mercredi 31 décembre 2014

Charles Michel fait le bilan: «Je suis détendu, serein et assez optimiste»


Véronique Lamquin

Le Premier ministre est la personnalité de l’année pour la rédaction du « Soir ». Son interview exclusive.



• 

Désigné personnalité de l’année par la rédaction du Soir, Charles Michel a pris le temps de répondre 

aux questions. Plus détendu qu’à l’ordinaire, il revient sur son parcours.

« Il ne faut pas sous-estimer mon parcours. Ces quinze dernières années, il y a eu une différence entre l’image qu’on a donnée de moi – l’enfant prodige, le fils de privilégiés – et les coups que je me suis pris. Je me suis trouvé très jeune dans les responsabilités : ministre à 25 ans, président de parti dans une vraie élection interne. Peut-être que ça ne s’est pas beaucoup vu mais j’ai le parcours de quelqu’un qui, pour son jeune âge, a pris beaucoup de chocs psychologiques, de coups et de baffes. Ça a sans doute construit chez moi une capacité à prendre du recul, à relativiser, c’est une forme d’armure pour me protéger, pour avoir la capacité mentale de distinguer l’essentiel de l’accessoire ». « Grâce à ça, j’ai pu bien résister. D’ailleurs vous le voyez, je suis assez détendu, serein. Et assez optimiste. Je savais que les débuts seraient difficiles, je n’attendais simplement pas à ce qu’il y ait une telle indignité, une telle hystérie dans les débats parlementaires ».

UNE DE VOS BONNES RÉSOLUTIONS POUR 2015 : FAIRE MIEUX ?

« Oui ! On a énormément travaillé en deux mois. Dans l’urgence parce qu’il y a des délais qui s’imposaient à nous : le budget, des décisions urgentes en matière énergétique, la loi-programme… J’ai passé plus de temps à travailler qu’à communiquer. J’ai aussi mis un point d’honneur à avoir les contacts internationaux nécessaires pour notre économie. Mais c’est vrai qu’en travaillant beaucoup, j’ai passé trop peu de temps à mon goût pour expliquer, pour vous convaincre, vous et vos collègues… »

… ET LES CITOYENS

« … oui, convaincre les citoyens que ce chemin est le chemin nécessaire. Mais rien n’est mal fait. D’ailleurs, chacun reconnaît que l’expression que j’ai adressée à la population avant les vacances, en néerlandais et en français, porte ses fruits. Je vais donc mettre à profit l’année prochaine pour être plus attentif à bien expliquer les choses, pour être le plus didactique possible. En sachant que la communication n’est pas une science exacte, que l’opposition enfume. La communication, c’est une bataille. Autre point qui me tient à cœur : je veux aller davantage sur le terrain ».

 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

« DISTINGUER L’ESSENTIEL DE L’ACCESSOIRE »

C’est exactement ce que fait Olivier Mouton dans son analyse rigoureuse de l’ « odyssée 2015 » du gouvernement Michel premier.

Un forumeur commente : « Après vingt ans ,de main-mise socialiste sur ce pays et les régions de ce pays ,qui l'amenait à sa perte ,comme c'est le cas bien plus grave encore de la France ,une gestion a enfin été mise en place pour redresser la Belgique et lui rendre la place qui lui revient . Bien sûr que cela ne se fera pas sans douleur. »

« La grande peur du PS est que le pays se redresse sans eux car ce serait la descente aux enfers accélérée d'une idéologie inadaptée à la mondialisation et au futur marché transatlantique Les rustines wallonnes à la socialiste ne sont destinées qu'à reporter le problème de la dette sur les générations futures. »

« Ce qui démange surtout le PS c'est de ne pas être au pouvoir au fédéral. Di Rupo a cru qu'on ne pourrait pas faire sans lui. Il s'est lourdement trompé. Sa deuxième erreur est d'avoir mis Magnette à la tête de la Région, certes il servira les intérêts du PS mais augmentera largement déficit et chômage, le PS manque de gestionnaires compétents. »

« Le Parti Socialiste actuel, a remplacé la défense des travailleurs par un système ambigu, qui ne défend plus que la marginalité. En Belgique francophone, si l'on prend en compte les nouveaux arrivants, les jeunes chômeurs, les mutuellistes, les pré-pensionnés, les RMistes et ceux et surtout celles qui reçoivent pour eux (elles) une pension alimentaire, parfois depuis des décennies, la moitié au moins de la population, vit sur le compte de l'autre moitié. »

« Charles Michel a-t-il joué la carte de la provocation en osant cette sulfureuse association ? Au fond, le rêve de Didier Reynders lorsqu'il était président de parti a été réalisé par son ancien rival : "Mettre le PS dans l'opposition est une réforme en soi." Ce programme visant à créer plus d'emplois et à mener les réformes nécessaires à l'assainissement du pays couperait l'herbe sous le pied des velléités séparatistes flamandes : tel est le pari derrière la provocation opportuniste du MR. »

En somme cela ressemble au pari de Pascal : « Mettre le PS hors-jeu et le reste viendra de surcroît : la reconquête de Bruxelles et de la Région wallonne. »

Ce programme vaut, il est vrai, « son poids de symbole et de rupture avec le gouvernement Di Rupo. (saut d'index, allongement de la pension de 65 à 67 ans, suppression du crédit-temps sans motivation... Autant de mesures qui, si elles sont corrigées socialement et peuvent encore être allégées lors de la concertation sociale, ne passent pas la rampe.) »

La tonalité de droite est avérée, la vision est carrément "néolibérale avec un risque de "démantèlement de la sécurité sociale". Elio Di Rupo incriminera le jusqu'au-boutisme du MR. "Les temps sont en train de changer, souligne- t-il en faisant référence à la célèbre chanson de Bob Dylan. Charles Michel devra être très fort pour résister à la grogne, renouer le dialogue et mener à bien sa « mission » sans démission. « Le début de 2015 sera, sans nul doute, le moment de vérité pour la suédoise. »

Et quid de la NVA?

Il faut bien voir que la N-VA est avant tout le parti de la classe moyenne, celle qui depuis trois ou quatre générations engrange des gains voire des fortunes qu’elle sentait menacés par la politique redistributrice de l’homme au nœud pap. 

“De N-VA is absoluut een middenklassepartij, in de hoop dat we iedereen tot de middenklasse kunnen verheffen. Wat we in Vlaanderen fantastisch gedaan hebben de voorbij drie à vier generaties. Wie echter enkel stemmen denkt te halen in de onderste laag, bij de mensen die voortdurend vanaf nul moeten beginnen, moet ervoor zorgen dat die continu worden ingevoerd” (Siegfried Bracke)

Quant à ceux qui ont voté N-VA avec un espoir de voir la Flandre acquérir son indépendance, ils devront faire preuve de braucoup de patience. (sic, le même)

Pour Carl Devos, le grand mérite de la suédoise consiste à avoir mis le PS KO, pour le reste, on attend toujours un projet de société qui fasse rêver. On se demande surtout-à l’exception du très délicat dossier ARCO- ce que le CD&V est venu faire dans cette galère néo libérale : « meer rechts van het centrum dan centrum-rechts. » “Ondertussen moeten ze, bevrijd van links, veel verwachtingen inlossen.” “De vele micromaatregelen die op tafel liggen vormen samen nog geen macrobeeld”. Bref: beaucoup de demi mesures mais pas de quoi dégager une vision d’ensemble et d’avenir.

Et surtout un manque absolu d’équité dans la répartition de l’effort à consentir qui épargne les plus riches (de billijke spreiding van alle inspanningen). La facture est envoyée à ceux qui n’ont pas troo de moyens pour vivre. (Daartussen zit de factuur, bij al wie niet genoeg of te veel heeft om te ontkomen). 

Bref, la survie de ce gouvernement sera liée, comme celle de tant d’autres à l’évolution de la conjoncture économique laquelle ne s’annonce pas rose. (Deze regering zal, zoals de Vlaamse, bij haar beoordeling in 2019 erg afhangen van de economische evolutie in de tweede helft van de legislatuur.)

Je ne sais pas si mon amie Suisse s’y retrouvera dans ce fatras. J’imagine qu’elle a décroché au troisième paragraphe.

Il me reste à vous adresser les voeux interculturels (un mot qu’on entend de moins en moins) de Divercity.

MG

  

LA DOUBLE PROVOCATION DU MR

Olivie Mouton, journaliste politique au Vif/L'Express

Ce n'était pas son premier choix. Mais le MR reste convaincu des vertus de son alliance avec la N-VA : pas de communautaire, cap sur les réformes socio-économiques. L'opposition francophone dénonce et la rue grogne. Dans un climat délétère, 2014 fut une année de rupture politique.


© Belga

Longtemps encore, les partis francophones se déchireront sur les circonstances qui ont mené à cet incroyable coup de poker joué par le MR au fédéral : participer en tant que seule formation francophone, minoritaire, à une coalition suédoise avec les nationalistes de la N-VA, l'Open VLD et le CD&V. Cette rupture, conjuguée à la confrontation avec des majorités asymétriques dans les Régions bruxelloise et wallonne, a généré, après les élections du 25 mai, un climat politique délétère, bipolarisé comme jamais, MR et PS analysant chacun l'attitude de l'autre comme une suite de provocations.

"Le péché originel vient du PS et du CDH qui ont décidé de former les gouvernements régionaux avant le fédéral, clame Richard Miller, administrateur délégué du Centre Jean Gol, le service d'études du MR. Cette majorité n'est pas celle que nous souhaitions initialement, mais la donne a changé en cours de route." Le 5 juin, plus d'un mois avant le choix du MR, le PS, le CDH et le FDF ont annoncé, à la surprise générale, l'ouverture de négociations en Wallonie et à Bruxelles. "Nous n'avons pas attendu parce que nous avions connaissance de contacts avancés pour la formation d'une coalition alliant N-VA, CD&V et MR au fédéral, nous risquions de nous retrouver dehors partout", répète-t-on depuis lors du côté du PS.

"Nous n'aurons pas besoin d'historiens pour déterminer le péché originel, estime Pascal Delwit, politologue à l'ULB. Tout a été décidé lors d'un bureau de parti flamand le 26 mai, au lendemain des élections." Très vite, en effet, le CD&V a lié son sort à celui de la N-VA, grande victorieuse des élections au nord du pays. Dès lors, les dominos se sont enchaînés. Avec une série de facteurs connexes qui ont joué un rôle important : la détérioration des liens entre MR et PS, la fracture durable entre MR et FDF, le choix du CDH de refuser toute alliance avec les "séparatistes" et "racistes" de la N-VA... Le ver était dans le fruit.

"UNE OPPORTUNITÉ"

Charles Michel a-t-il joué la carte de la provocation en osant cette sulfureuse association ? Les libéraux francophones ont-ils agi par esprit de revanche ? "Ce ne fut pas un choix facile à poser, surtout après nos déclarations, avant les élections, sur notre volonté de ne pas collaborer avec la N-VA", concède-t-on au MR. Oui, il y avait, sans nul doute, une forme de provocation politique à l'égard du PS dans la formule inédite essayée le 22 juillet, une motivation née de la colère d'avoir été une nouvelle fois mis de côté du pouvoir dans les Régions, dont le MR est absent depuis dix ans. "Nous avons eu plusieurs nuits de brainstorming à l'issue desquelles nous avons compris que cela pouvait aussi représenter une opportunité", nous confiait un proche de Charles Michel peu après l'entrée en négociations. La suédoise rejette le PS dans l'opposition après vingt-cinq ans de présence ininterrompue au pouvoir. Aux yeux des libéraux, elle a le mérite d'une plus grande cohérence socio-économique pour mener une politique de "centre-droit raisonnable", selon leurs termes, tout en positionnant le MR... comme seule alternative francophone au PS.

Surtout, argument massue dans leur chef la N-VA s'est engagée à ce qu'il n'y ait pas de débat communautaire durant cette législature et à exécuter loyalement la sixième réforme de l'Etat votée sous le gouvernement précédent d'Elio Di Rupo. Au fond, le rêve de Didier Reynders lorsqu'il était président de parti a été réalisé par son ancien rival : "Mettre le PS dans l'opposition est une réforme en soi." Ce programme visant à créer plus d'emplois et à mener les réformes nécessaires à l'assainissement du pays couperait l'herbe sous le pied des velléités séparatistes flamandes : tel est le pari derrière la provocation opportuniste du MR.

De la "naïveté coupable"

L'opposition francophone dénonce en choeur la "naïveté coupable" du nouveau Premier ministre face aux nationalistes. Bart De Wever serait en réalité "le Premier ministre de l'ombre" tandis que la N-VA truste toutes les fonctions régaliennes importantes : Finances, Intérieur, Défense, Fonction publique... "Une telle concentration, c'est du jamais-vu et c'est inquiétant", tempête André Flahaut (PS), ancien ministre de la Défense et président de la Chambre. La suédoise ne serait qu'une étape sur le chemin du confédéralisme version N-VA, avec un Etat belge dépecé.

Le casting ministériel contesté du MR, marqué d'emblée par une série d'approximations, et surtout les provocations initiales de la N-VA n'ont rien pour rassurer. Le Parlement s'est transformé à plus d'une reprise en une poudrière, et ce, dès la déclaration générale du Premier ministre, à la suite des propos du vice-Premier ministre N-VA Jan Jambon affirmant que certains avaient eu "des raisons" de collaborer pendant la Seconde Guerre mondiale. Ses excuses n'apaiseront rien (lire page 14). Dans l'entourage du Premier ministre, on se dit las de ce bashing permanent, de cet "écran de fumée" pour masquer les enjeux de fond, alors que la N-VA serait le partenaire "le plus loyal" de la coalition. Le malaise devient toutefois palpable chez certains libéraux et pourrait s'amplifier en cas de nouvel incident.

En attendant, le nouveau président du MR Olivier Chastel et ses troupes chargent aussi le gouvernement wallon et l'accusent en retour de provocations communautaires : le ministre-président PS Paul Magnette serait dans une " logique pré-séparatiste" quand il refuse d'inviter le ministre de l'Intérieur Jan Jambon pour l'inauguration d'un hôtel de police à Charleroi, ce qui lui vaudra une rare critique du CDH Benoît Lutgen. Un bras de fer.

UNE "VISION NÉOLIBÉRALE"

Au-delà de l'alliance du MR avec la N-VA, la provocation à la mode suédoise est surtout socio-économique. Le mot d'ordre des troupes de Charles Michel est un slogan : il faut créer des emplois et de la richesse pour sauver notre système de sécurité sociale. Dès l'annonce des premières mesures, pourtant, l'opposition se cabre, campagne de dénonciation à la clé, et les syndicats sortent dans la rue.

Le programme vaut, il est vrai, son poids de symbole et de rupture avec le gouvernement Di Rupo : saut d'index, allongement de la pension de 65 à 67 ans, suppression du crédit-temps sans motivation... Autant de mesures qui, si elles sont corrigées socialement et peuvent encore être allégées lors de la concertation sociale, ne passent pas la rampe. Il y a certes une forme de continuité avec la politique menée par la majorité précédente, comme l'ont démontré les écologistes, mais la tonalité de droite est avérée. Jean Faniel, directeur du Centre de recherche et d'information socio-politiques (Crisp), évoque une vision "néolibérale ". Pascale Vielle, professeur en droit social de l'UCL, pointe un risque de "démantèlement de la sécurité sociale". Résultat ? Le 6 novembre, plus de 120 000 personnes manifestent dans les rues de Bruxelles contre cette cure d'austérité, avant une série de grèves tournantes, puis une grève nationale le 15 décembre. La menace d'une contestation de longue durée est brandie pour "faire reculer" le gouvernement Michel. Un mouvement "instrumentalisé politiquement", accuse le MR. La concertation sociale, elle, peine à retrouver le chemin du dialogue.

Au sein de la coalition, cela tangue. Le CD&V, qui est de façon inédite le parti le plus à gauche du gouvernement, remet sur la table l'idée d'un tax shift, une réforme fiscale permettant notamment une taxation du capital ou des plus-values. "Ce n'est pas dans l'accord de gouvernement", bloque Bart De Wever (N-VA) ou Didier Reynders (MR). " Une réforme fiscale est bien prévue, mais nous n'avons pas les moyens budgétaires de le faire en début de législature", glisse-t-on dans les milieux gouvernementaux.

RÉSISTER À LA GROGNE

Avec dans une main Le capital au XXIe siècle de l'économiste français Thomas Piketty, cet essai devenu un triomphe éditorial chez nous mais aussi aux Etats-Unis, et dans l'autre un rapport de l'OCDE affirmant que les inégalités de revenus ont un impact négatif sur la croissance, le président du PS Elio Di Rupo incrimine le jusqu'au-boutisme du MR. "Les temps sont en train de changer, souligne- t-il en faisant référence à la célèbre chanson de Bob Dylan. Il est dès lors incompréhensible que le gouvernement fédéral veuille insuffler une nouvelle vie à la pensée de Margaret Thatcher et de Ronald Reagan, plutôt que de l'enterrer définitivement." A gauche, Ecolo et le PTB poussent le premier parti francophone.

Au MR, on raille une politique de "diabolisation" en croisant les doigts pour que la virulence de la contestation s'amenuise avec le temps. Charles Michel devra toutefois être très fort pour résister à la grogne, renouer le dialogue et mener à bien cette mission à laquelle il dit croire comme une nécessité pour la survie du pays et de son bien-être. Le MR fait bloc, en apparence à tout le moins : "Nous irons au bout de la législature, car nous sommes convaincus que cette politique délivrera des résultats." Mais le début de 2015 sera, sans nul doute, le moment de vérité pour la suédoise.

 

'WANTROUWEN ZIT BIJ N-VA INGEBAKKEN, OOK JEGENS BART DE WEVER'

Simon DemeulemeesterJan De Meulemeester

Knack

 

Siegfried Bracke: van bijgenaamd 'God' van de 'rode BRT' tot eerste burger van een land dat volgens zijn partij gesplitst mag worden. De Kamervoorzitter laat op Knack.be zijn licht schijnen op de turbulente eerste maanden van Michel I, verklapt het verhaal achter zijn inmiddels verdwenen strik en legt uit hoe hij met 'de Bocht van Bracke' per ongeluk de verkiezingscampagne aftrapte.


Siegfried Bracke © BELGA

We spreken Siegfried Bracke (N-VA) in de majestueuze vertrekken van het federale Kamervoorzitterschap. Een Vlaams-nationalist in dit tricolore kader: de ijsbrekers liggen voor het rapen en dus strooit hij monkellachend zelf de eerste in het rond: 'Ik hier, wie had dat ooit gepeisd?'. Tegenover zijn werktafel staan de statiefoto's van koning Boudewijn en koningin Fabiola - een bladzijde Belgische geschiedenis die op de valreep van 2014 nog werd omgeslagen. De Kamervoorzitter ziet er een terugkeer in naar zijn jeugd: 'Ook mijn leven op de schoolbanken heeft zich volledig afgespeeld onder hun waakzame oog: in elke klas, vooraan boven het bord, hingen de koninklijke portretten.'

IK HEB SOMS MEER CHANCE DAN VERSTAND

Siegfried Bracke zette anderhalf jaar geleden de toon van de kiescampagne met wat nadien 'de Bocht van Bracke' werd genoemd: de partij N-VA moest volledig inzetten op het sociaaleconomische en dan zou confederalisme vanzelf volgenN-VA wilde federaal meeregeren, desnoods zonder communautaire doorbraak. Die tactische boodschap was een game changer en resulteerde in de huidige centrumrechtse regering-Michel.


Premier Charles Michel wordt aangepakt door activisten van LilithS. © Belga

Bijna anderhalf jaar politieke rollercoaster en een verkiezingsoverwinning later zegt Bracke dat hij indertijd geen weloverdacht strategisch manoeuvre uitvoerde met zijn interview in De Standaard. 'Mijn ex zei altijd: 'Ge hebt meer chance dan verstand'. En ze had gelijk. Ik heb dat niet uitgekiend, ik analyseerde toen gewoon de werkelijkheid.'

ER ZIJN NOCHTANS AANWIJZINGEN DAT N-VA ZO'N HERPOSITIONERING NODIG HAD, WANT UW PARTIJ WAS NOGAL AFWEZIG TIJDENS DIE ZOMER. PREMIER ELIO DI RUPO (PS) BOEKTE EEN PAAR SUCCESSEN, ER WAS DE BELGISCHE KONINGSWISSEL, DE RODE DUIVELS-GEKTE KWAM OP GANG, ... ER WERD GESPECULEERD DAT DIE BOCHT ZEER BEREKEND ÉN NOODZAKELIJK WAS.

'Ik heb als politicus geleerd dat ik als journalist een fout maakte door overal grote machinaties en complotten achter te zien. Al kan ik niet zeggen dat er binnen de partij geen gesprekken waren geweest daarover.'

SCHROK U VAN DE REACTIES? UW 'BOCHT' WERD AL GAUW EEN BEGRIP?

'Toch wel. Het was vooral de krantentitel die de aandacht trok. Die was wat uitvergroot, maar ik mopper daar niet over. Geïsoleerd had die uitspraak een grote impact, ook binnen de partij. Na het interview hebben we met de partijtop inderdaad de moeite genomen om samen te zitten en de koppen bijeen te steken. Toen zei Bart De Wever dat er niets verkeerd in het interview stond.'

WE MOETEN NOG WENNEN AAN ONS VERKIEZINGSRESULTAAT

TERUG NAAR UW EERSTE DAGEN ALS N-VA'ER. U KLONK TOEN ZO: 'IK DRAAG BART DE WEVER OP HANDEN, IK DULD GEEN KRITIEK OP DIE MAN.' WAT EEN BEWONDERING...?

'Hij zei dat ik dat nooit meer mocht zeggen, en dat ook absoluut niet mocht doen. Dat neigt naar idolatrie. Bart De Wever wil dat niet, ook omdat het tegen het DNA van de N-VA is. Vergis u niet: Bert Anciaux heeft de Volksunie destijds zoveel bedrogen dat er bij de N-VA-leden wantrouwen zit ingebakken ten aanzien van de mandatarissen, van de top. Dat geldt ook voor Bart De Wever. Hij weet héél goed wanneer hij moet luisteren.'

HOE VLOT VERLOOPT DE TRANSITIE VAN AANVALLENDE PARTIJ NAAR DRAGENDE PARTIJ IN DE TWEE REGERINGEN? FRACTIELEIDER HENDRIK VUYE HAALDE HARD UIT NAAR DE PS IN ZIJN MAIDENSPEECH VOOR DE KAMER, DE WEVER DEED HETZELFDE OP HET CONGRES WAAR JULLIE OVER DE REGERINGSDEELNAME STEMDEN. DAT IS TOCH NIET DE TAAL VAN EEN PARTIJ DIE REGERINGEN DRAAGT?


© Belga

'Een mens verliest zijn mening toch niet als hij in een regering stapt? Ook ik heb op de nationale stakingsdag (15 december, red.) meegedaan aan een actie van Jong N-VA. Sommigen vinden dat ongepast, maar ik blijf toch een verkozen politicus? Binnen mijn functie zal ik wel de hand reiken en wakenover de rechten van de oppositie. Maar ik mag toch een gedacht hebben en solidair zijn met diegenen die werken - met alle respect voor de stakers?'

MAAKT IEDEREEN WEL DAT ONDERSCHEID? VOOR VEEL MENSEN LIJKT HET EROP DAT DE KAMERVOORZITTER PARTIJ KIEST VOOR ZIJ DIE NIET STAKEN.

'Ook een Kamervoorzitter heeft af en toe nog wel eens een gedacht. Mijn voorganger André Flahaut nam toch ook deel aan debatten op de RTBF? Daar verkondigde hij toch niet de mening van de Kamer, maar die van zijn PS?'

U VINDT NIET DAT N-VA NOG TE VEEL AANVALLENDE RETORIEK GEBRUIKT?

'Neen. Je merkt wel dat iedereen zich nog aan het 'zetten' is, ook de oppositie. Al sinds 25 mei weten we allemaal hoeveel we gehaald hebben, maar dat is nog niet helemaal doorgedrongen. Ook niet in mijn partij, voor alle duidelijkheid. We moeten ons aanpassen. Wij waren de grootste partij, maar zaten in de oppositie. Nu zijn we de dragende regeringspartij.'

CONCREET: EEN VICEPREMIER MOET OPLETTEN ALS HIJ VOOR EEN STUDENTENCLUB GAAT PRATEN?

'Iedereen moet opletten, omdat je verkeerd kan begrepen worden. Maar ik ben heel slecht geplaatst om hierover anderen lessen te geven. De Wever zegt altijd: 'het is niet verboden uw verstand te gebruiken'.

VANDAAR DAT DE PARTIJ OPLEGT HOE DE MANDATARISSEN MOESTEN COMMUNICEREN OVER DE RODE DUIVELS?

'Je moet dat relativeren. Een van de moeilijkste aspecten van politicus zijn, is dat je over alles een mening moet hebben. En dus krijgen we hulp vanuit onze uitstekende communicatiedienst.'

IK BEN VOOR GROTE, STERKE VAKBONDEN

WAT VINDT U VAN DE COMMUNICATIE VAN DE FEDERALE REGERING? GWENDOLYN RUTTEN (OPEN VLD) VINDT DAT ER TE VEEL OP VRAGEN VAN DE OPPOSITIE GEANTWOORD WORDT, DAT DE VAKBONDEN TE VEEL DE TOON KUNNEN ZETTEN.


Gwendolyn Rutten, voorzitter van Open VLD © Belga

'De communicatie is niet vlekkeloos geweest. Het zou geweldig dwaas zijn ons verhaal te beperken tot de opmerkingen in de kleedkamer en aan de zijlijn. We moeten over de wedstrijd zelf communiceren. Die moet gespeeld worden. En die wedstrijd is niet mis, overigens. En we moeten ze samen spelen.'

WIE IS DAT VOOR U: WE?

'Alle politieke actoren. Ik heb vaak en tot grote verbazing van mijn N-VA-publiek verklaard dat ik een grote voorstander ben van sterke vakbonden. Op voorwaarde dat ze meebouwen aan de verandering. Het is toch onnoemelijk spijtig dat we blijven steken in het verleden?'

IS HET NIET HET SOCIAAL OVERLEG DAT ONS BRACHT TOT EEN LAND MET MINDER ONGELIJKHEID DAN ELDERS IN DE WERELD?

'België is herverdelingskampioen en heeft zeer lage ongelijkheid, maar toch: we hebben ongelofelijk lage pensioenen. In Wallonië leeft een kind op vier in armoede, in Vlaanderen één op tien. Het is toch gruwelijk om te vechten voor zo'n verworvenheden? Ik wil herverdelen, maar niet voor dat resultaat.Laat ons een nieuw model maken, een dat werkt.'

WAAROM IS ER DAN ZOVEEL PROTEST TEGEN JULLIE MODEL?

'Ik ben er van overtuigd dat er een geweldig breed draagvlak voor is. Iedereen weet dat het waar is wat we zeggen. Ik heb hier een mapje vol statistieken waarin geen enkele N-VA'er geciteerd wordt. De OESO, het IMF...'

U WEET TOCH OOK WAT MARK TWAIN ZEI OVER STATISTIEKEN? 'THERE ARE LIES, DAMNED LIES AND STATISTICS.'

'Dit zijn geen statistieken, dit is de opgeschreven werkelijkheid.'

HOE VERGELIJKT U DE INSPANNING VAN VANDAAG MET DIE UIT DE JAREN '80?

'Het was toen... (denkt na) meedogenlozer. Vreemd genoeg aanvaardde men dat. Nu barst het van de sociale correcties. Vollen bak sociale correcties. Terecht! Het rare is: hoe gelijker de samenleving, hoe gevoeliger voor ongelijkheid.'

IS DAT NIET EVIDENT?

'Vindt u?'

MEER ZELFREDZAAMHEID IS MINDER ARMOEDE

EEN GELIJKE SAMENLEVING IS EEN BESCHAAFDE SAMENLEVING EN EEN BESCHAAFDE SAMENLEVING VERDRAAGT GEEN ONGELIJKHEID?


© Belga

'Het hangt ervan af wat je wilt. Absolute gelijkheid is des duivelsEr moet een verschil zijn tussen wie hard zijn best doet, wie gewoon zijn best doet en wie niet meedoet. Niet dat je die laatste moet laten vallen, maar er moet een verschil zijn.'

HOE VERKLAART U DAT JULLIE HERVORMINGEN BEJUBELD WORDEN DOOR ONDERNEMERS, MAAR WEINIG TOT GEEN AANHANG VINDEN BIJ ARMOEDE-EXPERTS?

'Of dat waar is, weet ik niet. Liesbeth Homans heeft er zeer juist op gewezen dat 80 procent van het budget voor armoedebestrijding gaat naar mensen die daar hun geld mee verdienen. C'est beaucoup, n'est pas?'

U MIST IN HET ARMOEDEDEBAT INDIVIDUELE VERANTWOORDELIJKHEID; DE ZELFREDZAAMHEID?

'Ja. Mensen zijn tot meer in staat dan ze zelf denken. We moeten ze wel op weg helpen. Ook al heeft Theodore Dalrymple zijn beste tijd gehad, hij heeft daar terecht op gewezen. Sommige middenveldorganisaties leveren goed werk. Anderen halen geen resultaat, en worden toch bestendigd.'

KAN JE STELLEN: ONZE NAOORLOGSE WELVAARTSTAAT IS ER IN GESLAAGD DE MEEST PIJNLIJKE VORMEN VAN ARMOEDE UIT TE SLUITEN. BEHALVE DIE ONDER NIEUWKOMERS, ONDER ALLOCHTONEN.

'Dat heeft te maken met hoe wij onze migratie niet hebben geregeld. En dat heeft dan weer alles te maken met de verziekelijking ervan door het Vlaams Blok. Zij hebben belet dat een broodnodige maatschappelijke discussie gevoerd werd.'

HET VLAAMS BELANG IS ALS DE ZATTE NONKEL OP HET FAMILIEFEEST

KLOPT HET DAT U UW STRIKJE BEGON TE DRAGEN OP ZWARTE ZONDAG, DE VERKIEZINGSDOORBRAAK VAN HET VLAAMS BLOK IN 1991?

'Dat had vooral te maken met het begin van mijn televisiecarrière. Op televisie moet je een onderscheidend element dragen. Anders duurt het telang voor mensen naar je luisteren. Het VB speelde daar slechts deels in mee.Wie denkt het VB te kunnen tegenhouden met een strikje...'

DENKT U DAT DIE PARTIJ DOOD EN BEGRAVEN IS?

'Dat mag je nooit denken. Het Vlaams Belang kwam terecht in een heel boeiende campagne: er werd gebotst, het ging ergens over. Daarin gedroegen zij zich zoals de zatte nonkel op het communiefeest waarvan iedereen denkt: 'met wat komt die nu weer af?'. Je voelde heel hard hun irrelevantie.'

SOMMIGE VLAAMS BELANGERS HOPEN DAT DE SCORES VAN WELEER ZULLEN TERUGKEREN, OMDAT HET PROBLEEM WAAR ZIJ ZICH OP ENTEN NIET OPGELOST ZOU ZIJN.

'Dat is ook zo. N-VA is absoluut een middenklassepartij, in de hoop dat we iedereen tot de middenklasse kunnen verheffenWat we in Vlaanderen fantastisch gedaan hebben de voorbij drie à vier generaties. Wie echter enkel stemmen denkt te halen in de onderste laag, bij de mensen die voortdurend vanaf nul moeten beginnen, moet ervoor zorgen dat die continu worden ingevoerd. En dan zal je bezwaren hebben tegen een strengere wet op gezinshereniging.'

NU ZEGT U DAT DE BELEIDSPARTIJEN VAN DE LAATSTE DECENNIA SOEPEL WAREN INZAKE MIGRATIE OMDAT HEN DAT ELECTORAAL KIESVEE OPBRACHT?

'Het is een hypothese.'

DAT IS WAT HET VB ALTIJD BEWEERDE.

'Neen, die zeggen dat migranten hier niet horen. Terwijl we migratie nodig hebben. Maar je moet dat goed doen. Maar in Gent bijvoorbeeld, is alles doelgroepenbeleid. Iedereen in zijn hokje. Dat werkt niet.'

GENT, EEN PS-STAAT

GENT LIJKT TROUWENS EEN MOEILIJKE STAD VOOR U, IN ELECTORAAL OPZICHT?

'Het is een sociologisch moeilijk stad, met een grote groep mensen die er gestudeerd heeft en bleef plakken. Jonge mensen zijn de linkerzijde genegen.Het speelt ook mee dat van alle steden met socialistische burgemeesters, Gent het meeste op een PS-stad lijkt'

HOEZO?


© Belga

'Waarom heeft Gent zoveel personeelsleden? Dat is een systeem van vertakkingen over de hele stad. Aan de andere kant mag je niet vergeten dat wij ondertussen groter zijn dan de liberalen. Stel je voor, in de stad van Guy Verhofstadt en Willy De Clercq.

EEN RIJKENTAKS? LAAT DE KIEZER ONS ER OP AFREKENEN

TERUG NAAR DE FEDERALE REGERING. U VORMDE EEN MEERDERHEID MET PARTIJEN WAARVAN DE KIEZERS NIET GEKOZEN HEBBEN VOOR EEN NIEUWE VERMOGENSWINSTBELASTING. EN NU ZOU ZO'N NIEUWE ZOGENAAMDE RIJKENTAKS ER TOCH KOMEN. HEEFT U DAAR WEL EEN MANDAAT VOOR VAN DE KIEZER?

'Alle partijen aan tafel gaan akkoord met een tax shift, zoals in het regeerakkoord staat.'

DAT KAN OOK ECOFISCALITEIT ZIJN, OF EEN BELASTING OP CONSUMPTIE. MAAR EEN VERMOGENSWINSTBELASTING: UW KIEZER HEEFT DAT TOCH NIET GEVRAAGD?

'Het is niet zo dat je alleen maar mag doen wat je tegen de kiezer hebt gezegd. Een kiezer geeft je het vertrouwen om zo goed mogelijk te besturen. Het zou dwaas zijn om dit niet te doen omdat het in niemands programma staat. Als je het erover eens bent, dan doe je het maar. En de kiezer zal je daar wel op afrekenen - of je belonen.'

IK BEN EEN LINKSE FLAMINGANT

KAN U FLAMINGANTEN ALS BART MADDENS, PIETER BAUWENS EN JEAN-PIERRE RONDAS GERUSTSTELLEN? GELOOFT DE N-VA NOG IN HET SCENARIO DAT DE FRANSTALIGEN ZELF VRAGENDE PARTIJ ZULLEN WORDEN VOOR HET CONFEDERALISME?

'Dat is in het belang van iedereen.'

MAAR VOORALSNOG BIJTEN ZE TOCH NIET? DE OPPOSITIE WORDT LINKS TEGEN RECHTS GEVOERD, NIET FRANSTALIG TEGEN VLAAMS.

'We gingen daar vijf jaar lang over zwijgen.'

BIJ HET VLAAMSGEZINDE MAGAZINE DOORBRAAK.BE ZEGGEN ZE ER NIET MEER IN TE GELOVEN; ONDENKBAAR DAT DE PS IN EIGEN VLEES ZOU SNIJDEN DOOR DE SOCIALE ZEKERHEID TE SPLITSEN.

'EEN CARAMBOLE WORDT GESPEELD, NIET VOORSPELD.'

DIEGENE DIE VOOR DE N-VA KOOS VANUIT EEN ONAFHANKELIJKHEIDSSTREVEN MOET DUS GEWOON GEDULD HEBBEN?

'Ik denk het wel, ja. Er is geen zichtbare reden om van ons discours en onze overtuiging af te wijken. En dat is niet vijandig. Dat is een oplossing. Geen gewelddadige hel of rel of wat dan ook.'

EEN LINKSE FLAMINGANT, IS DIE NOG WEL THUIS IN DE N-VA. IS DIE PARTIJLOOS?

Neen. Ik beschouw mezelf als een linkse flamingant. Omdat ik ook niet meergeloof in die termen. De zogeheten progressieven van vandaag dat zijn de echte conservatieven. Laat ons eerst eens de begrippen definiëren. Ik ben rechts als het er op aankomt de standpunten van wat zich nu zelf links noemt te weerspreken. Ik geloof daar niet in en - met excuus voor het grote woord - dat is bedrog, je maakt de mensen iets wijs. Dan ben ik rechts.'

DE VRT IS CONSERVATIEF

MIST U HET SOMS OM JOURNALIST TE ZIJN?

'Neen. Ik ben niet van het melancholische type.'

ER WERD U ALS JOURNALIST VEEL MACHT TOEGEDICHT. IS DAT VERANDERD?

'Niemand gaat mij geloven als ik dit zeg, maar ik was toen echt niet met macht bezig. Ik las dat onder meer Etienne Vermeersch zei 'dit is de machtigste man van Vlaanderen'.


Etienne Vermeersch © Belga

Ik heb één keer mijn macht gebruikt: toen Karel Dillen stierf, de stichter van het Vlaams Blok. Ik had de hele dag vergaderd, en ging ervan uit dat de redactie daar iets rond aan het maken was. Bleek dat niet zo te zijn. Toen heb ik gezegd: 'We doen dat wél, en rap!'

ZO'N INGREEP: NET DAT ILLUSTREERT 'MACHT' HEBBEN, OF NOEM HET INVLOED. U WAS EEN INVLOEDRIJK MEDIA-MAN.

'Vergeet niet dat ik bij de openbare omroep gewerkt heb toen hij bijna dood was. En we hebben geprobeerd om te innoveren, te vernieuwen. En dikwijls mijn nek uitgestoken, dikwijls tegen de redactie in want de redactie van de VRT is conservatief. En ja, daar zit nog de 'openbare dienst'-sfeer in. Op een bepaald moment was die weg, die sfeer. En je zag dan hoe men dat opnieuw probeerde terug te installeren, via reglementen. Maar bon.'

WAT HEEFT U GEWONNEN DOOR OVER DIE LIJN TE STAPPEN?

The eating. Ach, ik heb geleerd dat het allemaal een verhaal van mensen is, aan welke kant ook. Maar ook dus aan de kant waar ik nu sta. En dat is heel belangrijk.



WAAROM STROOIDEN DE ZWEEDSE PARTIJEN ENKELE MAANDEN GELEDEN NOG MET MILJARDEN BELASTINGVERMINDERINGEN?

Carl Devos is politicoloog (UGent) en De Morgen-columnist. Elke maandag blikt hij terug of vooruit op de politieke actualiteit. Deze week: de Zweedse onderhandelaars zullen in 2019 moeten hopen op een positieve economische situatie, aangezien een ethisch of enig ander project er niet meteen zit aan te komen. Want "blijkbaar moeten modale burgers het allemaal van de terugverdieneffecten hebben".

25 augustus 2014


©PHOTO NEWS

De concurrentiepositie is een zorgenkind, maar economische relance is meer dan bedrijfskosten drukken

Lekker loopt de federale formatie vooralsnog niet. In weerwil van voorname voornemens is de aanblik van de werkwijze miezerig. De mankementen weinig verheffend. Veel komt door de grillige genese van Peeters I, in het lelijke slotoffensief van de Vlaamse formatie. Beide lijken voorlopig meer een van socialisten bevrijd tactisch verbond dan een inspirerend inhoudelijk project. Al wijst bijvoorbeeld de strijd tegen extremisme er anderzijds op dat er meer in zit dan enkel begrotingsposten. De vergelijking mankt, maar wie zich afvraagt waarom men destijds niet harder optrad tegen ontluikend nazisme moet vandaag de walging van IS bestrijden. Daar en hier, gedecideerd repressief én met veel positieve investering in pluralistisch samenleven.

Benarde omstandigheden houden bezieling vaak aan de grond. Al vormen ze anderzijds ook de verbindende drijfveer van de Zweden om op manhoogte stevig aan de budgettaire boom te schudden. Hopelijk delen ze in de wijsheid van het voortschrijdend inzicht dat in Europa al sinds enige tijd de saneringsfixatie tempert. De vier Zweden hebben daarbij elk hun uitdagingen.Die van MR zijn bekend. Open Vld zit na een eerloze Vlaamse beurt met gezwollen bewijslast in de federale formatie. CD&V verkreeg om gekende redenen het gekrompen premierschap, maar op Arco na groeit de vraag wat de christendemocratie voorts in die regering te zoeken heeft. Die oogt voorlopig meer rechts van het centrum dan centrum-rechts. De groteverkiezingsoverwinning van N-VA lijkt halt te houden aan een reeks ingrijpende en betekenisvolle maar graduele verschuivingen, de fundamentele ommekeer op enkele voor de partij strategische hellingen is er nog niet. N-VA zal moeten tonen dat ze enkel het vormelijk leiderschap overliet, maar het inhoudelijke zelf opnam. Anders is ze gewoon een van de anderen, wat die anderen ook gewoon willen aantonen.

Al die particuliere belangen moeten verenigd worden in een gewichtige gezamenlijke opdracht van een tot heden onuitgegeven coalitie. Daarin hebben de machtsposities zich nog niet gezet. De vier partijen zijn die nu aan het innemen. Ondertussen moeten ze, bevrijd van links, veel verwachtingen inlossen. Dus ook zonder excuses die de PS altijd bood. Het is te vroeg om uit wat wel bekend is grote besluiten te trekken. Veel is onzeker en zonder detail of berekening, bovendien moet straks alles in samenhang met alles bekeken worden. De vele micromaatregelen die op tafel liggen vormen samen nog geen macrobeeld, maar dat maakt een eerste indruk niet onmogelijk. Die oogt stevig.

De vraag - niet per se onterecht omdat ze simpel en partijdig klinkt - stelt zich wat deze regeringsmakers antwoorden op de vraag naar de billijke spreiding van alle inspanningen. Die lijken in hun utilitaristische benadering momenteel onevenwichtig. De vermogenden, voor wie btw en accijnzen een schampschot is, ontsnappen. Herverdeling trekt aan hen voorbij. De absolute onderkant wordt zoveel mogelijk ontzien. Daartussen zit de factuur, bij al wie niet genoeg of teveel heeft om te ontkomen. De concurrentiepositie is inderdaad een zorgenkind,maar economische relance is meer dan bedrijfskosten drukken. Blijkbaar moeten modale burgers het allemaal van de terugverdieneffecten hebben. Ooit.

Deze regering zal, zoals de Vlaamse, bij haar beoordeling in 2019 erg afhangen van de economische evolutie in de tweede helft van de legislatuur. Een ethisch of ander project is immers niet in het verschiet. Bij economische bloei wordt het pijnlijke snoeiwerk van de komende jaren vergeten, zelfs gewaardeerd. Indien niet mag voor links, als het niet met zichzelf overhoop blijft liggen, de rode loper uit.

Hoe dan ook, er is nu geen keuze, zeggen ze. O ja? Enkel om pakweg de btw te 'harmoniseren' - lees te verhogen -, niet om die jungle der onredelijkheid fundamenteel te hervormen, zodat bijvoorbeeld ook werknemersbijdragen zakken? Worden ook een paar belastingschalen gesaneerd, zoals aangekondigd?Als iedereen die omstandigheden, die geen keuze laten, moest zien aankomen, waarom werd nog maar enkele maanden geleden met 7 (MR, volgens simulaties uiteindelijk 15 à 20 miljard), 5,9 (Open Vld), 4,2 (CD&V) of 3,6 (N-VA) miljard belastingvermindering gestrooid? Omdat omstandigheden inderdaad zijn wat men er van maakt.

 

 

 

Aucun commentaire: