jeudi 16 mars 2017

Eens de roes is uitgeslapen, zal Rutte snel beseffen dat de draak nog niet is verslagen


Bart Eeckhout De Morgen. 

Bart Eeckhout. ©Wouter Van Vooren 

Is de draak dan toch verslagen? De jongste tijd leek de kiesstrijd in Nederland wel een variant op de oude fabel van Joris en de draak, met uittredend premier Mark Rutte in de rol van koene ridder, en de rechts-populistische systeemuitdager Geert Wilders als tweets spuwende draak.
Met behulp van de Turken heeft ridder Rutte het gehaald. Dat klopt feitelijk natuurlijk niet helemaal. De liberale VVD van de premier lijdt aanzienlijk zetelverlies, de PVV van Wilders wint zetels. Maar het is voor Wilders allemaal toch wat minder dan verwacht. De VVD blijft veruit de grootste, en behoudt het initiatiefrecht voor de regeringsvorming. In dat opzicht heeft de premier de verkiezingsavond gewonnen.
Of de draak daarmee verslagen is, valt nog te bezien. Geert Wilders heeft de voorbije weken vooral zichzelf geklopt. Zijn keuze om, zot van glorie, als een mini-Trumpje de strijd bijna exclusief via sociale media te voeren, is een arrogante misrekening gebleken. Zijn gebrek aan een voldragen programma legde bovendien een geloofwaardigheidsprobleem bloot.
Maar Wilders is niet weg, en de impact van zijn vertoog van xenofobie en polarisering blijft sowieso nazinderen in de verdeelde Nederlandse samenleving. De echo's van zijn discours in de gespierde taal van liberalen en christen-democraten is er een illustratie van.
Die verdeeldheid schept een belangrijk maatschappelijk, maar ook een politiek probleem. Hier en daar zult u lezen dat de Nederlandse burger uiteindelijk toch voor de vastigheid van de middenweg heeft gekozen, in het aanschijn van de mogelijke Europese systeemcrisis die een extreme stem zou kunnen opleveren. Die geruststellende analyse wordt echter niet door de feiten ondersteund.
Bij de verkiezingen in 2010 en 2012 haalden de drie klassieke partijen (rood, blauw, oranje) in Nederland samen nog ruim 80 zetels op 150, weliswaar in wisselende verhoudingen. Vandaag zijn er daar zo'n 20 van weggesmolten. Dan kun je niet spreken van rustige vastheid.
HET NEDERLANDSE POLITIEKE LANDSCHAP LAAT EEN PARADOXAAL FENOMEEN ZIEN. DE POLARISERING LEIDT ER NIET TOT EEN OPDELING IN TWEE 'KAMPEN', MAAR JUIST TOT EEN TOTALE VERSPLINTERING
Het Nederlandse politieke landschap laat een op het eerste gezicht paradoxaal fenomeen zien. De veelbesproken polarisering leidt er niet tot een opdeling in twee 'kampen', maar juist tot een totale versplintering.
Dat is de uitkomst van een evolutie van decennia. Die is nu nog ernstig versterkt door de mislukking van de uittredende coalitie – is er een ander woord als je de helft van je zetels kwijtspeelt? Eerst was er gejubel bij sommige commentatoren, maar de nogal postmoderne manier van coalitiebestuur zonder groot, dragend vergelijk tussen de tegengestelde rood-blauwe partners heeft veel kiezers verward en boos gemaakt.
Het is vooral de socialistische PvdA die daarvoor een zeer hoge prijs betaalt. Terecht. Dit was niet waarvoor hun kiezers in 2012 hadden gestemd. Dan kan de afstraffing volgen, en in dit tijdsgewricht is er dan geen sociologische ondergrens van een zeker kiespubliek meer.
In Jesse Klaver en Groen Links heeft Nederlands links een nieuwe vaandeldrager gevonden, met zowaar de allure van een Justin Trudeau van boven de Moerdijk. Het wordt interessant om te zien of deze beweging duurzamer is dan een hype.
Die test kan zich snel aandienen. Met de VVD, het CDA en de links-liberale D66 zou Groen Links mee een coalitie van winnaars kunnen vormen. Het zou wel, opnieuw, een kabinet zijn met tegengestelde krachten. Het groene programma staat mijlenver af van dat van de andere partijen. Gaat opnieuw een linkse partij zich geïsoleerd wagen in zo'n mijnenveld? Hopelijk wordt ditmaal dan toch wat oordeelkundiger onderhandeld vooraf.
De toekomstige premier zal hoe dan ook de belangen van vier of vijf partijen moeten verzoenen. In een tijdperk dat op polarisering en morele paniek drijft, is dat nog minder vanzelfsprekend geworden dan voorheen.
Compromisvorming blijft hoe dan ook een essentieel onderdeel van besturen in een coalitiesysteem. De burgerlijke scepsis is ook niet onbeheersbaar.
Eens de roes van de overwinningsnederlaag is uitgeslapen, zal de uittredende en waarschijnlijk toekomstige minister-president van Nederland snel beseffen dat de draak nog niet is verslagen. 

 
COMMENTAIRE DE DIVERCITY
SAINT GEORGES (RUTTE) A-T-IL VRAIMENT VAINCU LE DRAGON WILDERS? 

C’est évidemment la toute bonne question que pose l’éditorialiste du Morgen ou lendemain de la victoire électorale du ministre président sortant Rutte.
L’effet domino n’aura pas lieu et Marine Le Pen qui a apporté son soutien à Wilders, s’en mord les doigts.
Il est bien certain que la tentative d’ingérence du président Erdogan dans les affaires intérieures des Pays-Bas a quelque peu aidé Rutte.
Notons toutefois que, globalement, celui-ci a perdu des sièges tandis que Wilders en a gagné, mais moins qu’il espérait.
Rutte à « la main » et l’initiative lui revient de former une nouvelle coalition. Il devra réunir l’eau le feu à savoir des formations totalement antinomiques sur le plan idéologique.
C’est dire qu’à moyen terme le dragon Geert Wilders n’est que très provisoirement vaincu. Bien qu’il y ait amélioré son score personnel, Wilders a raté son coup. Il était persuadé de pouvoir l’emporter en faisant une campagne, à la Trump, sur les réseaux sociaux. Son absence totale de programme électoral a révélé un manque de crédibilité.
Il reste que la surenchère xénophobe de Wilders et son en effet de polarisation sur l’opinion publique aux Pays-Bas ne fera que croître et embellir dans les années qui viennent.

Lors des élections de 2010 et de 2012, les trois formations traditionnelles (rouge, bleu et orange,) ont réuni un total de 80 sièges sur 150. Aujourd’hui ils en comptent 20 de moins.
Le grand paradoxe de la politique hollandaise c’est que si l’accroissement de la polarisation ne génère pas deux camps opposés mais une mosaïque de petits partis.
Le parti de gauche PvdA en a fait les frais car le fait de s’unir si un grand parti de droite lui a fait perdre beaucoup d’électeurs qui avaient voté pour autre chose. C’est le propre des coalitions contre nature, un phénomène nous les Belges connaissons bien.
Quoiqu’il arrive, le prochain premier ministre à savoir Rutten qui se succèdera à lui-même devra composer avec les sensibilités de quatre voire cinq formations politiques. Dans un climat de polarisation générale, cette situation est parfaitement inconfortable. C’est pain béni pour le dragon Wilders qui attend son heure tandis que Rutten sera contraint de négocier compromis sur compromis, à la belge.
Après l’ivresse de la victoire, le futur premier ministre Rutte( devra se rendre à l’évidence : il n’a pas vraiment vaincu le dragon Wilders.


Aucun commentaire: