mardi 21 mai 2019

‘Vlaamse jeugd is rechtser dan men denkt’


De Standaard 

Verslaat Vlaams Belang straks Groen als winnaar van de verkiezingen? Tom Van Grieken heeft er alle vertrouwen in. ‘De Anuna De Wevers vormen een minderheid. Deze verkiezingen draaien rond migratie.’
VAN ONZE REDACTEUR BART BRINCKMAN 

GENT/ANTWERPEN          
‘Rechts is cool. Voor mij is rechts altijd cool geweest. Maar dit heb ik nog nooit gezien. Hiervan durfde ik niet te dromen.’ Tom Van Grieken monstert de overrompeling in café De Hoeve, de zeventiende halte van Tom op Toer. Tientallen studenten drummen aan de deur. Ze zien er allemaal heel gewoon uit. Skinheads of de spreekwoordelijke pet en linten zijn nergens te bekennen. Zelfs de blauwe T-shirts van Schild & Vrienden zitten in de was.
Aan de overkant van de Sint-Pieters¬nieuwstraat houden dertig tegenbetogers een stilzwijgende sit-in. Driehonderd kelen trakteren hen op ‘linkse ratten, rol uw matten’. Dertig jaar geleden waren de numerieke verhoudingen resoluut omgekeerd. De voorzitter van Vlaams Belang kan zijn pret niet op. ‘Vanavond is het linkse Gent van ons.’
‘Ik ga hier niet weg voor ik van Tom en Dries een hand heb gekregen’, overtuigt een student zijn gezelschap om de drukte te trotseren. De vertoning ademt een zekere Tom en Dries-mania. Na wat korte toespraken trekken Van Grieken en Dries Van Langenhove de straat op. Een langgerekte fotosessie volgt, bij het vrouwelijke gezelschap buigen hun hoofden wat schever. ‘Dit gaat niet over verkiezingen winnen’, schreeuwt hij zijn toeschouwers toe. ‘Die winnen we. Dit gaat over ons land. Het wordt hoog tijd dat er een partij opstaat die onze mensen beschermt,
herhaalt zijn boodschap. Maar een waarschuwing ontbreekt niet. De peilingen mogen dan met bijna 15 procent in het zenit staan, de laatste week mag de aandacht niet verslappen.
‘We zijn door de woestijn gegaan en hebben bij momenten de kamelen zelf op onze rug moeten dragen’
Buiten zoeken aanwezigen verkoeling uit de claustrofobische en oververhitte discotheek. Een koppel zeventigers verzinnebeeldt het succes. Zij werkte 42 jaar in een ziekenhuis, haar pensioen is karig. Hij vreest dat een ‘miljard Afrikanen’ naar Europa afzakt waardoor de blanke bevolking een curiosum wordt. Voor Van Grieken werd de combinatie van migratie en linkse sociaaleconomische recepten een ‘heilige graal’.
JONGE DERTIGERS
‘We hebben ons de afgelopen jaren opnieuw in de politieke arena geknokt. We zijn door de woestijn gegaan en hebben bij momenten de kamelen zelf op onze rug moeten dragen.’ Zo kijkt Van Grieken tegenwoordig terug op zijn voorzitterschap. Vijf jaar geleden reed het succes van de N-VA zijn partij in de vernieling. Gerolf Annemans gooide als voorzitter de handdoek in de ring. Het was nu aan de jongeren. De voormalige jongerenvoorzitter, toen 28 jaar, werd voor de leeuwen gegooid.
Niemand gaf een cent voor zijn succes. De N-VA-machtsgreep leek definitief. Aanvankelijk gaven de peilingen ook geen krimp. Maar Van Grieken stippelde zijn koers consequent uit. Hij ging op zoek naar nieuwe mensen, nieuwe thema’s en een nieuwe stijl. Vijf jaar later kan hij concluderen dat de mayonaise heeft gepakt.

De generatiewissel verliep zonder grote wrijvingen, al werden sommigen (Jan Penris, Frank Creyelman) die op een herkansing hoopten, teleurgesteld. In de Kamer marcheert straks een hoop dertigers binnen, met Van Grieken op kop en in zijn kielzog ambitieuze nieuwelingen zoals Van Langenhove en de West-Vlaamse neofiet Wouter Vermeersch. De voorzitter maakt van de Kamer een speerpunt van de politieke actie waarbij hij het migratiethema van Filip Dewinter zal overnemen. Ook andere jonge Turken dienen zich aan. Tom Vandendriessche, eerste opvolger voor Europa, is een wissel voor de toekomst.
Dewinter verhuist terug naar het Vlaams Parlement. Van Grieken loopt niet al te hoog op met de strapatsen van de Antwerpenaar. Zo kan de manier waarop Dewinter campagne voert met een ‘Go Back-bus’ hem niet bekoren. Maar er groeide een verstandhouding waarbij de voorzitter zich zo min mogelijk moeit met de Antwerpse geplogenheden. Dewinter zelf denkt nog niet aan zijn pensioen. Hij kondigde al tien keer aan dat Sam Van Rooy zijn rol in de Antwerpse gemeenteraad overneemt. Van Grieken stelt met enige ironie vast – ‘u moet hem mij niet leren kennen’ – dat Dewinter nog steeds fractieleider is.
Hoewel de perceptie het tegenovergestelde suggereert, probeert Vlaams Belang het aureool van een one-issuepartij af te schudden. Van Grieken verbreedde de thematieken. Behalve de aandacht voor sociaal¬economische punten (pensioen, verlaging btw op elektriciteit) gaat er steeds meer aandacht naar onderwijs. De veelheid aan onderwerpen gaat ten koste van de fixatie op de islam, al vormt Dewinter daar de uitzondering op de regel.
Tenslotte slaat Van Grieken een andere toon aan, ‘tegen het systeem, niet tegen de instellingen’. Hij zoekt minder de provocatie. ‘Radicaal maar niet marginaal’, zo zegt hij zelf. Zijn soepele tong houdt hem vooralsnog op de weg. Debatten bereidt hij goed voor, voor een bon mot draait hij zijn hand niet om. ‘Ons imago van extremist is verbeterd, mede dankzij de sociale media. Voortaan kunnen we onze boodschap ongefilterd brengen’, legt hij uit aan enkele Gentse studenten die smeken om een selfie.
SCHILD & VRIENDEN
Onlangs keuvelde Van Grieken met N-VA-voorzitter Bart De Wever in de marge van een debat. ‘Hij leek niet enthousiast, klaagde dat er in de campagne niet echt een thema bovendreef. Ik dacht bij mezelf: daar merk ik nu eens niets van.’ Voor de Belang-voorzitter staan deze verkiezingen in het teken van migratie. Dat blijft voor hem de belangrijkste reden voor het succes. Al hielpen de ‘teleurstellende resultaten van de N-VA’ in zijn ogen meer dan een handje bij de wedergeboorte.
De gemeenteraadsverkiezingen gaven een eerste indicatie van de kanteling. In de meeste provincies kon Vlaams Belang opnieuw dubbele cijfers voorleggen, al bleef het cordon in alle gemeenten overeind. Maar het succes van Tom op Toer bij rechtse jongeren – geenszins partijleden – en de sterke prestaties van kandidaten in school-debatten wijzen op een diepere omslag.
Van Grieken: ‘De Vlaamse jeugd is altijd rechtser geweest dan wordt aangenomen. De Anuna De Wevers van deze wereld vormen slechts een minderheid.’ Volgens de voorzitter gaan Vlaamse jongeren steeds sterker op zoek naar hun roots. ‘In tegenstelling tot vorige generaties groeien ze op in een superdiverse samenleving. Als de anderen een hoofddoek dragen, willen ook zij hun identiteit beleven.’
Daarbij verovert Vlaams Belang steeds meer de perifere gebieden. In de groot¬steden lijkt de groeimarge beperkt, onder meer door de demografische realiteit. Maar steeds meer kleinere steden worden geconfronteerd met migranten of zelfs transmigranten. Dat opent voor de partij perspectieven in provincies als West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen of een regio als de Kempen. Zo’n evolutie weegt zwaarder door dan het instant succes rond Marrakech of het rekeningrijden dat de N-VA dwong tot bochtenwerk.
Voor dat jonge volkje zijn Van Grieken en Van Langenhove aantrekkelijke rebellen. Net zoals de veroordeling van het Vlaams Blok in 2004 voor racisme de basis legde voor een eclatante overwinning (24 procent), profiteert de Schild & Vrienden¬voorman van de Panorama ¬reportage. Nochtans onthulde die reportage hoe binnen zijn extreemrechtse jongerenorganisatie racistische, antisemitische en vrouwonvriendelijke grappen en memes de ronde doen. Van Grieken hoopt dat Van Langenhove in Brabant een tweede zetel kan binnenhalen. Maar zijn toprendement wordt pas over vijf jaar verwacht. Van Langenhove zal dan nog maar dertig zijn en lid van de partij.
MET DE HULP VAN THEO
Gemakshalve wordt aangenomen dat Vlaams Belang en de N-VA communicerende vaten zijn. Het onderzoek van TNS-media (die de peiling voor VRT/De Standaard verzorgt) geeft dat ook aan. Maar de partij wint eveneens van Open VLD en van de SP.A. In de grote steden liepen de arbeiders twintig jaar geleden over naar radicaal-rechts. Maar de problemen met transmigranten in West-Vlaanderen brengen ook daar een verschuiving op gang. In Limburg hoopt Vlaams Belang te profiteren van het gebrek aan sterke socialistische lijsttrekkers.
Enkele beslissingen kwamen stevig binnen bij N-VA-kiezers die in 2014 de Belang-stal hadden verlaten. De manier waarop de partij in Ninove Guy D’Haeseleer veroordeelde tot de oppositie, sloeg hen met verstomming. Ook de plotse keuze voor de SP.A in Antwerpen blijft niet zonder gevolg. De N-VA kon in vijftien gemeenten (waaronder Antwerpen) een meerderheid met Vlaams Belang vormen, maar is vandaag in de praktijk de sterkste behoeder van het cordon.
Wellicht draagt Theo Francken de grootste verantwoordelijkheid voor de remonte van Vlaams Belang. Zijn stevige taalgebruik rond migratie schurkte aan bij dat van het Belang, hij effende het terrein, hij de¬douaneerde een bepaalde attitude. Maar de voormalige staatssecretaris van Asiel droeg vooral verantwoordelijkheid. Ondanks zijn getwitter komen elk jaar 130.000 buitenlanders het land binnen. Zijn terugkeercijfers (op die van veroordeelde sans-papiers na) bleven zeer teleurstellend. Vlaams Belang exploiteert het verschil tussen woord en daad.
Hoewel, Vlaams Belang zet de N-VA steeds weg als een neoliberale, hardvochtige partij. Meteen vormde het idee van De Wever om de wettelijke pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting een gedroomd moment om via de sociale media een creatieve pancarte te verspreiden. ‘Hoe lang wordt u hier al verpleegd?’, vraagt de N-VA-voorzitter aan een bejaarde dame. Ze antwoordt met een glimlach. ‘Ik werk hier.’ 

"LA JEUNESSE FLAMANDE EST PLUS DROITIÈRE  QU'ON NE LE PENSE. (extraits)
Le Vlaams Belang battra-t-il bientôt Groen et sera proclamé vainqueur des élections ? Le président Tom Van Grieken a toute confiance en son parti. Les Anuna De Wevers (la jeune molitante flamande pour le climat) sont une minorité. Ces élections vont tourner autour de  la migration.
Il est grand temps qu'un parti se lève pour protéger notre peuple.
Les sondages sont peut-être au zénith avec près de 15 %, mais l'attention ne doit pas faiblir au cours de la dernière semaine.
‘JEUNES TRENTENAIRES
"Nous avons traversé le désert et avons parfois dû porter les chameaux nous-mêmes sur le dos. C'est ainsi que Van Greeks revient sur sa présidence aujourd'hui. Il y a cinq ans, le succès du N-VA a ruiné les espoirs de  son parti. Gerolf Annemans, en tant que président, a jeté l'éponge. C'était aux jeunes de prendre le relais.
Ancien président des jeunes du Belang, alors âgé de 28 ans,  Van Grieken a été jeté dans la fosse aux lions.
Personne ne donnait cher de sa paeu. Le coup d'Etat de la N-VA semblait irréversible,  définitif. Mais Van Grieken  fait beaucoup de chemin depuis.
Il s'est mis à la recherche de nouvelles têtes, de nouveaux thèmes et d'un style nouveau. Cinq ans plus tard, il peut conclure que la mayonnaise apris..
De nombreux trentenaires entreront dans l'hémicycle, avec Van Grieken en tête et dans son sillage des ambitieux tels que Van Langenhove et Wouter Vermeersch.
Le Président fait de l'Assemblée un fer de lance de son action politique  autour du thème de la migration cher à  Filip Dewinter.
La thématique du Belang  s'est élargie. Outre l'attention portée aux questions socio-économiques (retraite, réduction de la TVA sur l'électricité), l'éducation fait l'objet d'une attention de plus en plus sérieuse. La multitude des sujets se fait aux dépens de la fixation sur l'Islam. Dewinter  est l'exception à cette règle.
Van Grieken se dit "contre le système, pas contre les institutions". Il cherche moins de provocation que Dewinter. "Radical, mais pas marginal", dit-il de lui-même. "Notre image de l'extrémiste s'est améliorée grâce aux médias sociaux". A partir de maintenant, nous pouvons apporter notre message sans fards ", explique-t-il à quelques étudiants gantois qui lui mendient un selfie.
SCHILD EN VRIENDEN
Pour le président de Belang, ces élections tourneront essentiellement  autour de la question des migrations, la raison la plus importante de son  formidable succès.
Van Grieken : " Les jeunes de Flandre ont toujours été plus à droite qu'on n'imagine et  de plus en plus à la recherche de leurs racines. Contrairement aux générations précédentes, ils grandissent dans une société très diversifiée. "Si les autres portent le foulard, les Flamands  aussi veulent vivre leur identité".
Le Vlaams Belang conquiert de plus en plus de régions périphériques. Dans les grandes villes, la marge de croissance semble limitée, en partie à cause de la réalité démographique. Mais de plus en plus de petites villes sont confrontées à des migrants ou même à des transmigrants. Van Grieken et Van Langenhove sont des profiles  rebelles attirants pour ces jeunes. Tout comme la condamnation du Vlaams Blok en 2004 pour racisme a jeté les bases d'une victoire retentissante (24%), la saga médiatique autour de Schild & Vrienden voorman bénéficie largement au parti.
AVEC L'AIDE DE THÉO
Pour des raisons de commodité, on imagine volontiers que le Vlaams Belang et le N-VA sont des vases communicants. Les recherches menées par TNS-media (qui réalise l'enquête pour VRT/De Standaard) l'indiquent également. Mais le parti mord aussi sur l'Open VLD et le SP.A.
C'est probablement  Theo Francken qui porte la plus grande responsabilité dans la remontée du Vlaams Belang. Son langage dru sur la migration a défriché le terrain.
Mais l'ancien Secrétaire d'Etat à l'asile n'e pas empêché que  130 000 étrangers entrent dans le pays chaque année. Ses chiffres de rapatriement (à l'exception de ceux des sans-papiers condamnés) sont très décevants. Le Vlaams Belang exploite la différence entre parole et action. 


COMMENTAIRE DE DIVERCITY
LE BELANG? UN PARTI QUI MONTE, MONTE, MONTE 

La résistible ascension du Belang, qui a pris un fameux coup de jeune grâce à son président, se fera  au détriment d'une NVA qui chèvre choute et du VLD, voire de la SPa. Il faut s'attendre à une vague brune d'une très grand amplitude en Flandre et sans doute d'un bon score de Destexhe à Bruxelles. De quoi affaiblir et la NVA et le MR qui auront du mal à renégocier une suédoise. Les tribulations de monsieur Kir et les égarements électoraux communautaristes  d'Ecolo à Bruxelles sont pain bénit pour ces extrémistes de droite. On va se réveiller lundi avec une solide gueule de bois. Emmanuel Macron aussi me direz vous...
C'est plus que vraisemblable, malgré le scandale provoqué par  le dérapage du camarade autrichien, les Le Pen, Wilders, Van Grieken et autres Salvini ont le vent en poupe.
Pauvre Europe.
MG


Aucun commentaire: