parti, il n’a pas évolué vers le confédéralisme plus ou moins honteusement revendiqué.

 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

DU "WALEN BUITEN" AUX FUNERAILLES NATIONALES


On ne peut pas dire que cet ex petit boursier souffreteux sorti des écoles paroissiales de la Flandre des polders du bord de mer ait jamais suscité la ferveur des Belges.  Des Flamands, sans doute et encore, pas tous. Ca existait encore les Belges, avant qu'il ne leur imposât ses neufs ou dix gouvernements successifs et sa tuyauterie institutionnelle baroque, le temps d'être bouté dehors, comme un malpropre  par son propre parti. Le roi Baudouin l'aimait bien jusqu'à son divorce. C'est tout dire. Ses zézaiements fascinants faisaient le bonheur des fantaisistes, Stephane Steeman l'imitait à la perfection. Ce fut un soulagement que de le voir remplacé par Dehaene qui lui ressemblait, en plus enflé et infiniment plus subtil. La Belgique portait alors son visage du clown Auguste; elle porte aujourd'hui le masque du clown blanc Elio.

Il fit si bien les choses qu'après lui, il n'y eut plus d'ancienne Belgique: il y en eut deux!

MG




"Le fédéralisme est la pire des idioties. Cela a permis à la particratie de s'installer et d'empêcher toute démocratie, cela a multiplié les coûts des gouvernements par dix, cela cadenasse toutes les décisions, cela a créé une polarisation nord-sud extrême."

"Quand j'écoute la réaction de quelques amis à propos de Martens, je conseillerai aux autorités de protéger sa tombe.
La Flandre doit beaucoup à Martens. Le reste du pays souffrira encore très longtemps de son "oeuvre".

 "quel surréalisme cet encensement d'un fossoyeur de la Belgique et ses funérailles quasi nationales : une véritable honte."

"Martens a imposé sa vision du pays à des gens qui n'en voulaient pas ! 

"Dave Sinardet dit une grande vérité : à une époque , le fédéralisme était encore une injure ! Faut-il en conclure qu'il nous fut dès lors imposé par des démolisseurs comme Martens alias " Walen buiten " et " Leuven Vlaams " !

"Dans le cas des funérailles de Martens, pourrait-on imposer le "Walen buiten" aux hommes politiques wallons? Quelle idée d'aller rendre hommage à l'artisanprincipal de la création d'une Belgique flamande, gérée et controlée par la Flandre et pour la Flandre? Geen Waalse centen voor Wilfried Martens!"

"Comme il est peu réjouissant de voir que cet homme qui fut un artisan actif de la destruction de la Belgique adulé et congratulé par toute la classe politique confondue! Quelle différence entre l'opinion du citoyen et de celui qui est sensé le représenter!"

"Le confédéralisme, ce mot que même la NVA est incapable de pouvoir expliquer en figurant effectivement et pratiquement ce que ça représente.

"Martens c'est le flamingant qui a réussi par excellence. Aujourd'hui les Bruxellois et les Wallons paient au prix fort cette réussite. Les structures créées sous l'ère Martens ont permis à la Flandre de s'épanouir et de garder sous son contrôle les autres entités fédérées dans le même temps."


NEDERLANDS- EN FRANSTALIGE KRANTEN LOVEND OVER MARTENS

    

Foto: De Standaard

Alle Belgische kranten eren vandaag de politieke carrière van WilfriedMartensZe beschrijven hem als een toegewijd staatsman.

Elke seconde een staatsman, luidt het in De Standaard. Zijn overlijden, aldus Bart Sturtewagen, herinnert eraan dat politiek een heel ander spel is geworden. Van voorspelbaar naar onstabiel. Maar ook vandaag heeft de democratie nog leiders nodig.

Hij vertimmerde het land tot een federale staat. Maar er is ook de staatsschuld die onder Martens explodeerde, en de kloof met de burger die ontstond. Man van de macht, zo omschrijft ze de voormalige premier, maar met een indrukwekkend palmares.

In De Morgen haalt Yves Desmet herinneringen op aan de overleden premier. Niemand in de Wetstraat identificeerde zich meer met zijn functie dan Martens. “Hij was zijn functie”.

FRANSTALIGE KRANTEN WIJZEN OP BELANG MARTENS VOOR BELGIË

Ook in de Franstalige kranten wordt de overleden ex-premier Wilfried Martensgeëerd. Zo benadrukt Francis Van de Woestyne in La Libre hoe zeldzaam politici zijn die zo hun persoonlijke stempel op een land hebben gedrukt.

La DH/Les Sports noemt Martens de meest symbolische premier die België heeft gekend, verwijzend naar de belangrijke dossiers uit zijn regeerperiode zoals het federalisme, Voeren of de economische saneringen van de jaren tachtig. Volgens de krant missen sommige Vlaamse politici misschien wat van zijn zin voor compromis, zijn respect voor het gegeven woord of zijn capaciteit om te evolueren.

Ook Béatrice Delvaux wijst in Le Soir op de andere weg die Martens heeft ingeslagen in vergelijking met de N-VA, namelijk die van de trouw aan België.

In L’Avenir luidt het ten slotte dat Martens respect verdient voor zijn werk en trouw. Maar, aldus de krant, de architecten van het federalisme zijn ook de verwekkers van een staat waarin de gewesten steeds verder uit elkaar drijven.

De man die zijn functie was

 

De Morgen-hoofdredacteur Yves Desmet haalt herinneringen op aan een warm en passioneel mens, verstopt achter een bolster van plichtsbesef en roeping. "Nauwelijks drie dagen nadat hij zijn EVP-voorzitterschap had overgedragen aan zijn opvolger, overleed hij. Dat hoeft niet eens te verbazen, want haast niemand in de Wetstraat identificeerde zich meer met zijn functie dan WilfriedMartensHij wás zijn functie."


"Eind jaren tachtig, mijn eerste grote interview met hem. Het was laat in deLambermont toen we over zijn jeugd en zijn inspiratie begonnen. Er kwam een glas whisky bij kijken, en nog één. In die jaren was het vrijwel de enige compensatie voor een leven dat 24 uur op 24 om de job en de functie draaide. Waarin geen of nauwelijks plaats was voor het privéleven. Ik vond het gruwelijk en fascinerend en bewonderenswaardig.

De American dream, Vlaamse versie. Ziekelijk kind van een oorlogsweduwe, opgegroeid in de polders van het Flandre Profonde van Sleidinge, armoede die we haast niet meer kennen. Leerde beschaafd Nederlands praten door van op zijn ziekbed naar de radio te luisteren, kreeg een beurs van het fonds der hoogbegaafden, botste op een priester-leraar die er inhamerde dat hij voortaan een schuld en een verplichting naar de gemeenschap had. Toch evident, hein?Leefde daarnaar. Dag na dag na dag, telkens 24 uur.

Toen zijn zoon Kris een zwaar ongeval had in Spanje, voltooide hij eerst de commissievergadering die hij leidde, ongetwijfeld over iets communautairs, vooraleer hij instortte en toch vertrok. Zijn dochter uit een eerste huwelijk verweet hem later huilend op tv dat ze hem als vader haast nooit gezien had, hij zat er bijna catatonisch bij. De vrouwen in zijn partij wisten het: Martens was een warmbloedig man, maar verstopt achter vele lagen gewapend beton, die een muur van plichtsbesef om hem heen zetten.

Gisteren, de stortvloed aan eervolle vermeldingen op alle zenders. Tot mijn stomme verbazing zat Mark Eyskens te peroreren over de grote staatsmanWilfried MartensMartens, die de regering van diezelfde Mark Eyskens begin jaren tachtig consequent de erbarmelijkste uit de naoorlogse geschiedenis noemde, een regering met als begrotingsminister Guy Mathot, de man die toen opmerkte: "Het gat in de begroting is er vanzelf gekomen, het zal ook wel vanzelf weggaan." Herman van Rompuy prees hem de hemel in, de man die de eerste vier regeringen-Martens als 'het malgoverno' omschreef, en een jarenlange koude vete met hem onderhield. Maar die, het moet worden gezegd, was enkele jaren geleden wel bijgelegd.

Het zou er nog net aan ontbroken hebben, mocht Tindemans zijn opgedoken.Martens ontkende overal formeel dat hij zijn voorganger-premier ooit "deslechtste mens die hij ooit ontmoet had" genoemd zou hebben, maar gedacht heeft hij het ongetwijfeld. Lees er de memoires van Dehaene op na, over de onzalige periode toen Martens premier was en Tindemans zichzelf tot CVP-voorzitter had uitgeroepen: de partij hield er een ongeziene electorale kater aan over.

De overtreffende trap van een partijgenoot is een politieke vijand, vrienden vind je eerder in andere partijen, waar ze niet met je concurreren: Claes, Van Miert, De CrooSchiltz.

REACTIES

De mortuis nil nisi bene. Toch valt het op hoeveel linkse rakkers een goede verstandhouding opbouwden met deze stugge West-Vlaming, die zelden of nooit in zijn hart liet kijken. De devaluatie van de Belgische frank werd een feit op 22/02/1982 onder impuls van Martens, van Willy burggraaf De Clercq, van Maystadt en van Verplaetse.

"Er is een gigantisch verschil tussen wat er gisteren in de media weer werd opgevoerd, net als hierboven nog maar eens, en wat ik hieronder reeds las en gisteren na het sporten van zo'n 10 mensen tussen 55 en 80 jaar te horen kreeg. Die waren extreem duidelijk over hun gedacht omtrent Wilfried Martens. Kan de media nog enigszins objectief zijn?"

""Het enige wat me van Martens zal bijblijven, is dat hij de staatsschuld heeft laten exploderen en dat we daar nog lang voor zullen moeten opdraaien."

"Martens heeft in de jaren 80 de werkende klasse pijn gedaan en er waren hevige betogingen van de vakbonden. "

 

"In de jaren'80 bouwde de CVP haar reputatie van ongebreidelde machtspartij op. De ene vadermoord na de andere: Romeinse intriges, verraad en gifbekers alom. De arrogantie van de macht. CD&V is niet anders."

 

"Alle respect voor deze hardwerkende man. Maar Vlaanderen en België houden er een kater aan over door de eeuwige grendelgrondwetten, alarmbelprocedures. Bovenop de 12 miljard euro transferten zonder resultaten, en de jaarlijkse dotatie aan Brussel zogezegd omdat niemand mag verarmen. Maar door deze hoogmoedige Vlaamse politiekers lopen de Vlaamse wachtlijsten, scholenbouw,wegeninfrastructuurwerkenhopeloos achterstand op."

 

"Er bestaan geen Goden, geen supermensen, geen heiligen. Martens was een politicus en ik loop al helemaal niet hoog op met dat volkje, punt uit."

 

"Als modale burger ga ik niet mee in de heiligverklaring van Wilfried. Generatie na generatie zijn door de staatsschuld, opgebouwd door Martens en zijn opvolgers, veroordeeld tot slavernij. . Zogenaamde bevlogen politici laten steeds een puinhoop na (zie ook Verhofstadt)."

 

Aucun commentaire: