lundi 14 octobre 2013

De vraag voor de toekomst klinkt luider: wat wil N-VA nu eigenlijk?


DM COLUMN De politieke actualiteit volgens politicoloog Carl Devos.



© photo news.


De peiling van VRT-De Standaard was in een opzicht ontnuchterend. Niet zozeer omdat N-VA alle virtuele winst verloor die ze sinds 2010 opbouwde met haar jarenlange strijd tegen wat voor haar de slechtst denkbare regering is. N-VA is al maanden niet goed bezig, sukkelt op allerlei manieren met zichzelf, levert inhoudelijk weinig af. Haar negatieve mantra raakt versleten. Dat de ontgoocheling in de 'kracht van verandering' kiezers terugbrengt naar CD&V en Open Vld, is logisch. Dat daarom ook het vertrouwen in Di Rupo I hoog zit, is niet evident. Zoals de scores van kopstukken niet altijd sporen met die van hun partijen, volgen ook partijen en hun regeringen niet altijd dezelfde koers.

Want al sinds haar ontstaan moet Di Rupo I, in Vlaanderen zonder meerderheid, opboksen tegen brede en zeer felle kritiek. Uiteraard moeten we peilingen relativeren, toch leert de algemene trend over verschillende peilingen heen dat het traditionele 'Belgisch recept' blijkbaar weer aanslaat. Dat kon pas nadat de meerderheidspartijen er sinds het najaar van 2012 zelf in begonnen geloven. Bij de start van een cruciale verkiezingsaanloop is de strijd tussen Model A en Model B weer open: alles kan nog. Een jaar geleden zag dat er heel anders uit.

Uiteraard heeft het peilingverlies van N-VA veel oorzaken. Zoals de angst voor de radicale omslag die N-VA suggereert. De houdbaarheid van dergelijke analyse is evenwel beperkt tot de volgende peiling. Maar sommige conclusies zijn tijdlozer. De geschiedenis levert lessen aan die verder reiken dan deze peiling. Bijvoorbeeld dat negativisme sneller verveelt dan overdreven optimisme. Dat allerlei globale cijfers nooit de doorslag geven. Dat wie het vooral over een concurrent heeft of afbraakpolitiek brengt, ideeënarmoede suggereert. Dat partijen die met zichzelf worstelen weinig vertrouwen inboezemen. Zeker als ze onvoldoende concrete oplossingen voor concrete problemen tonen. De geschiedenis toonde ook dat kiezers vaak dwars door de politieke communicatie van partijen heen kijken.

Zo groeit van Di Rupo I stilaan een positief beeld dat de luide kritiek op termijn kan overstemmen. Di Rupo I brengt stabiliteit in instabiele tijden. Ze werkt, maakt fouten maar vindt keer op keer een uitweg. Dat is stilaan een consequente koers. Vol geleidelijke, genuanceerde compromissen. Zoals wij er elke dag maken. Er is op haar aanpak terechte kritiek mogelijk, zoals dat met haar beleid de problemen niet finaal van de baan zijn. Maar de kiezers die denken dat we er met stapsgewijze ingrepen, dag na dag, zonder grote ruk aan het roer, ook wel komen, groeien aan. De federale regering hervormt ingetogen, de effecten worden zichtbaar. De belastingdruk voelt verpletterend aan, maar burgers willen niet op zichzelf aangewezen zijn.

Die kentering slaat niet weg dat N-VA de grootste partij van het land is en de indrukwekkende score van 2010 voorlopig behoudt. Maar dat lijkt steeds meer een vaststelling van het verleden. De vraag voor de toekomst klinkt luider: wat wil N-VA nu eigenlijk?

Ook de geschiedenis van Wilfried Martens helpt deze peiling duiden. Die leert wat staatsmanschap betekent: doe wel en zie niet om. Houdt volhardend koers aan, tegen veel verzet en storm in. Op zijn beleid en beslissingen is veel kritiek mogelijk, maar Martens werd geprezen omdat hij doorzette: hij nam moeilijke staatkundige en sociaal-economische beslissingen, het roer op idealen gericht. En steeds hield hij daarbij afstand van de kiezer. Soms herkennen kiezers ook bij levende politici staatsmanschap.

In oktober 2013 liggen de gepeilde electorale verhoudingen ongeveer weer bij de reële van juni 2010. Alles kan. Maar voor het eerst in jaren krijgen de tegenstanders van N-VA rugwind en worden ze vooral voorstanders van een andere vorm van politiek. En klinkt het minder onwaarschijnlijk dat de traditionele partijen ook deze uitdager zullen uitzweten.

N-VA speelde ondanks alle aanvallen nooit vanuit het defensief. Die aanvallen zijn afgenomen. Maar tegelijk is N-VA ook het offensief verloren.


 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

LES GRANDES COALITIONS


Il n'y a pas si longtemps les commentateurs politiques criaient haro, partout en Europe contre les grandes coalitions et les majorités dites d'union nationale. C'est en train de changer! Mario Monti plaidait à Bozar vendredi dernier pour une grande coalition politique pour diriger l'Europe. L'Allemagne de Merkel qui depuis toujours considère eine Grosse Koalition comme la pire des choses est en train d'en négocier une, à l'italienne. Et la France? Hollande serait bien inspiré de dissoudre l'Assemblée et de provoquer des élections pour contrer l'effet FN en organisant demain une cohabitation avec la droite. La recette belge: tous contre la N-VA semble porter ses premiers fruits. Ils sont encore très verts et il faudra plus que le souffle chaud des diables rouges pour les faire mûrir.

D'ores et déjà Elio di Rupo s'inscrit dans la ligne des grands champions du compromis parmi les Gaston Eyskens, Théo LefevreWilfried Martens, Guy Verhofstadt. Il ne faudrait pas oublier qu'il a collaboré pendant des années à une équipe gouvernementale dirigée par le volontariste Jean Luc Dehaene, le super champion du compromis. Et voilà que le disciple dépasse le maître"Soms herkennen kiezers ook bij levende politici staatsmanschap".

"Doe wel en zie niet om".

MG
 

 

Aucun commentaire: