dimanche 28 décembre 2014

Onderschat de ommekeer in de kerk niet

Rik Torfs is rector van de KU Leuven.


 ©REUTERS



©BELGA

BONNY PLEIT VOOR EEN VERANDERING VAN LANG VOOR ONWANKELBAAR GEHOUDEN PRINCIPES. HET ZIJN NU STILAAN DE TROUWE VOLGELINGEN VAN HET ANCIEN RÉGIME DIE ZICH IN EEN BENARDE SITUATIE BEVINDEN

Na jarenlange stilstand beweegt de kerk. Dat blijkt uit de stijl en het beleid van paus Franciscus. Maar net zo goed uit het interview met de Antwerpse bisschop Johan Bonny dat vandaag in de krant staat.

Bonny pleit voor een kerkelijke erkenning van homoseksuele relaties. Hij zegt niet: homo's schieten tekort, ze beantwoorden niet aan de morele standaarden van de katholieke kerk, maar laten we hen lankmoedig behandelen, want zij kunnen niet beter. Hij verlaat dus het betuttelende pastorale pad, maar gaat naar de kern van de zaak. En die is: je moet een relatie niet op haar vorm beoordelen maar op haar inhoud.

Een heterohuwelijk waarin de ene partner de andere verdrukt en minacht, schiet tekort. Terwijl een homoseksuele relatie die getuigt van exclusiviteit, duurzaamheid, zorg en generositeit voor kinderen wel past binnen de christelijke ethiek.

Onderschat de betekenis van de ommekeer nietBonny pleit voor een verandering van lang voor onwankelbaar gehouden principes, iets wat onder de dogmatische pontificaten van Johannes Paulus II en Benedictus XVI geen enkele bisschop zich kon veroorloven. Nu wel. Het zijn integendeel de trouwe volgelingen van het ancien régime die zich stilaan in een benarde situatie bevinden.

De discussie die vandaag in de kerk woedt gaat over de kerk zelf. Daarover bestaan twee verschillende visies.

Er is de visie van paus Franciscus, die zich laat inspireren door de persoon van Jezus Christus zelf, een subtiele en genereuze figuur, die de confrontatie niet schuwde maar niemand, ook de onaantrekkelijkste sterveling niet, vergat. Die aanpak plaatst structuren en regeltjes op de tweede plaats, of nog wat verder achteruit. Opmerkelijk is dat de paus kritisch blijft tegenover de heersende cultuur, haar spirituele tekorten en materialistische verzuchtingen wel degelijk bekritiseert tot in de achterkamertjes van de Romeinse curie toe, maar haar niet fundamenteel verwerpt. Verbetering ent zich op de wereld zoals die is.

 

De strijd wordt verbeten gevoerd. Terwijl de paus ongemeen populair is bij het grote publiek, wetten behoudende prelaten en hun volgelingen de messen

Daarnaast is er de aanpak van de conservatieve oppositie, die tussen 1978 en 2013 onophoudelijk aan de macht was. Zij verwerpt de wereld die doordraait en pleit voor de kerk als contrastgemeenschap. Een kerk die zich afkeert van de boze buitenwereld, en haar eigen, onwrikbare moraal naar voren schuift. Voor homoseksualiteit bijvoorbeeld bestaat er een afdoende remedie: kuisheid. En klaar is kees. Het klinkt simpel. Maar het wrede, onchristelijke van deze aanpak ligt erin dat de mens wordt opgeofferd voor het systeem. Gelovigen zijn pionnen in het grootse schaakspel dat de kerk speelt tegen de boze buitenwereld.

De strijd wordt verbeten gevoerd. Terwijl de paus ongemeen populair is bij het grote publiek, wetten behoudende prelaten en hun volgelingen de messen. De paus verloor het pleit tijdens de recente bisschoppensynode, zeggen ze ten onrechte. En nog: hij krijgt de curie niet mee. Maar moet hij die per se meekrijgen? Alsof functionarissen die hun positie te danken hebben aan de vorige twee pausen de ware eigenaars van de kerk zijn, die ze tegen de naïeve Franciscus moeten beschermen. Als Franciscus nog drie, vier jaar kan aanblijven, heeft hij de curie grondig vernieuwd. Hij zal het bovendien doen met respect voor wie wordt vervangen.

Tegenstanders van Franciscus vergissen zich alvast op één punt. Behoudende kerkvorsten zullen de paus nooit bestrijden met leeuwenmoed, tot het bittere einde, ten koste van hun eigen carrière. Als het echt warm wordt, kiezen hovelingen voor zichzelf. En niet voor hun principesOverschat de moed niet van wie nooit moedig hoefde te zijn.

 

ABBÉ GROSJEAN : «NOËL, C'EST LA CERTITUDE QUE LE MAL N'AURA PAS LE DERNIER MOT»

 Par Pierre-Hervé Grosjean

 



FIGAROVOX/ENTRETIEN - A l'occasion de Noël, l'abbé Grosjean appelle à ne pas oublier ceux et celles - comme Asia Bibi au Pakistan - qui passent les fêtes dans la peur.

L'abbé Pierre-Hervé Grosjean, curé de Saint Cyr l'Ecole, est Secrétaire Général de la Commission «Ethique et Politique» du Diocèse de Versailles. Il a récemment publié Aimer en vérité (Artège, 2014). Il est l'un des animateurs du Padreblog.
PROPOS RECUEILLIS PAR:

Alexandre Devecchio@Alex_devecch

 

DES MILLIONS DE CHRÉTIENS CÉLÈBRENT NOËL CE JEUDI . DE LA NATIVITÉ DU CHRIST À LA CONSOMMATION DÉBRIDÉE, CETTE FÊTE A-T-ELLE ENCORE SENS RELIGIEUX DANS UNE SOCIÉTÉ DÉCHRISTIANISÉE?

Pierre-Hervé Grosjean: Ne croyons pas trop vite que le sens de Noël soit totalement effacé. Ces courses de Noël sont quand même bien souvent au service de la joie d'une famille, de proches, d'amis. Tous, y compris les non croyants, pressentent que Noël n'est pas un jour comme les autres. Il y a un désir de paix, d'unité, de fraternité qui est partagé par beaucoup ce jour-là. Maintenant, il est toujours précieux de rappeler la source de cette joie si particulière à ce soir de Noël: il y a plus de 2000 ans, le «très haut» s'est fait le «tout proche»… Dieu a marché sur la terre! C'est le cœur de la foi chrétienne, et de notre espérance: «Dieu a tellement aimé le monde qu'il a donné son Fils unique, afin que quiconque croit en lui ne se perde pas, mais obtienne la vie éternelle» (Jean 3,16 ).

EN QUOI EST-ELLE TOUJOURS IMPORTANTE POUR LES CHRÉTIENS?

La spécificité de la foi chrétienne, c'est justement ce que nous fêtons à Noël: Dieu fait homme. Cette proximité de Dieu est bouleversante: Dieu s'est fait l'un des nôtres, pour nous montrer à quel point nous sommes aimés. Il est venu non pour nous condamner mais pour nous sauver. Noël est indissociable en ce sens de la croix et de Pâques: Jésus vient pour donner sa vie car «il n'y a pas de plus grand amour que de donner sa vie pour ceux qu'on aime» (Jean 15,13 ).

LA FIN D'ANNÉE A ÉTÉ MARQUÉE PAR PLUSIEURS POLÉMIQUES AUTOUR DES CRÈCHES. CELA VOUS A-T-IL CHOQUÉ?

J'ai d'abord trouvé pathétique que certains restent ancrés à ce point dans un intégrisme laïcard très dépassé. Puis j'ai été assez touché par la réaction, le sursaut de beaucoup de Français, pratiquants ou non, catholiques ou non: «Ne touchez pas à nos crèches!» C'est le bon sens qui parlait! Les Français sont attachés à tout ce qui appartient à la culture, à l'histoire, aux traditions de notre pays. L'homme ne peut grandir sans racines. Qu'on vienne expliquer aux Français que la crèche «gêne», qu'il faut supprimer les repas de Noël dans les écoles ou la Saint Nicolas, ça agace tout le monde! Nous sommes attachés à une laïcité qui respecte l'histoire de notre pays, marquée par le christianisme. La France, surtout aujourd'hui, a besoin de vivre une laïcité intelligente, ouverte, bienveillante, et non sectaire ou ignorante. Mais comme le disait le Cardinal Barbarin, il y a d'autres crèches - vivantes celles-ci - qu'il ne faut pas ignorer: tant de familles démunies seront dans la rue pour Noël, dans les pays en guerre, dans les camps de refugiés, mais aussi chez nous, en France. Ces «crèches» là sont aussi à protéger et à défendre.

EST-IL NORMAL QUE L'ON CONTINUE DANS UN PAYS LAÏC DE DONNER AUTANT D'IMPORTANCE À UNE FÊTE RELIGIEUSE?

En temps de crise sociale, économique, éthique, culturelle… je crois que chacun comprend mieux l'urgence et l'importance de redécouvrir notre histoire commune, nos fondations et nos racines. C'est le véritable trésor que nous avons à transmettre aux générations qui viennent. La foi, l'espérance et la charité chrétiennes font partie de ce trésor. Plus que jamais, nos contemporains ont soif de sensLa popularité étonnante du Pape François même auprès des non-chrétiens prouve que la parole de l'Eglise et le message de l'Evangile sont attendus et continuent d'interpeller. Notre société a besoin de redécouvrir des raisons d'espérer. Encore une fois, si l'Etat est laïc, la société elle ne l'est pas. Les religions font partie de cette société. On ne peut que se réjouir que l'Eglise garde en France la liberté de proposer son message. C'est aussi cela la laïcité: le respect de la liberté religieuse. Ceux qui cherchent à faire taire l'Eglise ou à nous enfermer dans nos sacristies se trompent lourdement et ne servent 

 

LA TENTATION EST TOUJOURS GRANDE DE SE SERVIR, ET NON DE SERVIR.

A L'OCCASION DE LA RÉUNION ANNUELLE DE NOEL, LUNDI AU VATICAN, LE PAPE FRANÇOIS A ADRESSÉ UNE SÉVÈRE MISE EN GARDE À LA CURIE ROMAINE. QU'AVEZ-VOUS PENSÉ DE CETTE LEÇON D'HUMILITÉ?

J'ai bien aimé la réaction de Laurence Rossignol sur Twitter. La Secrétaire d'Etat chargée de la Famille notait: «Quand le Pape parle de la Curie, nous aurions tort d'ignorer la portée universelle de ses propos». Ce que rappelle le pape peut en effet éclairer tous ceux qui sont en situation d'exercer des responsabilités, politiques ou autres: le pouvoir doit rester un serviceLa tentation est toujours grande de se servir, et non de servir. Je remarque aussi que le «bon pape François» confirme son caractère bien trempé, son exigence spirituelle très forte, sa façon très directe d'exercer son autorité. On ne pourra pas lui reprocher de ne pas gouverner…

NOEL PREND CETTE ANNÉE UNE RÉSONNANCE PARTICULIÈRE À L'HEURE OÙ DES CHRÉTIENS SONT MASSACRÉS EN IRAK. QUEL MESSAGE VOULEZ-VOUS TRANSMETTRE À CETTE OCCASION?

Revenant d'Irak il y a deux semaines, je reste profondément touché par le témoignage de nos frères chrétiens là-bas. Témoignage de fidélité qui ne laisse personne indifférent. Cette fidélité nous engage: nous ne pouvons pas les oublier, et nous leur devons de ne pas rester dans notre tiédeur mortifère. Que le martyre de nos frères d'Orient puisse réveiller nos âmes et nos consciences en Occident! Qu'en ce jour de fête, nul n'oublie ceux et celles - comme Asia Bibi au Pakistan - qui passent les fêtes dans la peur, derrière des barreaux ou dans la clandestinité, par fidélité au Christ. Que Noël demeure pour eux, et pour nous tous, une consolation et la source d'une espérance qui ne déçoit pas.


 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

RENAISSANCE CHRETIENNE ?

 


François, le bien nommé et pape malgré lui, est en train de retrouver quelque chose du christianisme des origines et de l’esprit de Jésus. Il émane de ce jésuite à l’intelligence fine, un rayonnement de bonté qui fait écho et rend hommage  au « poverello ».   Il faut dire que la cruauté barbare des fanatiques de l’Etat islamiste est son meilleur allié, en transformant en martyrs les chrétiens du califat autoproclamé. La crise de sens aidant, il y a comme un frémissement annonçant un retour en grâce du christianisme des premières heures. Dieu est mort au siècle de Nietzsche et voilà qu’il renaît fragile, humble, menacé dans sa crèche misérable, réchauffé par la présence du bœuf et celle de l’âne annonçant l’entrée triomphante à Jérusalem. Rik Torfs fait remarquer qu’après des années de stagnation, l’Eglise bouge enfin sous l’impulsion dynamique de François.

Mais surtout, il attire l’attention sur une prise de position très récente de Johan Bonny, évêque d’Anvers, en faveur d’une reconnaissance des relations homosexuelles par l’église. Il rompt ainsi avec la tradition pastorale romaine vouant les gays aux gémonies : une relation se juge à son contenu, à son intensité et pas à sa forme extérieure. Voilà qui est très nouveau.

Bonny plaide pour une approche radicalement neuve après deux pontificats dogmatiques, ceux de Jean Paul II et celui de Benoît XVI. Avec François, ce sont les tenants du régime ancien qui risquent les grandes turbulences« La tentation est toujours grande de se servir, et non de servir. » Tout se passe comme si l’évêque d’Anvers et le pape aussi, du reste, étaieninspirés par la personne de Jésus, figure subtile et généreuse par excellence. Le pape populaire et les évêques traditionnels nommés à la Curie par ses deux prédécesseurs sont à couteaux tirés. Les fidèles de la base ne que sont des pions minuscules sur l’échiquier du Vatican où les prélats catholiques romains sont les pièces majeures.

Si François venait à tenir quatre ou cinq ans encore, il pourra renouveler complètement la composition de la curie conservatrice et ouvrir la voie à un pontificat vraiment réformiste sinon carrément révolutionnaire. De Koude Oorlog is overal springlevend, tussen continenten, landen en religies, tussen de mensen. Misschien woedt de koudste oorlog diep binnenin de mens zelf. Hoogste tijd om te ontdooien.

 MG

 

MISSCHIEN WOEDT DE KOUDSTE OORLOG DIEP BINNENIN DE MENS ZELF

VERZOEN U MET UZELF

OSCAR VAN DEN BOOGAARD

De Morgen

2014 was volgens de statistieken het warmste jaar ooit, maar de gevoelstemperatuur was behoorlijk koud. Met de verzoening tussen Cuba en Amerika zou het laatste symbool van de Koude Oorlog begraven zijn.Hoezo begraven? De Koude Oorlog is overal springlevend, tussen continenten, landen en religies, tussen de mensen. Misschien woedt de koudste oorlog diep binnenin de mens zelf. Hoogste tijd om te ontdooien.

2©© Douglas Gordon/Jan Mot, Brussels/Mexico City




Heb je naaste lief als jezelf. De moeilijkheidsgraad van dit Bijbels gebod bevindt zich niet zoals ik altijd dacht in het eerste deel, maar vooral in het tweede deel van de zin. Je moet jezelf eerst aanvaarden, vergeven en liefhebben voordat je naasten aan de beurt kunnen zijn. Maar hoe doe je dat?

Moeder Teresa dacht af en toe: 'Calcutta kan stikken!' Ze draaide zich om in bed en deed de hele dag niets. Ze gaf haar fantasieën de vrije loop terwijl haar handen over haar lichaam gleden. Je moet je eigen slingers ophangen, dacht ze dan. Helemaal opgeladen keerde ze na zo'n marathon van eigenliefde weer terug in de sloppenwijken van de wereld.

Je kunt niet echt goed zijn voor anderen als je dat niet voor jezelf bent. De liefde afkomstig van mensen die niet om zichzelf geven, is nooit vervullend en in geen geval onbaatzuchtig. Dankbaarheid is de prijs die je voor de liefde moet betalen. Denk aan een moeder die je duizend keer moet bedanken om haar cadeautjes. Je hebt daardoor niet het gevoel dat ze voor jou bedoeld zijn, maar voor haar. Ze worden je niet gegegeven, maar afgenomen. Duizend keer dank je wel moeten zeggen, is pure verkrachting. Ten slotte voel je helemaal niets meerGeen dankbaarheid en geen liefde.

Echte liefde is onbaatzuchtig. Ze vraagt geen liefde terug. En echte liefde is nooit exclusief. De man of vrouw die beweert alleen van jou te houden en van niemand anders, moet je wantrouwen. Het klinkt romantisch, met zijn tweeën op een onbewoond eiland, maar dat wat voor liefde doorgaat, is niets meer dan een economische transactie. Jij geeft het aan mij en ik geef het aan jou. Gelijk oversteken. Als een van de twee niet hetzelfde geeft, is het boel. Een echtscheiding is vaak niets meer dan het onvermogen om over een narcistische krenking heen te komen.

Onze westerse maatschappij leert ons allemaal dat we moeten presteren, uitblinken en succesvol zijn. We voelen ons schuldig als we dat niet doen. Wat een illusie! De maatschappij is helemaal niet met ons bezig. De maatschappij bestaat misschien helemaal niet. Het enige wat er bestaat zijn een heleboel individuen die niet goed weten hoe ze moeten leven.

Om hun kinderen, die ze hun beste vrienden noemen, te behoeden voor dit ongeluk, leren de meeste bewuste ouders hen dat ze in de eerste plaats gelukkig moeten zijn. Het klinkt als een vrijzinnige daad van liefde, maar het is een vergiftigd geschenk. Want wat als de kinderen niet gelukkig zijn? Dan moeten ze zich daarover schuldig voelen. Want ze worden verantwoordelijk gemaakt voor hun eigen falen. Mijn generatie kon de dwingende ouders nog de schuld geven voor haar ongeluk, maar de jongeren van nu moeten die schuld bij zichzelf leggen.

Op mijn linker schouderblad staat een tatoeage van de Schotse kunstenaar Douglas Gordon. Guilty in spiegelbeeld. Toen ik het kunstwerk in 1997 verwierf, wist ik dat schuld een thema voor me was, en ook dat ik die schuld van mezelf wilde afwentelen. Ik weet niet waar die schuld vandaan kwam. Ik had niet veel verkeerds gedaan. Was het de schuld uit de katholieke kerk, die op de valreep nog een slachtoffer had gemaakt? Nee, dat kan het niet zijn. Wat ik van die kerk heb geleerd, is namelijk dat je slecht mag zijn, hypocriet, paradoxaal, je wordt altijd vergeven.

De schuld kwam van de alcoholistische moeder die het kind niet ziet. De overlevingsstrategie was me in haar te verplaatsen. Ik begreep haar ongeluk en voelde me schuldig dat ik haar niet gelukkig kon maken.

Ik verplaatste me niet alleen in haar, maar in iedereen. Ik probeerde zoveel mogelijk aan andermans verlangens en verwachtingen te voldoen. Op een advocatenkantoor hoopte ik iemand te worden door andere mensen te helpen. Maar onder mijn dossiers groeide mijn eerste roman. Door te schrijven ben ik iemand geworden. Mijn non-identiteit werd als schrijver opeens een identiteit. Door me met een pen in de hand in anderen te verplaatsen en op een dag ook in mezelf kon ik ten slotte een identiteit opbouwen.

Vrijheid betekent voor mij: zelf betekenis geven. Een kerk is daarom net zo interessant als het openbaar vervoer, een theater of een museum voor hedendaagse kunst.

Een spirituele vrouw die eruit zag als een toverkol zei me dat ik het kind in mezelf had weggestuurd. Om geen pijn te voelen. Heel veel mensen zouden het kind in zichzelf hebben weggestuurd! Ik moest het terughalen. Hier op het tapijtje terwijl ze me met twee handen tegen de grond drukte! Huilen, schreeuwen! Ik moest het kind troosten. Me ermee verzoenen.

De heilige Antonius! Als er toch een heilige uit de katholieke kerk mag voortbestaan is hij het wel. De volwassen man die het kind troost, maar ook het kind dat de volwassene troost. Pas als ze zich met elkaar verzoend hebben, is de wereld aan de beurt.

Je onverdraagzaamheid naar anderen heeft met de onverdraagzaamheid tegenover jezelf te maken. Iedere homohater worstelt met zijn eigen seksualiteit. Hoe harder iemand roept, hoe harder hij zichzelf overschreeuwt. Soms is verontwaardiging niets anders dan verongelijktheid. Die verongelijktheid heeft soms meer te maken met een misstand bij jezelf dan met een misstand in de wereld.

Je moet jezelf verzoenen met je eigen twijfels, paradoxen en het niet weten, Als je zelf niet zeker bent over je eigen standpunten, hoe kun je dan stellig zijn tegenover anderen? "Make a remark, Alice", said the Red Queen, "it's ridiculous to leave all the conversation to the pudding!" uit Lewis Carroll' Through the Looking-Glass. Er zou in de wereld veel meer samen getwijfeld moeten worden, gevraagd, overlegd, geluisterd. Pas dan is de Koude Oorlog echt afgelopen.

 

 

Aucun commentaire: