mercredi 3 janvier 2018

Lettre ouverte des frères Dardenne au chef du gouvernement et à ses ministres

Luc et Jean-Pierre Dardenne. © Belga. 

Le Soir  
JEAN-PIERRE ET LUC DARDENNE, CINÉASTES
Les frères Dardenne, réalisateurs, scénaristes et producteurs, prennent la plume pour s’indigner dans le dossier soudanais. Ils interpellent Charles Michel. Pour eux, Theo Francken doit démissionner.

Si votre gouvernement avait le sens de la responsabilité politique, il aurait déjà demandé, c’est-à-dire obligé, son Secrétaire d’Etat à l’Asile et à la Migration de démissionner sans entrer dans des discussions relatives à des enquêtes dont les résultats seront toujours contestables, ou à ses erreurs, fautes, manquements déontologiques, mensonges qui, certes, ne sont pas rien mais qui relèvent d’une responsabilité pénale et non pas d’une responsabilité politique. Le membre d’un gouvernement qui démissionne au nom de la responsabilité politique ne le fait pas parce qu’il reconnaît qu’il a personnellement commis ou non une erreur ou une faute mais parce qu’il juge, au vu d’une situation politique particulière, que son maintien au gouvernement décrédibilise celui-ci en même temps que sa fonction de représentant. Au cas où ce représentant n’a pas ce sens de la responsabilité politique – ce qui semble être le cas de votre Secrétaire d’Etat, Monsieur Francken – le Premier Ministre soutenu par la majorité de son gouvernement décide de le démissionner.
Pourquoi votre gouvernement ne prend-il pas cette décision ? Pourquoi dit-il attendre les résultats d’une enquête dont l’indépendance et les résultats resteront toujours contestables car menée avec la collaboration d’un Etat non démocratique ne respectant pas les droits politiques de ses citoyens et désigné par les observateurs internationaux comme pratiquant la torture ? La réponse à cette question semble trop évidente : vous, Monsieur le Premier Ministre et la majorité de votre gouvernement, donnez raison au Secrétaire d’Etat concernant le rapatriement des réfugiés soudanais ou plus précisément n’osez pas lui donner tort car la question des migrants est électoralement sensible, beaucoup trop sensible. La preuve : la cote de popularité du Secrétaire d’Etat dans l’ensemble du pays, Flandres, Bruxelles, Wallonie. De quoi faire peur à tous les membres du gouvernement, qu’ils soient francophones ou flamands.
C’est face à ce constat d’une faillite du sens de la responsabilité politique, à ce qui nous paraît être un pur calcul électoral témoignant d’un manque de courage politique de votre part que nous avons décidé d’écrire ces quelques lignes pour vous dire notre incompréhension et notre colère de citoyens. Pourquoi Monsieur le Premier Ministre, pourquoi Mesdames et Messieurs les Ministres du Gouvernement ne reconnaissez-vous pas clairement que le fait d’avoir renvoyé des demandeurs d’asile dans un Etat non démocratique pratiquant la torture est politiquement et moralement inadmissible ? Pourquoi ne reconnaissez-vous pas que vous n’avez pas mesuré l’indignité et l’injustice de cette décision prise par votre Secrétaire d’Etat qui, de plus, ne vous aurait pas correctement informés ? Pourquoi, au nom de la responsabilité politique, ne décidez-vous pas de contraindre ce Secrétaire d’Etat à la démission ? Pourquoi ne témoignez-vous pas d’un courage politique qui vous fasse passer outre la crainte d’un électorat qui pourrait vous sanctionner ? Est-il plus important pour les représentants d’un Etat démocratique de parier sur la peur et les préjugés de ses citoyens ou de parier sur leur éducation à la justice, au respect des droits humains fondamentaux ?
Le moment est grave parce qu’il concerne un principe que tout Etat de droit se doit de respecter : on ne peut rapatrier des demandeurs d’asile dans un Etat pratiquant la torture, dans un Etat où la torture pour ces rapatriés est possible. Continuer de transiger sur ce principe en s’en remettant aux résultats d’une enquête sur la torture effective ou non de ces rapatriés serait tout simplement indigne et ne témoignerait pas seulement de votre perte du sens de la responsabilité politique mais aussi de votre perte du sens de l’honneur, le vôtre et le nôtre, celui de vos citoyens et citoyennes épris de justice pour lesquels la torture reste le pire déshonneur de l’humanité.


COMMENTAIRE DE DIVERCITY
ETHIQUEMENT CORRECT MAIS POLITIQUEMENT SUICIDAIRE 

Exiger la tête de Francken, c'est certes un impératif éthique.  Mais, qu'on le veuille ou non, l'obtenir  équivaudrait à "suicider la suédoise" et est de nature à provoquer illico des élections fédérales qui ne peuvent être favorables qu'à un seul parti: la N-VA. Il deviendra alors quasiment impossible de former une coalition majoritaire au niveau fédéral ce qui entraînera ipso facto une crise de régime bien plus compliquée que l'affaire royale et  entraînera plus que probablement  l'évaporation inévitable de la Belgique. En effet les partis flamands indépendantistes (N-VA 30%/Vlaams Belang/ 10%/ et divers électrons libres du VLD et du CD&V) seront tentés de proclamer l'indépendance de la Flandre selon un schéma parfaitement esquissé par Jules Gheude, je n'y reviens pas. 
Le CD&V qui a timidement demandé cette démission par la voix de son président se verrait réduit à peau de chagrin, comme son homologue CDH qui se liquéfie et  pas que dans les sondages. 
Déjà les premières conséquences se font sentir à Bruxelles: "De MR  moet hopeloos  toezien hoe haar Brussels kiespubliek overstapt naar de N-VA." (Knack). Ah bon! Si Michel "éloigne" Francken, son gouvernement chutera, il le sait et la N-VA adoptera aussitôt sa posture favorite, celle de la victime Caliméro. Voilà pourquoi il se drape dans une toge de silence. 
""Als Michel zijn asielminister doorstuurt valt de regering, en kan de N-VA naar de verkiezingen met het thema waar ze het best op scoort, asiel en migratie, en... met haar goudhaantje in een slachtofferrol."(Knack)
Les politologues flamands sont formels: la démission de Francken provoquera la chute du gouvernement. Lisez plutôt: 

CARL DEVOS (professor Politieke Wetenschappen aan de Universiteit van Gent) : 'Alleen de N-VA zou baat kunnen hebben bij vervroegde verkiezingen. Je voelt al enkele weken dat de andere partijen de adem inhouden. Dat maakt dat de N-VA wel bijzonder zelfzeker is en ze de andere partijen kan uitdagen. De CD&V had aanvankelijk het plan om door een regering met N-VA te vormen de vleugels van die partij bij te knippen. Dat is flink anders uitgedraaid.
Zelfs al zou uit het onderzoeksrapport blijken dat de uitgewezen Soedanezen wel degelijk gefolterd zijn, dan zal de N-VA haar steun aan Francken niet opzeggen. Daarvoor is hij veel te cruciaal. De andere partijen zullen daar vervolgens op moeten reageren. De bal ligt dan weer in hun kamp om de regering op te blazen.

In Franstalig België leeft het idee dat Michel slechts de handpop is van een kamikaziregering waarin de N-VA met de scepter zwaait. (in Knack) 
Mais n'en déplaise aux frères Dardenne et leurs nombreux admirateurs: décapiter Francken c'est saborder le gouvernement de  Charles Michel I et provoquer dans la foulée  des élections prématurées dans un contexte très  favorable à la N-VA "Als er in pakweg maart nieuwe verkiezingen worden georganiseerd, moet er vervolgens een nieuwe regering worden gevormd. Maar de partijen zitten dan nog in verkiezingsmodus met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in oktober 2018. Goed een half jaar nadien volgen de Vlaamse en de Europese verkiezingen. Dat maakt dat het eerste regeringsjaar al verloren is. Daar heeft niemand op dit ogenblik baat bij."
Voilà pourquoi Charles Michel se drape dans le silence et se tait dans toutes les langues.   Est ce à dire qu'il est devenu la poupée du ventriloque De Wever qui serait lui le vrai patron de la suédoise?
DEVOS: 'Voor Michel is dit de zoveelste blamage. Maar wat moet de arme man doen? Hij kiest om te zwijgen omdat dit hem het minste kwaad zal berokkenen. Als hij Francken nogmaals terechtwijst, bestaat het risico dat de regering valt. Dan geeft hij al de Franstalige critici gelijk die zeggen dat er met de N-VA niet te besturen valt. Hij zit net als de andere partijen gevangen in deze coalitie.
Bart de Wever is momenteel de enige partijvoorzitter die het zich kan veroorloven om de regering te laten vallen. Dat maakt dat hij ook niet moet luisteren naar Michel. De partij staat zo sterk dat ze zich quasi alles kan permitteren.
Michel zal zich nu vooral over de interne kritiek bij de MR moeten ontfermen, want ook zijn interne tegenstander Didier Reynders (MR) zal zijn zwakke positie niet met lede ogen aanschouwen. In Franstalig België leeft het idee dat Michel slechts de handpop is van een kamikaziregering waarin de N-VA met de scepter zwaait. Dat is een heel vervelend beeld voor Michel die graag de chef d'equippe wil zijn.'

C'est aussi l'avis de Dave Sinardet qui enseigne les sciences politiques à la VUV et à Saint Louis :
Wouter Beke is de eerste partijvoorzitter in deze regering die het woord ontslag in de mond neemt. Denkt u dat de uitspraken van Beke ertoe kunnen leiden dat Francken moet opstappen? (Knack)
DAVE SINARDET: 'Op dit moment eist vooralsnog geen enkele coalitiepartner het ontslag van Francken, ook Beke niet. Zijn uitspraken wijzen er wel nogmaals op dat de relatie tussen de N-VA en de CD&V in de federale regering bijzonder slecht zijn.
Het is bovendien niet aan de CD&V-voorzitter om te bepalen of Francken moet opstappen. In de Belgische particratie zijn het vooral de partijvoorzitters die bepalen of hun regeringsleden op post blijven. Het kan natuurlijk wel dat premier Charles Michel (MR) er bij Bart De Wever (N-VA) op aandringt om de samenwerking met Francken stop te zetten. Maar ook dan ligt de finale beslissing in de handen van de burgemeester van Antwerpen.
Maar De Wever zal op zo'n verzoek niet zomaar ingaan. Hij heeft immers de gewoonte om zijn vertrouwelingen in weer en wind te steunen. Bovendien volgt een ontslag bijna alleen maar als een regeringslid in kwestie zijn of haar partij enorme schade berokkent. Dat is in het geval van Francken wel even anders. Hij blijft voor de N-VA een electoraal zwaargewicht. Dat hij onder vuur ligt, kan Francken zelfs uitspelen om nog meer steun te krijgen.'
De CD&V kan zich net als de MR en de Open VLD geen val van de regering veroorloven over dit thema. Dan komen er vervroegde verkiezingen waarbij de focus van de campagne nog meer op migratie komt te liggen. En op dat vlak staat de N-VA bijzonder sterk. Ik denk overigens niet dat de N-VA met deze kwestie erg verveeld zit. De partij gedijt wel in een positie waarbij het idee wordt gewekt dat iedereen tegen haar is.'
Voor Michel begint deze kwestie wel erg pijnlijk te worden. Wanneer deze regering in 2014 aan het roer kwam te staan, toonde de N-VA zich op federaal vlak een loyale coalitiepartner. Maar de N-VA begint zich de laatste tijd steeds dominanter te gedragen, denk maar aan het feit dat De Wever plotsklaps de kernuitstap en het energiepact op de helling zet. De N-VA zwaait in deze regering de plak.'

Nicolas Bouteca qui enseigne les sciences politiques
à Université de Gand n'est pas d'"un autre avis.
NICOLAS BOUTECA: De echte game changer zal het onderzoeksrapport zijn. Daaruit moet blijken hoe de omstreden identificatiesmissie heeft plaatsgevonden en of de Soedanezen al dan niet gemarteld zijn. Als dat laatste effectief het geval blijkt, dan wordt het voor Francken wel knap lastig. Maar ook dan zal de N-VA beargumenteren dat de Soedanezen maar asiel hadden moeten aanvragen. Anderen zullen beargumenteren dat de Soedanezen net geen asiel durfden aanvragen uit vrees om teruggestuurd te worden.
Als uit het onderzoek zou blijken dat er geen vuiltje aan de lucht was met de uitwijzingen, dan is het hek van de dam. De N-VA zal dat als bewijs aandragen dat Francken zijn werk niet mag doen, terwijl zijn beleid bij de bevolking aanzienlijke steun geniet.
De CD&V kan natuurlijk ook zelf de stekker uit de regering trekken maar de CD&V weet heel goed dat ze zich dat niet kan veroorloven. Francken is een electoraal zwaargewicht en nieuwe verkiezingen zouden de aandacht helemaal op het migratiedebat leggen. We weten allemaal dat dat voor de N-VA goed zal uitdraaien. De partij zit erg comfortabel in haar zetel.'
KNACK: WAAROM IS PREMIER MICHEL OORVERDOVEND STIL? BEWIJST DIT DAT DE WEVER BAAS IS IN DE WETSTRAAT?
BOUTECA: 'De reden waarom Charles Michel überhaupt het premierschap bekleedt, is maar omdat de N-VA de positie niet wilde bekleden. Het wordt nu wel erg duidelijk dat Michel de touwtjes niet in handen heeft. De klas staat als het ware op zijn kop, maar meester Michel hult zich in stilzwijgen. Hij hoopt dat de kwestie dan wel zal overwaaien. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het feit dat zijn partij niet de grootste van het land is. Hij is gewoonweg niet de machtigste man in deze coalitie.
Summa summarum: les frères Dardenne ont raison d'exiger la démission de Francken pour motifs éthiques. Mais ils ont tort de ne pas mesurer les conséquence politiques d'une telle démission à savoir la chute de la suédoise  et la convocation d'élections au niveau fédéral. Celles-ci déboucheront immanquablement  sur une crise de régime d'un type inédit rendant la formation d'une coalition fédérale quasiment impossible et entraînant vraisemblablement l'évaporation de la Belgique après que les partis flamands coalisés auront proclamé l'indépendance de la nation flamande
MG

Aucun commentaire: