mercredi 14 octobre 2015

Michel Ier, une équipe dont on se demande qui est le patron

Le gouvernement Michel célèbre son premier anniversaire mais sans avoir beaucoup de raisons de faire la fête.


© AFP

Si la coalition fédérale ne travaille pas trop mal, on s'était attendu à ce qu'elle engrange davantage de résultats. C'est le PS qui a ouvert la voie à l'exécutif Michel - en forçant sa majorité wallonne, il a donné un sauf-conduit à l'architecte De Wever. Mais cet équipage a fait de son administration sans socialistes sa marque de fabrique, suscitant des espoirs irréalistes auxquels il est loin de répondre, malgré une politique solide à de nombreux égards. C'est que, même si elle en touche parfois les limites, la suédoise reste dans le périmètre de la politique consensuelle classique. Elle est aussi moins menacée par une opposition forte que par des contradictions internes. Le fait que Charles Michel ne parvienne pas à les contrôler est compréhensible mais c'est en même temps sa plus grande source de gêne.

Le Premier ministre savoure avec un plaisir quasi présidentiel son séjour au Seize et il connaît ses limites. Il évolue comme un diplomate de haut niveau entre les présidents de partis et les vice-premiers, les vrais patrons de ce gouvernement. Michel est prudent et il sait quand il doit se taire. Jamais il n'est apparu comme le chef visionnaire qui emmène son équipe vers un objectif clair. Il s'est davantage révélé en esquivant des risques qu'en faisant preuve de courage et de leadership, ce qui ne profite pas à l'image du 16, rue de la Loi.

Le Premier ministre francophone n'est pas le patron de cette équipe dominée par des Flamands et tout indique qu'il ne le sera jamais. Mais il réussit, en médiateur politique méthodique, à trouver un accord général le plus large possible entre ces Flamands qui se querellent. Même s'il lui arrive d'en négliger l'exécution, parfois pour permettre des interprétations différentes. Avec pondération et prudence, il travaille dans l'ombre, dont il ne veut ou ne peut pas sortir. Mais il parvient à raccrocher son MR tantôt au CD&V, tantôt à la N-VA et, souvent, à l'Open VLD. Au gouvernement et en Belgique francophone, le MR n'est pas menacé sur la droite. Cela n'apporte donc aucun prestige, ni au Premier ministre ni à son parti, mais cela lui confère de l'efficacité. Et, sans concurrence francophone, Michel déborde de confiance en lui. D'autant qu'Elio Di Rupo, en chef de file mal choisi de l'opposition francophone, refuse d'y céder sa place.

Mais, malgré les chamailleries, le gouvernement a abattu pas mal de travail, et le mérite en revient à Michel. Même s'il le voulait, il ne pourrait pas changer le fait que le fruit de ce travail satisfasse plutôt le centre-droit, y compris en Belgique francophone. Plus la N-VA et l'Open VLD isolent les corrections sociales de Kris Peeters, plus ils montrent à l'opinion publique francophone que le gouvernement dirigé par le MR doit "tailler dans le gras". Et tout indique que la situation économique et budgétaire ne permettra aucun assouplissement au cours des mois et des années à venir.

Il y a un an, l'opposition de gauche à ce gouvernement de centre-droit était également considérée comme une opposition francophone à un gouvernement dominé par les Flamands. Elle a rapidement craint de faire ainsi l'affaire de la N-VA. Mais le jour viendra certainement où l'aversion pour l'équipe Michel l'emportera devant les inquiétudes suscitées par les nationalistes flamands. Surtout si, en Belgique francophone, les voix se font plus nombreuses pour dénoncer le trop peu d'oxygène que promet la sixième réforme de l'Etat à Bruxelles et à la Wallonie.

 

COMMENTAIRE DE DIVERCITY

TEL PÈRE, TEL FILS ?


Jamais il n'est apparu comme le chef visionnaire qui emmène son équipe vers un objectif clair. (Devos)

Pour Bart Eeckhout, le commentateur du Morgen le pouvoir législatif est désormais entre les mains  du gouvernement . En de controlerende macht heeft haar strijdperk verplaatst naar debatplatformen in media allerhande.
« Nous, on n’a pas choisi la facilité, mais on avance et vous verrez, les résultats seront au bout du chemin » (Louis Michel) 

L’opposition va chercher à démontrer l’effet d’illusion, mais seul l’avenir dira si le gouvernement Michel a vendu, ou pas, du vent et si l’emploi naît d’une baisse des charges sur le travail. Le sort de Charles Michel est pour beaucoup entre les mains des entreprises (et un peu de la conjoncture) dont on verra si elles seront, ou non, « ingrates ». 

'Charles est tout à fait consient des difficultés de Peeters, ministre du travail. Il le soutient autant qu’il peut  parce que le MR est largement sur la même ligne idéologique que le CD&V.

Pour le surplus on découvrira avec amusment le regard attendri que le père Michel porte sur le fiston : Il en fait trop, il est trop dur avec lui-même, Il a des problèmes d’estomac. Il mange trop vite, il avale sa nourriture, mais je ne peux rien lui dire. »

Being a prime minister in Belgium isn’t exactly a soft job…

En comparant son fils à Wilfried Maertens, Louis Michel nous annonce-il un Michel 2,3, 4…?


MG



LE DISCOURS DE CHARLES MICHEL: DÉTERMINATION, ACTION. 

 

Pour son discours de l’Etat de l’union, le Premier ministre a voulu donner le ton et l’allure du gouvernement. 

L’édito de Béatrice Delvaux. (Le Soir)



• 

Décidé, résolu, solide, contre l’immobilisme »  : le Premier ministre, dans son deuxième discours de l’Etat de l’union, a voulu donner le ton et l’allure de son gouvernement. Une équipe qui est là pour durer – plus qu’une législature ? –, qui va de l’avant quels que soient les hurlements de l’opposition, quelles qu’aient été les dissensions internes qui, en fait, pour lui, n’existent pas : « Cette majorité est solide et unie.  »

La détermination, le volontarisme, la marche en avant têtue qui traversaient tout ce discours, traduisent le mode d’action imprimé par le Premier ministre à son exécutif. Après un an, lui-même se montre, dans l’hémicycle, plus ferme et plus affirmatif. Il veut aussi « humaniser » l’image d’un gouvernement souvent présenté comme une machine hautaine, au service de certains intérêts, et a donc hissé, dans son discours, le motsocial à la même hauteur que travail, ce qui va en faire hurler plus d’un. Mais dont il espère sans doute que cela « réchauffe » son image au sud du pays.

Sa conviction est visiblement consolidée par les accords conclus qu’il peut désormais énumérer. C’est sa meilleure parade et la digue sur laquelle l’opposition va tirer dans les prochains jours. « Nous, on n’a pas choisi la facilité, mais on avance et vous verrez, les résultats seront au bout du chemin » : c’est le message de fond de cette prise de parole qui souligne subliminalement, aux détracteurs de tous bords que ce gouvernement, ne leur en déplaise, n’est pas près de tomber.

(…)

L’opposition va chercher à démontrer l’effet d’illusion, mais seul l’avenir dira si le gouvernement Michel a vendu, ou pas, du vent et si l’emploi naît d’une baisse des charges sur le travail. Le sort de Charles Michel est pour beaucoup entre les mains des entreprises (et un peu de la conjoncture) dont on verra si elles seront, ou non, « ingrates ».

Pour le reste, pas d’effet d’annonce ou de perspective sur la suite des événements, le discours du Premier était davantage un catalogue des choses faites qu’une vision profonde et concrète de l’action à venir (le « redesign » des administrations est évoqué, mais non développé) ou du détail des valeurs que la Belgique veut imprimer, notamment dans la crise des réfugiés.

Charles Michel n’est pas lyrique, mais pragmatique. En cause notamment : la prudence que nécessite la stabilité de son attelage et qui pourrait expliquer le corset dans lequel il se meut encore mais qui, à la Chambre ce mardi, avait été visiblement desserré d’un cran.

 

 LOUIS MICHEL: 'IK ZOU CHARLES NU AL VERGELIJKEN MET WILFRIED MARTENS'

Ewald PironetWalter Pauli Knack

Op 11 oktober is het één jaar geleden dat de regering-Michel de eed aflegde. Charles Michel (°1975) had als jongste premier ooit aanvankelijk enige moeite om alle kikkers in zijn kruiwagen te houden, maar hij is ontegensprekelijk gegroeid in zijn rol. Dat hij zo snel het vertrouwen van zijn Vlaamse coalitiepartners heeft gewonnen, verbaast vader Louis Michel helemaal niet. 'Wij zijn kinderen van de taalgrens.'

Louis Michel © Dieter Telemans/Imagedesk

HAALT MICHEL I HET EINDE VAN DE REGEERPERIODE?

'Er is geen enkele regeringspartij die belang heeft bij vervroegde verkiezingen. Dus: ja.'

'Omdat Charles jong en 'de zoon van' was, bestond er twijfel aan zijn capaciteiten om een ploeg te leiden. Maar vanaf dag één heeft hij de problemen samen met zijn partners opgelost. Hij toonde dat hij in staat is het vertrouwen van zijn meerderheid te verdienen. De coalitiepartners rekenen op hem en zijn overtuigd van zijn capaciteiten. Dat wapent hem om leiding te geven, om te lijmen en compromissen te vinden.'

In het begin leken Charles Michel en Kris Peeters (CD&V) een hechte tandem te vormen als coformateurs. Nu lijkt het: Kris Peeters tegen de rest van de regering.

Kris Peeters is de enige Vlaamse vicepremier die aan zijn achterban moet uitleggen dat de bereikte compromissen sociaal en economisch evenwichtig zijn. Veel marge krijgt hij niet van de andere Vlaamse partijen, want eigenlijk jagen ze allemaal op dezelfde kiezers. Charles is zich goed bewust van de moeilijke situatie waarin Peeters zich ook als minister van Werk bevindt. Hij helpt Kris waar hij kan, ook omdat de MR veel van de bekommernissen van CD&V deelt. Wij zijn een stukje socialer dan Open VLD of de N-VA. '

CD&V ZORGT ERVOOR DAT DE HARDERE LIBERALE VOORSTELLEN VAN DE N-VA EN OPEN VLD WAT AFGEZWAKT WORDEN.

'En dat komt de MR niet slecht uit, want het regeringsbeleid moet ook voor de Franstalige publieke opinie verteerbaar blijven. Wij helpen CD&V'ers want dat kan de coalitie alleen maar verstevigen.'

(…)

'Charles wil absoluut niet dat iemand anders zegt wat hij moet doen. Indien ik hem aangepord zou hebben, had hij wellicht iets anders gedaan.'

HEBT U HEM GEADVISEERD OM HET TOCH TE DOEN?

'Je moet mijn zoon kennen. Charles wil absoluut niet dat iemand anders zegt wat hij moet doen. Indien ik hem aangepord zou hebben, had hij wellicht iets andersgedaan.'

HOE OVERTUIG JE HEM DAN WEL?

'Eerst legt Charles uit hoe hij de zaken ziet. In die fase moet je vooral niet tussenkomen: laat hem maar een monoloog afsteken. Als je hem te snel gelijk geeft, begint hij zeker te twijfelen. Invloed uitoefenen op Charles is dus niet eenvoudig. Tijdens de regeringsvorming had ik de indruk dat zijn omgeving eerder terughoudend reageerde: 'Wees toch maar voorzichtig. Denk na voor je jezelf en je partij in dat avontuur meesleurt.' Maar op een bepaald ogenblik zei Charles mij: 'Ik heb goed nagedacht. Ik doe het.'

.'

(…)'Het land wordt bestuurd door een nieuwe generatie politici, met een eigenstijl en eigen inzichten. Ze herkennen zich niet meer in de ouderwetse aanpak, met kleine arrangementen hier en afspraakjes daar. Zij breken met de codes. Ook de bondgenootschappen met de zusterpartijen over de taalgrens zijn niet langer vanzelfsprekend.'

TERWIJL DE MR TIJDENS DE CAMPAGNE LUID VERKLAARDE DAT ZE NOOIT MET DE N-VA IN EEN REGERING ZOU STAPPEN, WAREN ER AL DISCRETE CONTACTEN?

'Nee. De N-VA is veruit de grootste democratische partij van het land. Natuurlijk kun je tegen hun ideeën en hun nationalisme zijn - dat zijn wij ook - maar de Vlaamse bevolking heeft nu eenmaal een signaal gegeven. Het was voor Charles moeilijk geweest om daar geen rekening mee te houden. Het was ook een kwestie van respect voor de democratie. Dus de enige coalitie die mogelijk was, was er een met de N-VA.'

DE WEVER SCHEPT ER OOK EEN HEIDENS GENOEGEN IN OM DE LINKSE OPPOSITIE TE JENNEN.

'En dan? De Wever is partijvoorzitter en natuurlijk moet hij radicaler uit de hoek komen dan zijn eigen ministers. Toen ik voorzitter was, deed ik dat ook. Elke voorzitter moet soms een beetje gemeen zijn. (grijnst) Wie als voorzitter de staatsman wil uithangen, maakt zijn eigen partij kapot.'

WANNEER WIST U DAT CHARLES OOIT POLITICUS ZOU WORDEN?

'Dat wist ik al toen hij vijftien jaar was. Hij ging dikwijls met mij mee. Hij was dertien toen hij zijn eerste publieke speech gaf, ter gelegenheid van mijn veertigste verjaardag. Later werd hij voorzitter van de Franstalige liberale jongeren van Waals-Brabant. Bij zijn eerste verkiezing in 1994 stond hij als 18-jarige op de laatste plaats op de lijst voor de provincieraad en werd hij rechtstreeks verkozen. In die tijd volgde hij als Erasmusstudent lessen'internationaal recht der gewapende conflicten' aan de Universiteit Amsterdam, maar elke donderdag keerde hij terug naar België om aanwezig te zijn in de provincieraad.'

AAN WELKE ANDERE PREMIER UIT DE RECENTE GESCHIEDENIS DOET UW ZOON U DENKEN?

(denkt lang na) 'Ik zou Charles al durven te vergelijken met Wilfried Martens. Toch met de Martens van de regeringen Martens-Gol in de jaren tachtig, toen ik partijvoorzitter was. Wilfried Martens respecteerde binnen zijn regering ook altijd de afspraken. En ook hij gunde zijn ministers het zonlicht.'

ZULLEN BIJ DE VOLGENDE VERKIEZINGEN OPNIEUW COMMUNAUTAIRE THEMA'S OP DE VOORGROND TREDEN?

'Dat denk ik wel. We zijn niet blind. De zesde staatshervorming is verre van perfect, er zijn nog altijd te veel overlappingen die de verschillende regeringen hinderen om een logisch en coherent beleid te voeren. Er zijn dus nog wat correcties en verfijningen nodig. Ik zie niet in waarom de Franstaligen bang zouden moeten zijn voor zo'n gesprek. Misschien is het beter om niet meer de fouten van het verleden te maken.' 'Ik ben niet voor confederalisme, maar het is te laat om de discussie over het confederalisme te voorkomen.'

LEEFT IN WALLONIË DE VREES DAT HET VLAAMS PARLEMENT NA DE VERKIEZINGEN VOOR ONAFHANKELIJKHEID ZOU GAAN, ZOALS WE NU IN CATALONIË ZIEN?

'Ik spreek veel met N-VA'ers en ik hoor ze niet vragen om het land te splitsen, wel om meer bevoegdheden te krijgen en de wankele staatshervorming te corrigeren. Ook de N-VA beseft dat Vlaanderen weinig voordelen heeft bij de splitsing van België. Er hangt geen revolutie in de lucht.'

WINT CHARLES MICHEL DE VERKIEZINGEN?

(…)Geen enkel Franstalig dagblad steunt de regering. Men zegt wel dat er geen socialistische pers meer is, maar ze hebben die niet nodig: er zijn genoeg linkse journalisten. De MR en de premier krijgen voortdurend het verwijt dat ze onder invloed staan van de N-VA. Maar ik verwijt niemand iets: de pers is vrij.' 

IN WALLONIË HEERST EEN AFKEER VAN DE N-VA. TEN ONRECHTE, VOLGENS U?

'Ja, in Wallonië leven er veel mensen met een obsessionele afkeer voor de N-VA. Soms lijkt het alsof het hun diepste verlangen is dat een N-VA-minister zwaar in de fout zou gaan. Maar die doen dat niet. Jan Jambon is een uitstekend minister van Binnenlandse Zaken. Theo Francken is soms misschien wat onvoorzichtig, maar hij doet op Asiel wél zijn job. Dat doet ook Johan Van Overtveldt op Financiën enSteven Vandeput op Defensie. De N-VA-regeringsleden respecteren de democratische instellingen en houden zich strikt aan het regeerakkoord.

(…)

EN MET DE ECONOMISCHE CONJUNCTUUR, MAAR DAAROP HEEFT GEEN ENKELE BELGISCHE REGERING VEEL GRIP.

'Maar iedereen ziet toch dat deze regering meer dan vroeger de ondernemingen steunt? Dat zorgt voor vertrouwen. Steeds meer Franstaligen geloven trouwens in het vrije initiatief. Ook PS'ers als Jean-Claude Marcourt of Jean-Pascal Labille hebben al lang begrepen dat er geen sociaal beleid te voeren valt als er geen succesvolle ondernemingen zijn. Zij hebben de liberalen nodig om een economische bloei te realiseren, dan kunnen zij blijven herverdelen. Toen we samen in de Waalse regering zaten, waren er ook nooit ideologische problemen tussen ons. Ik ben er principieel niet tegen om in de toekomst nog met socialisten in een federale regering te werken, maar niet meer op hun voorwaarden. Kijk, ik ben een échte liberaal. Ik ben voor een vrijemarkteconomie, maar ook voor gemeenschapsvoorzieningen. En in maatschappelijke discussies situeer ik me links.'

OPEN VLD DAARENTEGEN PROFILEERT ZICH OPNIEUW ALS EEN CENTRUMRECHTSE ANTIBELASTINGPARTIJ.

'Er is een zeker verschil tussen het liberalisme van de MR en dat van Open VLD. De MR is een centrumpartij, zelfs een volkspartij. In Vlaanderen zouden we met ons programma een heel brede waaier aan kiezers kunnen aantrekken, zeker dertig procent, van centrumrechts tot centrumlinks.'

'Ik ben het natuurlijk niet eens met hun nationalisme, maar ik heb een fundamenteel vertrouwen in de koers van de N-VA: De Wever heeft er geen enkel belang bij om het Vlaams Belang achterna te lopen. Als hij dat doet, verliest hij de kern van het Vlaamse kiezerspubliek: de grote klasse van kleine middenstanders en zelfstandigen. Ik ken ze goed, want mijn vader was een metselaar uit Hoegaarden, een Vlaming die trouwde met een Waalse uit Zittert-Lummen. Wij zijn kinderen van de taalgrens. Ik voetbalde in Hoegaarden en ging er als kind naar de kermis. Leer mij dus de Vlamingen niet kennen, het zijn mensen zoals mijn vader: een nuchter volk dat hard werkt en liefst niets vraagt aan de staat.'

'Vader zei altijd: 'Men mag nooit aan anderen vragen wat men zelf kan doen. En je kunt eigenlijk alles zelf doen.' Daarom ben ik liberaal geworden en geen socialist.

(…)

UW ZOON WIL ZICHZELF IN ALLE OMSTANDIGHEDEN ONDER CONTROLE HOUDEN?

'Charles heeft mijn manier van doen overgenomen: vroeg opstaan, lange uren kloppen, niet veel slapen. Hij is rationeler dan ik en werkt veel diepgaander. Hij kent zijn dossiers tot in het kleinste detail, ook die van zijn ministers. Van zijn medewerkers duldt hij geen half werk. Hij offert alles op voor zijn taak. Met andere woorden: hij doet te veel. Hij is veel te streng voor zichzelf. Hij heeft last van zijn maag. Hij eet ook veel te snel: hij slikt zijn voedsel gewoon in. (zucht) Maar wij mogen hem dat natuurlijk niet zeggen.'

 

 

 

Aucun commentaire: